Iohan.
Bapt.
Porta
phy¬
tognom.
lib.
6.
cap.
22.
huc
trahit
plantas
super
aliis
plantis
nascentes,
quasi
abli¬
gutirent
es¬
sentialem
succum
de¬
stillatione
naturali
se¬
paratum,
etc.
Locus
Ari¬
stotelis
de
vino
exposi¬
tus
lib.
4.
cap.
9.
302
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
IV.
materia
halabili
seu
vaporabili
per
calorem
rarefacientem,
attenuantemque,
quo
secedente
concrescit
halitus,
&
consistunt
guttae
grauitate
connata,
in
praeceps
iterum
labentes.
Momenta
autem
ad
hanc
rem
habere
grauitates
leuitatesque,
&
transmutationes
elementares,
eodem
patet
exemplo.
Quae
de
fontibus
&
destillationibus
ex
cerebro
habet
is
autor,
leguntur
etiam
apud
Aristotelem
in
2.
de
part
ani¬
mal.
7.
vbi
docet,
fluxiones
ex
capite
oriri
in
iis
corporibus,
quibus
cerebrum
frigidius
est,
quam
tem¬
peramentum
modicum
postulet.
Cum
enim
alimentum
per
venas
sursum
respirat,
refrigerato
vi
loci
excremento,
fluxiones
pituitae
&
saniei
mouet,
quod
similiter
euenit
generationi
imbrium.
Nam
quando
ex
terra
vapor
exhalat,
efferturque
in
sublinie
à
calore,
postquam
aerem
sublit
frigidum,
con¬
sistit
denuo
in
aquam
propter
refrigerationem,
atque
in
terram
defluit.
Haec
ille.
Ex
quibus
similiter
apparatus
&
negotium,
propriaque
significatio
destillationis
colligi
potest.
Vtitur
enim
vocibus
ῥεῦμα,
κατὼ
ῥεῖ,
etc.
vnde
destillatio
κατάῤῥοος.
Baccius
ex
Fazelo
lib.
4.
de
Thermis,
cap.
5.
in
Patalaria
insula
narrat
specum
esse,
vbi
ex
voraginibus
exhalans
caligo
sub
ampla
spelunca,
qua
excipitur,
nubis
instar
conuer¬
tatur
in
tenues
pluuias,
quae
ex
suprema
curuatura
&
inter
parietum
scabriciem
destillantes,
deducto
per
medium
riuo,
tantam
aquarum
copiam
suppeditent
in
totam
insulam,
vt
&
potibus,
&
ad
alios
vsus
etiam
pecorum
sufficiant.
Mirabilior
ista
destillatio
fontiumque
origo
est
in
insula
Canariarum,
quam
à
ferro
appellant,
vbi
arbor
vna
perpetua
nubecula
circundata,
sufficientem
toti
in
sulae
stillat
aquam,
quam
incolae
suppositis
conchis
&
patinis
excipiunt.
Tam
praeclaris
in
natura
documentis
expressa
haec
operatio
est,
vt
non
sit
inquirendum
scrupulose,
quanam
occasione
extiterit
inuentaque
sit
arti¬
ficiosa
destillationum
procuratio,
&
num
cocus
aut
Medicus
pyrorum
coctorum
inter
patinas
halan¬
tium,
succumque
in
superiore
colligentium
exemplo
eam
excogitauerit,
artisque
forma
&
vsu
postea
excoluerit.
Non
tamen
perinde
apud
omnes
vocabulum
vsurpatur.
Supra
diximus,
segregationem
per
lacinias,
per
manicam,
per
tabulam,
item
ligna
rara,
&
ollas
erudas
item
destillationes
appellari:
vi¬
plantas
super
de
Cardano
differentia
quaedam
est
huius
artificii
absque
calore
per
frigus
humidum.
Deinde
cum
idem
author
in
tractatu
de
varijs,
destillationes
nominat,
cum
fit
extractio
per
calorem,
macerationem,
coctionem,
expressionem,
etc.
quis
non
videt
eum
abuti
titulo,
&
confundere
rem
potius,
quam
ex¬
plicate
tradere?
Inde
definitiones
quoque
leguntur
variae.
Modo
enim
dicitur
transmutatio
in
sub¬
stantiam
tenuiorem,
manente
qualitate:
quae
valde
manca
&
vitiosa
est
definitiò.
Modo
extractio
rei
humidae
per
conuersionem
in
fumum:
quae
nec
ipsa
satis
sana
est,
congruitque
etiam
vaporationi
&
expirationi,
nec
totam
complectitur
naturam
istius
artificii.
Langius
lib.
I
Epist.
53.
ait,
destillationem
esse
humoris
per
calorem
in
vaporem
resoluti,
ac
frigore
rursum
inspissati
eliquationem,
hoc
est,
extra¬
ctionem,
cum
quadam
tabe
cα.
Diligentius
autem
eam
explicat
separatque
ab
affinibus.
"Si
enim"
(inquit)
"absque
calore
Solis,
ignis,
aut
putrefactionis
fit,
nempe
per
licium,
penicillum,
spongiam,
ves
figuli¬
num
crudum,
humeris
expressio,
aut
per
cissymbium"
(vasculum
ex
hedera
factum)
"relicta
intus
aqua
vini
per
po¬
ròs
resudatio,
non
proprie
destillatio
appellatur:
sed
dum
ex
vase
vitreo
super
arenam
posito,
ac
floribus"
(vel
alia
ma¬
teria)
"referto
aprico
Solis
calore
in
aliud
oblongum
humor
elicitur,
hunc
tum
destillare
recte
dicimus.
