315
De
Extractionibus.
cinere,
&
luto
iungitur
fornaculae.
A.
Margo
patinae.
E.
limbus
alembici.
Z.
Alembicus.
Θ.
Patella,
quae
charta
circulari
insternitur,
cùm
rosas
vel
alias
res
siccas
imponimus,
vt
eo
facilius
reliquiae
à
fun¬
do
auellantur,
fiantque
placentae
rosaceae.
Alembicus
quoque
si
est
rarior
iusto,
ita
vt
metus
sit,
ne
ha¬
litus
tramsmittat,
cera
tenui
inducitur
in
hunc
modum.
Sinitur
incalescere.
Calefacto
iniicitur
pilula
vel
globus
cerae
albae,
quantus
iudicatur
oblinendo
sufficere.
Cum
eliquata
cera
est,
in
omnem
partem
vertitur,
vt
tota
cauitas
incrustetur.
Quidam
alembico
circumponunt
vesicam
frigida
plenam,
aut
lin¬
tea
madefacta.
Dispositionem
per
vesicas,
quae
item
ad
stubas
pertinet,
non
libet
depingere.
Nam
ex
su¬
perioribus
facile
intelligitur.
Et
quis
quaeso
est,
cui
non
aliquando
in
manus
venit
Lonicerus,
Mat¬
thiolus,
Sebicius
de
re
rustica,
Paraeus
&
huiusmodi
Autores
etiam
sturnorum
gregibus
densiores
nu¬
mero?
Ex
illis
petantur
exempla,
aut
saltem
consulantur
officinae,
&
doliariorum
vulgique
tabernae,
in
quibus
populariter
fit
aqua
ardens
fere
nullo
non
in
loco
paulo
ciuiliore.
Ars
enim
haec
etiam
in
prae¬
clia
&
villas
recepta
est.
CAP.
XIII.
De
singulari
per
vesicam
aeream
destillatione.
Nota
sunt
illa
ex
triuiis
de
plumbeis
aereisque
Organis,
num
sint
ad
destillationem
adhibenda.
Plum¬
bum
reiicit
Paraeus
ideo,
quia
aquae
penula
seu
capitello
plumbeo
destillatae,
acri
&
vehementius
feriente
vapore
sint
praeditae,
quod
salsuginis
illius
portio
vna
dissoluta,
&
quasi
ex
interiore
alembici
seu
capitelli
fornice
abrasa
liquores
stillatitios
contaminet,
&
in
substantiam
velut
lacteam
dealbet
&
inspisset.
Accusat
&
malignas
qualitates,
quae
dicuntur
plumbo
inesse,
affertque
Galeni
autoritatem
contra
tubos
plùmbeos:
Ita
Hieronymus
Rubeus
ex
Sauonarola
plumbum
repudiat,
quia
eius
fumo
cerebrum
&
partes
respirationi
inseruientes
laedantur,
&
plumbum
vstum
vertiginem
&
epilepsiam
gi¬
gnat:
Dioscoride
teste
lithargyros
afferat
in
testinis
&
stomacho
tormina
&
grauitates
caerussa
quoque
multis
incommodis
afficiant
corpus.
Matthiolus
atque
ex
parte
etiam
Cardanus
negat
vires
per
plumbea
elici,
argumento
aquae
absyn¬
thii
per
plumbea
organa
dulcis.
Addit
Chymos
expertos
esse
odores
saporesque
stirpium
in
istis
perire,
fumum
olere
&
adustionis
nidorem:
aquas
item
ex
amaris
acutisque
nec
amaroris
nec
acredinis
quic¬
quam
obtinere.
Sed
non
parùm
dulcedinis
gustantibus
reddere.
His
&
similibus
argumentis
inuisum
fit
plumbum,
quanquam
videatur
Paraeus
aduersari
Matthiolo,
qui
dulces
aquas
exire
ex
plumbeis
tra¬
dit,
cùm
ille
acres
&
salsugine
praeditas.
Sed
rursus
commendatur
illud
metallùm,
quod
plus
aquae
ex¬
hibeat,
quàm
cęterae
materiae.
Itaque
&
legimus
nonnullos
consilio
certo
adiicere
plumbeas
portione
oleis
aliísque
destillandis.
Deinde
quod
de
plumbeis
canalibus
&
noxa
huius
metalli
referunt,
commu¬
ni
refellitur
experientia,
si
modo
non
halitus
aut
resolutio
intelligitur;
sed
ipsum
integrum
&
concre¬
tum.
Plumbeis
cortinis
ab
antiquò
multi
succi
sunt
coagulati.
Plumbum
nigrum
ab
albo
parum
distat,
alterumque
in
alterum
transit:
Et
est
regula
artis
stannariae
plumbum
nigrum
albo
miscere,
imo
addi¬
tur
cantharis
&
bismuthum
plumbo
perniciosius.
Talibus
cantharis
potamus
indies
sine
n
oxa,
cùm
tamen
in
illis
saepe
sat
diu
moretur
potus.
