291
De
Extractionibus.
sunt
enim
quaedam,
quorum
balsamus
in
interiore
recessu
latitat,
exeunte
primo
loco
phlegmate
cru¬
diore
&
aqua
elementari,
vt
videre
est
in
herbis
succulentis,
&
seminibus
his,
quae
aquam
oleo
praemit¬
tunt.
Itaque
&
haec
in
pressilium
genere
non
sunt
praetereunda,
sicut
nec
consideratio
cruditatis,
&
maturitatis.
Talis
succus
essentialis
erit,
qualis
gradus
perfectionis.
Caeterum
quoniam
raro
fit,
vt
non
per
vim
expressio
nis
exeat
etiam
aliquid
elementare
&
excrementitium:
ideo
expressum
reuoca¬
tur
ad
incudem,
&
non
tantùm
separatur
seu
per
spontaneum
sec
essum,
&
feruefactionem,
vt
fit
in
mu¬
sto:
&
oleo:
Seu
industria:
Verum
etiam
saepe
separationi
adiicitur
extractio
subtilior,
vt
sic
primum
extractum
fiat
materia
secundo,
secundum
tertio,
donec
ad
exaltationes
iustas
fuerit
peruentum.
Quo¬
modo
expressioni
seruiat
comminutio,
tostio,
colatura,
cribratio,
destillatio
per
lacinias
&
aliae
opera¬
tiones
facile
intelligitur.
Illud
quaeritur,
num
expressio
sit,
quando
confricti
fructus
succulenti
per
cribra
vel
filtra
manibus
traiiciuntur,
&
non
prelo.
Videntur
enim
prelum
&
pressio
se
habere
corre¬
lato,
iugoque
essentiali
cohaerere,
vt
non
sit
expressio,
nisi
prelo
procurata.
Sed
non
excludendum
est
id
quoque,
quod
vim
preli
habet,
modo
premendo
actum
suum
absoluat.
Itaque
Philosophus
er¬
iam
causas
prementes
generalius
enunciauerat
voce
"ὤσεως,
πληγῆς,
ἄψεως.
ὤσις",
inquit,
"ἐστι
κίνησις
ὑπὸ
τοῦ
κινοῦντες
ἣ
γίνεται
ἀπὸ
τῆς
ἅψεως:
Impulsio
est
motus
tactu,
seu
comprehensu
mouentis:"
Sed
πληγὴ
percussio
seu
ictus
ὅταν
ἀπὸ
τῆς
φορᾶς,
vt
cum
mallei
incussu
vrgetur
prelum.
Quocirca
ad
extractionem
expres¬
soriam
etiam
pertinebit,
cum
ex
granis
Ebuli,
Sambuci,
vuarum;
&c.
Succi
fiunt.
At
cum
faui
ex¬
primuntur,
&
tamarindi
cassiaque
extrahuntur,
potius
distractiones
fiunt.
Secus
in
aloe
ex
herba,
&
oleo
ex
nuce
moschata
eliciendis,
quanquam
&
hic
manuum
confrictus
locum
habeat.
Emulsiones
quaedam
sunt
extractoriae
per
expressionem:
quaedam
duntaxat
segregatoriae.
Instru¬
menta
expressoria.
In
oleo
&
vino
describuntur
à
pluribus
vt
apud
Catonem
de
re
rustica
cap.
18.
&
sequi
i¬
tem
66.
&
68.
Vbi
de
torcularibus,
trapetis,
prelis
&
ad
haec
pertinentibus
vasis
nonnulla
leguntur
sicut
&
apud
Columellam,
Varronem
&
caeteros
rei
rusticae
scriptores,
traduntque
nonnulli
prelum
esse
trabem
rectam
cochleatam,
cuius
circumactu
impulsuque
fiat
compressio:
Sed
Torcular
totam
compagem
cum
labro
continente
&
reliquis.
Verum
&
Torcular
à
torquendo
nomen
inuenit,
&
significationem
preli
comprehendit.
Istis
instrumentis
Chymicus
seruiliter
potest
vti,
&
labore
con¬
ductitio
vinum
oleumque
&
purpuras
exprimere.
In
pharmaeopoliis
prela
sunt
diuersa.
Quaedam
tabulis
constant
planis:
alia
inaequalibus,
idque
dupliciter:
Nam
iacens
tabula
Mesuae
iudicio
de¬
bet
in
scrobem
excauata
esse,
in
quam
incumbentis
tuber
seu
gibbus
impingat.
Aliis
contra
placet,
iacentem
debere
in
modicum
collem
protuberare,
&
in
circuitu
decliuia
habere:
impendentem
ve¬
ro
scrobicula
admissa
ita
adaptatam,
vt
decliuitates
comprehendat,
fiatque
rerum
aequalis
expressio,
&
defluxus.
Est
autem
iacens
tabula
ambitu
septa,
vt
capsae
instar
referat,
cuius
cliui
colliquium
habent
in
lim¬
bo,
ex
quo
iterum
fistulae
prodeuntes
expressum
effundunt.
