306
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
IV.
Fit
interdum,
vt
humores
meros,
vel
liquida
copiose
destillare
oporteat,
ne
necesse
sit
exinanire
vasa,
&
interrumpere
opus,
aliqui
saltem
alembicum
amouent
caute,
&
calefactum
liquorem
pertu¬
bum
seu
infundibulum
longae
fistulae
demittunt,
ne
tangat
cucurbitae
latera,
ipsaque
frangatur,
si
vi¬
trea
sit,
vel
adhaerentia
ramenta
ambusta
remisceantur
caeteris.
Alii
non
curant
hoc
in
vasis
metal¬
licis,
nec
alembicum
tollunt,
sed
in
latere
collitubulum
instruxerunt,
per
quem
liquor
augeatur.
In
retortis
aliquando
foramen
ceruici
additum
est
eius
finis
gratia,
maxime
cum
rectificare
volumus
destillatum.
Sed
haec
&
similia
declarabuntur
aptius
in
speciebus
&
praxi
exemplari.
Cum
vasa
rum¬
puntur
ante
operis
absolutionem,
si
quidem
ruptura
talis
est,
vt
possit
sarciri,
veluti
cum
rimae
in
parte
extantè
euenerunt,
emplastrum
glutinans
imponitur,
quod
spiritus
coerceat,
idque
calidum
actu.
In
aliis
labor
ad
carceres
est
reuocandus.
Differentiae
destillationum
sunt
variae.
In
artem
vero
receptae
maxime
sunt
ascensoria,
incli¬
natoria,
transuersa
(quae
tamen
ad
ascensoriam
possunt
referri)
descensoria.
Hae
dirimuntur
in
mo¬
dos
varios,
vnde
destillatio
per
balneum
mersorium,
per
vaporem,
per
cineres,
arenas,
foenum
hu¬
midum,
fimum,
&c.
Est
stufa
sicca
vel
per
vesicam:
cum
&
sine
serpentinis
vel
refrigeriis:
multorum
alembicorum,
vnius:
plurium
vasorum
in
vna
fornace,
vel
paucorum:
quadrata,
rotunda,
ob¬
longa:
in
Sole,
vel
igni:
per
patinas,
per
campanas,
per
ollas,
per
pannos,
&c.
Mediatae
plaerum¬
que
in
catino
habent
medium:
aliquae
etiam
in
cucurbita
ipsa,
vt
cum
thus
destillatur:
vel
herbis
supponitur
charta,
vt
recrementa
eo
facilius
à
fundo
liberentur.
Sed
cum
in
Alchymia
generali¬
ter
&
specialiter
multa
sint
dicta,
ne
repetamus
omnia,
saltem
dispositiones
specialium
destillatio¬
num
nunc
repraesentabimus.
CAP.
IX.
De
quibusdam
balnei
ascensorii
dispositionibus.
AScensoria
destillatione
coguntur,
vel
potius
mittuntur
in
sublime
halitus
resoluti,
vnde
ei
no¬
men
ascensoriae,
vel
sublimatoriae:
estque
hic
alembicus
rostratus,
vel
fistulatus.
Cum
volumus
circa
capitellum
colligi
&
concrescere
spiritus,
rostrato
vtimur,
idque
consultius
est,
quàm
cnmi¬
idem
operculum
simul
sustinet
partes
recipientis
lacunis
in
limbo
profundis
&
amplis
instar
sacci.
Ratio
manifesta
est,
quia
liquor
coagulatus
per
rostrum
extra
spacium
caloris
fertur,
&
frigore
recepta¬
culi
defenditur.
Quanquam
enim
dici
possit,
caloris
vicinitate
in
succo
simul
fieri
circulationem
quandam
&
rarefactionem,
seu
attenuationem
maiorem:
tamen
id
hic
locum
non
habet,
nec
est
confundenda
pelicanatio
cum
destillatione,
cumque
non
tam
exacte
claudantur
vasa
destillato¬
ria,
quàm
circulatoria,
metuendum,
ne
spiritus
amplius
rarefacti
se
subducant,
fiat
que
phlegma
ma¬
gis,
quàm
essentialis
liquot.
In
aliquibus
tamen
nihil
interest.