Quis
autem
iam
est
Paraeus
hic
distillator
ab
illo
Chirurgo,
qui
lib.
&
cap.
10.
Chirurgiae
scribebat
plumbo
esse
occultam
quandam
cum
humani
corporis,
carnosa
prae
sertim
mole,
sympathiam
&
familiaritatem;
&
ideo
id
septem,
octo
pluresue
annos
in
corpore
hae¬
rens,
nec
putrescere,
nec
putrefacere
nullo
alio
quoque
superueniente
symptomate.
cap.
14.
contendit,
ne
venenum
quidem
suscipere
posse
plumbum.
Veteres
in
Iliaca
ex
obstructione
pilulas
plumbeas
in
corpus
immiserunt,
nil
metuentes
tam
atrocia,
quae
ex
Sauanorola
producuntur.
Vulgare
est
destillare
campanis
plumbeis.
De
infectione
vero
tam
prodigiosa
nihil
est
in
obseruationibus.
Aliud
est
resol¬
uere
plumbum
in
halitus
noxios,
aliud
integro
vti.
Veruntamen
quia
mollius
est,
quam
vt
possit
diu
durare,
impurius
etiam
&
mercurialius,
quàm
vt
inquinamentorum
non
sit
suspectum,
repurgandum
id
esse
monemus,
non
simpliciter
damnandum.
Videndum
item;
ne
acria
&
erodentia
per
istud
me¬
tallum
agantur,
nisi
admisto
stanno,
imo
in
vere
corrosiuis
nullum
metallum
satis
tutum
est,
exce¬
pto
auro.
De
aere
similes
sunt
controuersiae.
"Cuprea
seu
aenea
capitella",
inquit
Paraeus,
"etiam
nocentiora
sunt
plum¬
beis.
Aquas
enim
praeterlabentes
aeruginosas
reddunt."
Sed
ille
ipse
lib.
26.
.
12.
de
oleis
destillandis,
vt
maior
eli¬
ciatur
copia,
minori
sumtu
ac
sine
metu
ruptionis,
cui
vasa
vitrea
sunt
obnoxia,
probat
in
vase
cupreo
destillationem
fieri.
"Neque
enim
verendum"
(inquit)
"ne
à
cupreo
vase
malignam
qualitatem
oleum
acquirat.
Im¬
padit
enim
id
ipsum
vna
cùm
oleo
manans
aquosus
humor,
si
maxime
cuprum
stanno
aut
argento
oblitum
&
incrusta¬
tum
fuerit."
Ille
ipse
etiam
macerat
materiam
in
vase
cupreo:
&
aquosum
liquorem,
qui
cum
oleò
exit,
seorsim
seruari
praecipit
longe
enim
nobilior
existimatur,
vt
ait,
quam
qui
per
balneum
Mariae
ha¬
betur,
praesertim
ille,
qui
statim
ab
initio,
vna
cum
oleo
stillat.
Haec
si
vera
sunt,
tam
in
oleis,
quam
aquis
destillandis
minime
repudiandum
erit
cuprum,
pot
issimum
stanno
seu
plumbo
candido
inductum.
Vn¬
de
fit
vt
Matthiolùs
vesicam
aeneam
aeneo
alembico
opertam
non
tantùm
in
aqua
vitę,
facienda
non
im¬
probet;
Verum
etiam
omnibus
fere
plantarum
aquis,
vti
eas
myropolia
publica
autoritate
faciunt.
Cae¬
teri
quoque
Autores
plurima
habent
ahenea
vasa,
vt
ideo
si
quid
autoritàs
potest,
non
sint
ab
arte
eliminan¬
da.
Mirum
est
in
talibus
contentionibus
plumbum
&
aes
tantopere
accusari,
&
tamen
non
attendi
quot¬
homines
viuant
cibis,
potibusque,
in
eiusdem
metalli
ollis
&
ahenis
coctis,
etiam
sine
stanno.
Sales
fiunt
cortinis
plumbeis
&
aereis.
Orichalceis
&
aereis
ollis
multae
rationes
cibos
coquunt.
Cupreis
vasis
plu¬
res
bibunt.
Et
licet
in
principio
stannati
sint
alembici
&
vesicae,
quàm
breui
tamen
crusta
deteritur?
Su¬
me
recentem
ab
officina,
&
manibus
frica
eius
stannum
quam
polluat
&
inquinet,
deprehendes.
Dein¬
de
vix
vllus
syncero
stanno
incrustationes
peragit,
sed
plumbum
nigrum
intermiscetur.
Audiuimus
senem
Eee
Autor
Agri¬
culturae
Ger¬
manico
Idio¬
mate
sub
ti¬
tulo
Sebitii
Argentorati
edita,
quae
hic
de
plum¬
bo
dicuntur
transfert
ad
eassiterum.
seu
stannum
lib.
6.
cap.
II.
Sed
idem
sibi
contra¬
dicit,
cum
ex
Matthiolo
alembicos
stanneos
probat.
Tanta
est
vanitas
in
Rhapsodis
sine
iudicio.