Olea
Mesuae
per
impressionem.
288
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
IV.
Cùm
itaque
hic
mentionem
faciat
Philosophus
internae
aquae,
&
assationis
imperfectae,
qua
non
necesse
est
claudi
poros,
&
humidum,
quod
fertur
ad
extremitates
resorberi,
videndum
an
non
ex¬
eat
stilletque
&
sic
succum
secum
deferat.
Vt
eo
artificiosius
res
peragatur
neque
assabimus
rem,
ne¬
que
aduremus
(quod
fit
unchecked]
sed
imperfecte
ita
coquemus,
vt
modica
to¬
stione
non
absumatur
aquositas,
sed
calefacta
resoluat
succum
insitum
secumque
per
meatus
patentes
educat.
Quod
si
angustiores
sint,
quam
vt
ichorem
possint
emittere,
confodiemus
rem
veruculis.
In¬
super
si
aquaista,
qua
mediante
educere
volumus
essentialem
humorem,
minor
sit;
studebimus
eam
augere
arte,
id
quod
fiet,
si
factae
intus
cauitati
incluserimus
res
aquosas;
quae
paulatim
diffluant:
aut
saltem,
si
pingue
humidum
quaerimus,
farciemus
eam
pinguedinibus.
Sane
ita
solemus
adipes
essen¬
tiales[sic]
elicere
ex
fartis
felibus,
catulis,
anseribus
&
aliis,
etiam
carnibus
solis.
Hunc
ergo
vnum
modum
extractionis
ex
assatione
annotabimus.
Est
&
alter
longe
conducibilior.
Non
omnis
assatio
fit
sine
humore
externo,
quomodo
coqui
solent
in
verubus
torrere:
Sed
est
quaedam
elixationi
similis,
quam
etiam
attigit
Philosophus,
cum
scripsit,
unchecked
unchecked
etc.
Assum
fieri
dicit,
non
elixatum,
si
quid
coquitur
ignea
caliditate;
Et
tamen
is,
qui
coquit,
elixans
nominatur.
Non
possumus
intelligere
adustionem
illam,
qua
inter
elixandum
hu¬
mido
consumto
carnes
&
olera
adutuntur.
Cùm
enim
elixatum
priuatum
sit
propria
humiditate:
&
elixatio
peragatur
calore
in
humore,
non
potest
idem
postea
vere
assatum,
cui
insitus
humor
restat,
ap¬
pellari,
nec
si
postea
combustùm
quid
est,
non
fuit
elixatum.
Solent
coqui
veteres
gallinas
aut
capos
assaturi,
eos
praemollire
elixatione
imperfecta.
Sed
nec
talis
assatio
intelligitur,
cum
qui
elixat,
dica¬
tur
vti
calore
sicco,
vt
allet
tandem,
vtpote
propositum
sibi
hunc
scopum
ab
initio
habens.
Itaque
dif¬
ferentem
nobis
assationem
voluit
proponere,
quae
elixationis
formam
habens
nihilominus
calore
sicco
peragatur,
&
finem
assationis
assequatur.
Huiusmodi
est
illa,
quae
in
sartagine
adiecta
pinguedine,
veluti
oleo,
butyro,
liquaminibus
etc.
perficitur,
vt
in
ouis
frixis,
placentis
&
similibus.
De
hac
mo¬
nuerat
etiam
ante
in
declaratione
elixationis,
unchecked
(inquit)
unchecked
unchecked
etc.
"Quae
in
sartaginibus
coquuntur,
ea
assantur.
Patiuntur
enim
ab
externo
calore.
In
quo
vero
est
humido,
facit
illud
ma¬
gis
siccum
in
ipsum
reassumens.
Contrarium
fit
in
eo,
quod
elixatur.
Nam
ex
ipso
humidum
excernitur
à
caliditate
externi
humoris."
Sensus
est,
tam
assationes,
quàm
elixationes
posse
fieri
addito
foris
aliquo
liquore:
sed
discrimen
esse,
quod
quae
assantur
in
sartaginibus,
id
patiantur
à
calore
in
liquore
naturae
siccae,
vt
oleo
&
butyro,
etc.
Vnde
eueniat,
vt
humidum
seu
liquor
talis,
calorem;
qui
ante
per
se
siccus
est
in
assatione,
magis
faciat
siccum;
dum
ab
ipso
assumitur.
Nam
in
assatione,
quae
fit
in
pinguedine
per
sartaginem
internus
calor
dominatur,
exuscitatus
ab
externo.