Solet
interdum
simul
alterari
aut
tingi
liquor
stillatitius,
positis
in
capitello
tincturis
&
aroma¬
tibus,
aut
rostro
adiectis,
vel
etiam
à
medio
alembici
pendentibus.
Cum
spiritus
synceriores
expeti¬
mus,
cucurbita
obducitur
papyro
quadruplici,
vel
membrana;
aut
farcitur
spongia
oleo
madida.
In
geraniis
spongia
in
medio
colli
est
mobilis:
in
orificio
charta.
Calx
addita
rebus
non
sinit
eleuari
acria
sal
diuidit,
simul
&
retinet
feces:
retinent
&
glareae
silicum.
Vtrumque
non
finit
in
spumam
exurgete
&
ebullire
liquores
viscidos
Sed
haec
innotescent
etiam
praxibus
singularibus.
Capitellum
fistulatum
recta
sursum
in
serpentinas
emittit
halitus,
quin
&
aliquem
impe¬
tum
addit
copia
surgentium
&
vrgentium
antecedentes.
Recta
plaerumque
est
dispositio
vtriul¬
que
capitelli.
Nonnunquam
tamen
etiam
inclinantur,
non
vt
rostrum
modice
dependeat
(quod
omnino
fieri
debet,
ne
in
limbo
guttae
maneant)
sed
vt
species
inclinatoriae
per
retortam
repraesen¬
tetur.
Dicitur
destillatio
obliqua,
vel
strata,
vel
in
latus.
Discerni
tamen
debet
à
retorta,
quae
inclina¬
toria
vocatur.
Inter
ascensorias
siue
rostrato
fiant
capitello,
siue
fistulato
(prima
rudimentaartis,
vt
Diosco¬
rides
&
Plinius
referunt,
vellera,
patinas,
conchas,
calices
inuersos,
&c.
habuerunt)
primum
locum
obtinet
balneum
ascensorium
(est
aliud
descensorium,
&
inclinatorium,
de
quibus
suo
lo¬
co)
propter
primum
ignis
gradum,
&
tutissimam
administrationem,
praesertim
respectu
aqua¬
rum,
quae
felicissime
creduntur
balneo
destillari.
Id
duplex
est,
mersorium,
&
vaporarium.
Vtrum¬
que
varietates
quasdam
habet,
siue
res
moneant,
siue
locus,
tempus,
occasio,
arbitrium
artifi¬
cis,
ignis,
vasa,
&
alia.
Antiqua
forma
apud
Bulcasim
seu
Seruitorem
extat
in
aqua
rosacea,
ace¬
to,
vinoque
destillandis,
vbi
additur,
apud
multas
gentes
operationem
seu
confectionem
aquae
ro¬
saceae
vigere,
ne
mendacissimi
impudentissimique
Paracelsitae
nobis
obtrudant
authorem
suum
Pa¬
racelsum.
Sed
notemus
modum.
Rosis
(intelligamus
herbas,
floresque
similes,
vt
catholica
sit
prae¬
ceptio)
modo
adiicit
aquam,
modo
omittit,
(hoc
est,
in
balneo
eas
destillat,
vel
stufa
sicca,)
&
vtitur
igni
prunarum,
vel
lignorum.
Vulgatiorem
dicit
eam,
cui
additur
aqua
subdito
lignorum
igni,
licet
minus
odoratam,
qua
vi
valentior
est
absque
aqua
per
ignem
carbonum
procura
ta
(procul
dubio
prius
tritis
maceratisque
suo
succo
rosis)
cum
lignorum
ignis
in
stufa
sicca
de¬
trimentum
odori
afferat,
vt
scribit.
Reges
Abarach
sic
destillarunt.
Officinam
statuerunt
sa¬
tis
amplam.
Hanc
diulerunt
in
duas
partes,
interueniente
muro,
ita
vt
vnum
spacium
pro
culina
&
foco
esset,
alterum
pro
ergasterio.
Ita
diuisus
focus
fuit
ab
ergasterio,
vt
inde
in
hoc
nullus
fumus
potuerit
ingredi,
ne
aqua
rosacea
contaminaretur.
Culinam
seu
hypocau¬
ctum,
aut
pyriaterium
(voca
vt
lubet)
aenea
olla,
vel
abeno
magno
instruxerunt,
ita
alte
locato.