297
De
Extractionibus
laxius
liberiusque:
Aliquid
in
caloris
comitatu:
nonnihil
in
prouehentium
per
vim
conatu,
tanquam
proflarentur,
sine
quo
multa
non
scanderent.
Quocirca
grauioribus
solent
adiungi
tales
comites,
qui
comprehensas
resolutas
particulas,
tanquam
manibus
suis
vel
alis
vectas
sustollant.
Si
calor,
spiritus,
&
rarefactio
non
exacta
est,
non
alio
euehuntur
terrestriora.
Sed
alia
magis
igneae
aëreaeque
naturae,
quàm
aqueae,
vel
terreae,
prompte
in
actum
ducuntur,
vt
manifestent
motu
spiritualem
essentiam.
Itaque
in
his
non
est
opus
socio,
vel
magno
calore.
Notum
est
ex
dispositione
vniuersi,
coelestia
à
centro
ad
ambi¬
tum
concessisse:
in
centro
grauissima
mansisse,
quae
maxime
terrena
nominantur;
ab
hoc
versus
cir¬
cumferentiam
sequi
deinceps
posita,
paulatim
nobilioribus
naturis
ab
ignobiliori
eleuatis,
donec
pro¬
xime
ad
coelum
perueniatur,
&
sic
hoc
vinculo
medioque
centrum
circumferentiae,
terra
coelo
conti¬
nue
cohaereat
ab
extremo,
vno
ad
alterum
paulatim
per
medium
procedendo,
&
vtrumque
extremum
comprehendendo
continendoque.
In
artificio
prolectationis
seu
elambicationis
veluti
paruum
mun¬
di
magni
exemplum
cernitur
calore
singula
digerente.
Nam
quae
in
misto,
(chaos,
id
est,
iuxta
simula¬
crum
primi
in
magno
mundo)
sunt
confusa,
operante
calore
&
spiritu
secedunt.
Subtilissima
ad
coelum
Alembici,
minus
subtilia
paulo
citra
subsistunt;
inde
sequuntur
caeterâ,
ex
quibus
terra
fixa
incumbit
fundo.
Ex
his
aestimare
licet
de
virtutibus.
Nobiliora
enim,
&
quae
coelo
sunt
viciniora,
praestabiliora
sunt.
Procuratio
talis
separationis
non
semper
in
vno
fit
vase,
sed
artifici
industria
in
aliis
atque
aliis,
vel
successiue
mutatis
operibus,
&
ignium
spirituumque
gradibus.
Si
quis
ergo
respicere
velit
ad
externi¬
mundi
exemplar
&
elementa,
huius
artificii
primos
fontes
facile
assequetur,
&
simpliciter
iudicabit
de¬
simplicibus,
comparate
de
comparatis,
obseruabitque
discrimen
operationis
per
se
institutae,
vel
pei
ac¬
cidens.
Aliud
fundamentum
sumitur
ex
natura
fixorum
&
volatilium,
quanquam
hoc
cum
illo
consen¬
tiat
quidem,
sed
tamen
disciplinae
est
familiarius,
&
nonnihil
apertius
declarat
extractionem
per
prole¬
ctationem,
sicut
&
exaltationem
&
distractionem,
quam
consequenter
per
idem
magisterium,
lscet
ex
accidente
(nam
ob
sequentem
se
praebet
natura
in
multis
ingenio
artificis)
peragere
studemus.
Quaedam
res
natura
sunt
volaticae:
quaedam
fixae:
quaedam
volatilia
fixis
commista
habent:
&
in
vnoquoque
genere
sunt
diuersitates
respectusque
varii,
ita
vt
nonnulla
sint
simpliciter
volatilia
&
fixa;
non¬
nulla
comparate,
idque
tum
inter
se,
tum
respectu
operantis
caloris
&
spiritus,
modo
validi,
modo
imbe¬
cillis,
modo
mediocris.
Cognitum
vero
est,
essentias
nobilissimas
esse
volaticas
magis,
&
ideo
sua
natu¬
ra
petere
locum
digniorem;
tetineri
vero
in
imis
per
vim
consortio
&
complexu
ignobiliorum.
Facile
vero
probat
nobilitatem
earum
experientia
virtutum
efficacium:
deinde
calor
formalis;
insuper
spiri¬
tuosa
natura,
puritas,
&
lucis
coelestis
aemula
substantia,
quae
se
in
multum
spacium
propagare
potest,
vt
lumen
ab
igni
emissum.
Hinc
dixerunt
Chymici,
coelestium
similia
astra
immersa
esse
in
materiam
ele¬
mentarem:
&
tamen
omnem
virtutem
istorum
solorum
esse,
quod
fassus
videtur
&
Aristoteles,
cùm
in
meteoris
scripsit,
omnem
vim
medii
mundi
à
coelo
gubernari.
Sed
in
turba
elementari
ista
non
morantur
sine
contagio
&
pollutione
ignobilium,
volaticorum,
vel
fixorum.