Si
vero
de
vase
fictili,
stanneo
aut
vitreo
supra
furnibulum
posito,
ac
fundo
eius
arena
vel
cinere
ita
circumsepto,
vt
collum
eius
instar
cucurbitae,
oblongum
capitello
rostri
oblongi
simili,
naso
resimo
coopertum
promineas,
ignis
succensi
calore
Vaporulen¬
tus
humor
extenuatus,
&
rursus
frigore
capitelli,
&
aëris
ambientis
ingrossatus,
in
ampullam
rostro
capitelli
appensam
guttatim
defluxerit,
id
quoque
destillationem
appellamus,
etc."
Propositis
duabus
speciebus,
naturam
destilla¬
tionis
interpretatur,
quod
omnis
quidem
fiat
calore
(Solis,
fornacum,
fimi)
sed
vna
sine
apparatu
for¬
nacum
&
catinorum
in
Sole:
Altera
cùm
apparatu
vtrobique
materia
per
calorem
in
vapidam
natu¬
ram
attenuata,
iterumque
coagulata
frigore,
&
cum
delapsa
fuerit
guttatim,
vase
suo
excepta.
Hac
eui¬
dentia
maxime
opus
est
in
medicaminum
praeparatione,
vt
cum
pharmacopoeus
iubetur
destillare
se¬
cundum
artem,
intelligat
elaborationem
per
ignem
fieri
debere,
&
extractionem
essentiae
subtilis
crassis
fecibus.
Quanquam
enim
etiam
abutimur
illo
opere
ad
segregationes,
non
essentias
prolicien¬
tes
destillando,
sed
aquas
superfluas
exinanientes,
quod
alias
expirando,
exiccando,
coquendo
&
coa¬
gulando
fieri
poterat:
tamen
non
hinc
definiri
debet,
sed
ex
natura
primae
principalisque
inuentio¬
nis,
vt
DESTILLATIO
sit
elatubicatio
(vel
prolectatio)
essentiae
sub
forma
liquida
per
ignem
vasis
conclusis,
ex
materia
halabili
per
attenuationem,
eleuationem,
consistentiamque,
delabentibus
gut¬
tis,
&
alicubi
in
receptaculo
confluentibus.
Aliqui
malunt
destillationem
dicere,
quasi
sit
διάσταγμα
vel
unchecked,
separatio
essentiae
humidae
à
crasso
corpore
per
guttarum
psecadas
ra¬
refactas,
iterumque
coagulatas
&
confluxu
collectas.
Sed
cum
artificium
videamus
respondere
operi¬
bus
naturae
in
maiore
mundo,
idque
sapientes
exposuerint
per
destillationis
vocem,
retinendam
hanc
censemus,
vt
non
tam
diuulsio,
quae
fit
etiam
in
sublimatione,
quam
essentiae
iam
separatae
iterumque
coactae
discessus
per
delapsum
significetur,
De
vetustate
huius
artis
alibi
disseruimus,
suntque
apud
alios
quoque
plura
argurmenta,
non
re¬
centem
esse,
imo
nec
Gebri
aut
Auicennae
primum
aetate
cognitam,
sed
antiquae
originis,
praesertim
in
Orientalibus
locis,
apud
Chinesios,
Indos,
Tartatos,
Saracenos,
qui
eam
in
Hispaniam
&
Africam
in¬
uexerunt.
Graecis
citius
innotuit,
quàm
Latinis,
cum
omnem
mundi
angulum
discendi
gratia
excusse¬
rint,
&
nihil
non
tentauerint
in
India,
Chaldaea,
Aegypto,
&c.
si
quid
sapientiae
esset,
expiscari.
Itaque
cum
Democritus,
Empedocles,
aliique
dicantur
Alchymiae
studiosi
fuisse,
ante
Aristotelem
Graeci
sci¬
uerunt
destillatoriam,
licet
in
arcanis
tum
temporis
retentam.
Creditur
&
ipse
Aristoteles
nonnihil
de
ea
percepisse,
cum
de
vino
scripsit,
τὸν
τυχόντα
οἶνον
μικρὰν
ἔχειν
ἀναθυμίασιν;
καὶ
διὸ
ἀνιέναι
φλόγα
:
item
inesse
ei
pinguedinem,
idemque
oleo
facere:
habere
item
partes
aquosas,
quae
relictae
post
abstractam
essentiam,
sint
ὁνόματι
οἶνος,
ἔργῳ
δὲ
οὒ
:
quia
non
vinosus
succus.
Est
autem
hic
textùs
à
librariis
imperi¬
tis
mirifice
deprauatus,
ita
vt
etiam
Latinus
interpres
non
congruat
cum
Graeco.
Cum
enim
Graece
scriptum
sit,
οὐ
γὰρ
οἰνώδης
ὁ
χυμὸς.
διὸ
καὶ
οὐ
μεθύσκει.
ὁ
τυχὼν
,
etc.
ipse
reddit:
Non
enim
vinosus
sapor.
Qua¬
propter