Ex
oleae
vel
pyrastri
similiumque
arbo¬
rum
lignis
parari
prela
huiusmodi
solent,
cum
suis
torcularibus
cochleatis.
Quidam
ex
ferro,
vel
alio
metallo
ea
procudunt.
Alii
laminis
ferri
albi
aut
plumbi
candidi
praetexunt.
Est
&
cum
capsa
ex
lapide
constat.
Intra
tabulas
igitur
filtro
laneo,
vel
setaceo
comprehensa
materia
exprimitur.
Fistulis
subie¬
ctae
conchae
vel
alia
vasa
excipiunt
succum.
Qui
in
oleum
amygdalinum
Mesuae
commentatus
est,
mul¬
ta
de
prelis
adiecit,
quae
tyronem
informare
vtiliter
possunt.
Documenta
autem
exemplo
seminum
hęc
habet:
"Primum
emundanda
sunt,
pellibusque,
si
fieri
potest,
spolianda:
deinde
mortariis
accuratè
terenda:
postea
tri¬
ta
offa
calefacienda,
vbi
monet
aptissimùm
esse
in
diplomate
vitreo
calore
balnei
calefacere,
quia
empyreuma
vitatur,
&
non
dissipatur
igni
oleosa
humiditas
potestque
oculis
considerari
labor:
reprobat
affusionem
aquae
calidae
praesertim,
multa¬
qua
non
oleum
fit
sed
hydrelaeum.
Addit
magma
expressum
repeti
eodem
labore
vt
exhauriatur
penitus.
Ignobile
fieri
me¬
lis
trusatilibus:
prelum
Mesuae
ineptius
esse,
vtiliusque
opus
peragi
vtraque
tabula
plana,
sacculò
canabino,
&
iacente
tabu¬
la
in
circulum
cauatae,
canalibusque
instructa
&
emissariis
decliuibus
ad
instar
torcularis
vinarij:
expeditius
esse
prelum
librariorum
ex
quadratis
lignis
tres
cubitos
longis,
palmum
crassis,
quae
in
extremis
sint
cochleatim
pertusa
seu
trochlea
mascula
&
foeminea
per
capita
dispositis
ferramentis
cogi
&
remitti
possint.
Ita
parato
prelo
semina
in
sacculo
canabi¬
no
vel
lineo
vtrinque
calefactis
tabulis
seu
asserculis
munito
inferuntur,
premunturque."
Haec
ille:
quae
possunt
trans¬
ferri
ad
similia.
Quae
vero
peculiariter
sint
in
vnoquoque
exprimendo
obseruanda,
ea
in
singulis
in¬
ter
essentias
explicantur.
CAP.
IV.
De
extractione
per
vulnerationem.
Ἔκκρισιν
διὰ
πληγὴν
καὶ
ἔγκοψιν
appellamus,
quàm
alias
ἐπισμὸν.
Veteres,
eo
quod
esset
τοῦ
ὀποῦ
per
inci¬
suram
collectio,
quod
ὀπίζειν
dicunt.
Exit
ex
plaga
liquor
&
in
accommodatum
vas
influit:
vel
circa¬
vulnus
concrescit,
vel
in
scrobem
substratis
foliis
corriuatur,
vel
cauo
ipsius
plantae
colligitur.
Plaga
non
est
vniusmodi.
Fit
enim
ὀπισμὸς
κοιλάνσει,
vt
in
radice
Thapsiae:
vel
ἐγχαράξει,
vt
in
taedis,
capitibus
papaueris,
etc.
vel
τρυπήσει
vt
in
arboribus:
vel
κολοβώσι
ἠκολάψει,
vt
in
Chelidonia
ma¬
iore,
esula,
etc.
vel
ἐγκὸψει
ἢ
τομῇ,
vt
in
Euphorbio.
Itaque
diuidi
potest
haec
operatio
in
excauationem
scarificationem,
terèbrationem,
castrationem
&
puncturam.
Omnes
locum
habent
in
plantis
tantùm,
in
quibus
solis
etiam
tentantur;
quanquam
vulneratio
&
corriuatio
videatur
aliquando
etiam
in
mi¬
neralibus
institui
posse
per
incifuras
terrarum,
quae
succis
mineralibus
sunt
foecundae:
Et
collectio¬
nes
aliquae
sponte
naturae
in
animalibus
quoque
peragantur,
vt
in
his,
ex
quibus
moschus,
&
Zibethum
trahitur.
Deinde
venarum
sectiones
Medicis
non
raro
sanguinem
analogum
istis
succis
praebent,
qui
porro
Chymice
elaborari
potest.
Sed
cum
principaliter
plantis
competat
opismus
non
tamen
in
omni¬
bus,
sed
succulentioribus:
Et
nec
his
totis,
verùm
quae
insignem
vim
medicam
vna
cum
liquore
fundunt
pro¬
Ccc
Theophras.
lib.
9.
hist.
Plant.
cap.
8.
ἐπισμὸς
γίνεται
ὀπιζομένων,
etc.
Ibi.
&
χυλισμός.
Sucus.