Itaque
non
dimittit
proprium
humo¬
rem,
sed
retinet:
Eum
quoque,
qui
est
foris
similis
naturae
in
se
sorbet,
fitque
tali
modo
assatum
intus
pinguius
&
humidius.
Sed
in
elixatione
calor
externi
humoris,
qui
non
habet
potentiam
sic¬
cam,
sed
aquosam
humiditatem,
praeualet,
&
elicit
calorem
internum
cum
humore
insito,
sicut
in
putrefactione
(vnde
elixa
facilius
putrescunt
assatis.)
Itaque
elixara
fiunt
intus
sicciora.
Haec
est
assatio
secunda
in
liquore
pingui
calido
sicco
potentia.
At
quid
hinc
vtilitatis
ad
Chymicum
accedere
possit,
si
studeat
extrahere?
Quod
enim
sic
assa¬
tur,
scribitur
potius
sorbere,
&
in
se
trahere
liquorem
externum,
quam
aliquid
ex
se
reddere.
Atqui
experientia
euincit,
multas
res
oleo
incoctas
in
id
deponere
vim
suam,
&
succos.
Vnde
tanta
farrago
oleorum
compositorum
in
pharmacopoliis.
Necesse
itaque
est
aliter
sentire
Philosophum,
aut
fal¬
li.
Verùm
notanda
sunt
apud
eùm
primum
haec
verba:
unchecked
.
Causam,
cur
elixata
non
assumant
sorbeantque
humorem
externum,
dicit
esse
superiorem
vim
caloris
in
humido
externo,
quae
euocat
internum
&
non
trahitur.
Potentius
autem
trahit
id,
quod
est
imbecillius.
Quod
si
inter
elixandum
eueniat,
vt
non
externus
calor,
sed
internus
dominetur,
docet
futuram
tunc
non
extractionem,
sed
attractionem,
sicut
in
his,
quae
assantur.
Quocirca
si
artifex
velit
assando
quoque
extrahere;
seu
co¬
quendo
res
in
pinguedine
per
sartaginem,
studere
debet,
vt
internus
calor
non
crescat;
sed
minua¬
tur;
externus
vero
sit
potentior;
vtrumque
vero
certa
proportione.
Neque
enim
fiet
extractio,
si
quis
violento
igne
asset.
Prohibetur
autem
interni
dominium
dispersione
seu
comminutione,
quae
ipsa
etiam
vetat,
ne
externus
liquor
assumi
possit.
Deinde
opera
danda
est,
ne
pinguedo
externa
sit
minor
iustò.
Insuper,
si
familiaritate
quadam
iungitur
cum
humido
interno
eique
miscetur,
cum
non
pos¬
sit
intus
haerere,
propterea
quia
corpulenta
compages
destructa
est,
necessario
obsequetur
externo
&
sic
facile
extrahetur.
Praeterea
cum
Philosopho
duntaxat
de
his
sermo
sit,
quae
per
se
sine
violentia
as¬
santur:
&
doceat
tali
modo,
quae
in
sartagine
sunt,
assumere
exterius
humidum,
fierique
intus
humi¬
diora;
bene
agi
etiam
sic
Chymicus
arbitrabitur.
Nam
istam
voracem,
bibulamque
materiam
postea
co¬
get
reuomere
offam
totam,
cum
eam
torcularibus
expresserit,
&
sic
tam
absorptum
liquorem
proli¬
cuerit,
quam
comitem
internum.
"At",
inquies,
"ita
inseparabile
erit
ab
extracto
menstruum".
Sciendum,
in¬
quimus,
est,
has
operationes
saepenumero
tunc
tentari,
cum
apto
menstruo
vim
quaerimus
non
tan¬
tùm
ex
alteratione,
verùm
etiam
ex
assumto
succo.
Itaque
in
principio
quoque
non
semper
est
animus
diuidere
ista
&
separare
denuo.
Quod
si
etiam
curae
fuerit
hoc,
non
deest
artificium
per
vini
spiritum,
&
alia.
Est
&
tertium,
quod
obseruare
conuenit
in
tali
extractione.
Cum
enim
certum
sit
elixationem
extrahere,
&
macerationem;
assationes
tales
quàm
maxime
studebimus
elixationi
&
macerationi
si¬
miles
facere.
Iam
autem
cognitum
est
elixationem
peragi
calore
in
humore
externo
tam
actuali,
quam
poten¬