Quacunque
ergo
in
re
haeret
ista
essen¬
tia,
separatio
&
extractio,
per
elambicationem
offert
modum
liberationis.
Si
astrum
est
in
corpore
vo¬
latico,
totum
poterit
eleuari.
Sed
vsus
industria
monstrauit
primum
praeparationes
quasdam,
quibus
elementare,
quod
ad
incrassationem
fixionemque
est
procliuius,
possit
cogi,
&
ita
disponi,
vt
non
amplius
tam
firmiter
cohaereat
cum
coelesti,
sed
discordia
incipiat
fieri,
qua
facilius
postea
obtinetur
diuortium,
Inseruit
his
maceratio,
digestio,
circulatio,
putrefactio:
interdum
&
qualitatum
externarum
adminicu¬
lum.
Nam
frigus
aptius
est
ad
coagulandum.
Cum
ergo
sciamus,
aliter
affici
elementariora
seu
materia¬
liora,
aliter
formaliora,
modum
praeparationis
inuenimus.
Postea
elambicatio
facile
extrahit
spiritum
coelestem.
Alia
ratio
est
per
caloris
solertem
administrationem.
Quia
enim
pars
pigrior
non
leui,
sed
co¬
piosiore
calore
excitanda
est;
sed
velox
&
volatilis
spiritus,
stellarum
elemento
analogus,
paruo
calore
incitatur,
ingeniose
assequimur
extractionem.
Res
patere
exemplo
potest
in
destillatione
vini
prima,
secunda,
tertia,
etc.
vsque
ad
septimam,
Ita
aquam
totam
attenuari
posse,
vt
tota
eleuetur,
&
in
vaporem
vertatur,
quis
ignorat?
Sed
spiritum
ex
ea
elicit
Chymici
industria.
Tertius
modus
singularis
est
in
mineralibus
nonnullis,
&
certe
magni
ingenii.
Cum
enim
sint
ali¬
qua
tota
volatica,
quae
ab
imperito
homine
vel
tota
calore
immodico
scanderent,
vel
tota
ab
imbecilli
manerent
in
imo,
vt
mercurialia,
praesertimque
hydrargyrus;
inuenta
subtilitas
magno
acumine
est,
vt
spi¬
ritus
duntaxat
ex
eo
eleuaretur,
elementaribus
subsistentibus,
quod
difficilimum
fuit
excogitatu
in
tanta
argenti
viui
homogenia.
Assequimur
autem
id
retinaculis
quibusdam
conuenientibus;
quanquam
multa
opera
sub¬
inde
ad
carceres
&
incudem
redeunte:
praeterea
etiam
societate
spirituum.
Per
retinacula
figimus
totum.
Cum
itaque
necesse
sit,
vt
impar
fiat
fixio,
propter
imparem
partium
in
interno
recessu
(non
enim
sensibus
patet
di¬
uersitas)
dispositionem:
euenit
fixio
&
volatilitas
relata.
Sed
graue
corpus
Mercurii
spiritualem
partem
quoque
habet
grauiorem,
propter
incredibilem
conformitatem
mistionis.
Itaque
aquilae
alas
ei
iungimus,
fitque
quod
in
symbolo
gryphis
soculum
plumbo
grauatum
per
aerem
ferentis
repraesentatur,
vt
alarum
adminiculo
in
sum¬
mum
volet
spiritus
mercurii,
plumbeo
corpore
semper
in
imum
retracto,
vtut
alis
acceptis
etiam
volare
conetur.
Sic
fit
tandem
ille
mysticus
hydrargyri
spiritus,
qui
est
arcanum
arcanorum,
solaque
materia
mer¬
curii
sapientum
ex
terra
extracta,
quae
terra
post
extractionem
abiicitur,
tanquam
nullius
vsus,
expectaturque
alia
coelestis,
quae
est
arcanae
fixionis
fundamentum.
His
&
similibus
modis
possumus
elambicare
essen¬
tiam
ex
mere
volaticis,
sed
tamen
inaequali
partium
dispositione.
Quae
tota
fixa
sunt,
ita
vt
non
tan¬
tùm
corpus
elementare
constanter
in
imo
maneat,
verum
etiam
illi
commissum
astrum,
idque
siue
na¬
turâ
suâ
siue
quia
retinetur
arctissimis
claustris,
quae
perfringere
non
possit,
&
erumpere;
itidem
ela¬
borantur
arte,
vt
oboediant
prolectationi.
Famulantur
in
hoc
studio
calcinationes;
comminutiones:
macerationes
in
menstruis
volaticis,
&
similes
operationes,
fitque
itidem,
vt
in
praecedentibus
diuersitas
propter
passiones
distinctas.
Putauerunt
quidam,
posse
se
generale
menstruum
conficere,
quod
omnia
fixa
reseraret,
&
astrum
per
se
fixum
in
actum
volatilitatis
abriperet:
sed
compage
retentum
firma,
libe¬
Ccc
4