image
152
316
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
IV.
nem
aquilegem,
qui
aquae
ductus
fabricabat,
affirmantem,
se
tot
iam
solenibus
plumbeis
aquas
duxisse,
neque
tamen
vnquam
quicquam
comperisse
ex
eis
noxae.
Veruntamen
recte
monet
Matthiolus
de
cae¬
russa
ex
plumbo
facili,
cuius
dulcedo
&
nauseabunda
qualitas
aquas
inficit,
vt
fumum
dulcem
sapiant,
Meliora
itaque
non
sunt
repudianda
si
assint,
in
caeteris
diligens
repurgatio
anteuertet
nocumentum:
Sit
iam
concessum
licere
vesicis
aeneis
in
destillatione
vti,
idque
non
tam
compendii
causa,
quam
quia
experientia
docuit,
si
alias
nihil
peccetur,
vasa
talia
satis
tuta
esse
modo
repurgentur
diligenter,
&
ab
aerugine
extergeantur,
si
quàm
forte
conceperunt
id,
quod
etiam
in
orichalceis,
toti
officinae
vsitatissi¬
mis
ad
omnes
pene
succos
coquendos,
est
obseruandum:
Quomodo
vulgariter
soleant
coaptari
furnis,
plures
picturis
ingeniosis
docuerunt,
ad
quorum
scripta
nos
tyronem
ablegamus,
quanquam
etiam
ex¬
superioribus
id
facile
queat
discere.
Nos
iam
damus
aereum
Pentathlum,
cum
rectificatorio,
cuius
tan¬
ta
est
dexteritas,
vt
ex
vna
re
vno
igni
elementa
vocata;
seu
diuersae
aquae
&
liquores
possint
elici
simul,
&
rectificari.
Fit
autem
totum
ex
aere
iuxta
hanc
formam:
Haec
fornax
etiam
minore
modo
potest
fabrifieri,
cum
annulis
ad
circum¬
ferendùm,
qualem
meminimus
quen¬
dam
agyrtam
circumduxisse.
Potest
&
furnus
ex
laminis
ferreis
confici;
sed
vasa
continentia
ex
aere
optimo
in
in¬
teriore
superficie
plumbo
candido
per¬
lito.
A.
Pyriaterium
stuphae,
siccae
cum
ostiolo
&
ianua
mobili.
B.
Coni¬
sterium
cum
suo
ostiolo
&
obice.
Pos¬
sunt
&
huic
foriculae
ex
cupro
addi
clausiles.
Γ.
Venter
abeni
continens
materiam
destillandam.
Ea
autem
est
vinum,
vel
vini
spiritus,
in
quo
aroma¬
ta
sint
macerata.
Nam
hac
fornacula
potissimum
destillantur
aquae
compo¬
sitae
&
elyxiria
vitae,
quorum
materia
vini
spiritus,
&
aromata,
vel
vinum
nobile.
Acetum
cupreis
vasis
non
est
destillandum,
vti
nec
stanneis.
Radit
enim
ea,
quin
&
aerea
squama
vitrata
sigulina
exedit.
Is
autem
venter
mo¬
dum
fornaculae
sequitur.
A.
Spiracula,
quibus
coni
lutei
destinantur,
vt
ob¬
struantur
cum
res
exigit.
B.
Canalis
amplus
affixus
collo
vesicae.
In
hoc
ef¬
fictae
sunt
alembicorum
species
qua¬
tuor
fixae;
vna
mobilis.
Z.
Inferioris
alembici
rostrum,
per
quod
exit
aqua
grauior
ignobiliorque.
Intus
limbum
habet
in
quo
confluit
liquor.
M.
Secun¬
di
alembici
fixi
in
ęte
expressi
rostrum,
cum
interno
limbo,
quo
colligitur
aqua
paulo
melior.
Θ.
tertia
species
alembici
ad
aquam
aëream.
K.
Quarta
ad
aëreae
portionem
subtiliorem.
A.
Alembicus
mobilis
excipiens
quintam
essentiam.
Quod
si
tamen
feruore
ignis
(nam
aliquando
dispariter
regitur,
praesertim
si
ligna
supponantur
aheno)
scandit
etiam
aquositas;
additum
rostro
est
conceptaculum
geminatum:
M.
N.
in
cuius
retortulam
subtilior
spiritus
fertur
ibique
circumagitur
&
concrescit;
in
subiectum
vitrum
vero
coagulatus
liquor
decurrit.
Si
libet
oblectamentum
creare
im¬
peritis,
singulos
limbos
aliquo
calore
imbues,
&
profluat
ex
hoc
rostro
album,
ex
alio
croceum,
ex
ter¬
tio
sanguineum,
ex
quarto
viride.
Facile
persuadebis
si
summo
adieceris
extractum
santali,
vel
croci,
te
igneum
elementum
cum
suo
colore
elicere.
Z.
Sunt
retinacula
excipulorum,
quae
tamen
aliquando
omittuntur,
eorumque
loco
funiculi
alligati
nodis
vitra
sustentant.
O.
Rectificatoria
per
retortas
con¬
currentes,
suntque
item
ex
aere
superiores,
iunctaeque
ipsi
fornaci;
sed
inferiores
vitreae.
Foramen
addi¬
tùm
aereis
est,
vt
materia
destillata
per
infundibulum
immittatur.
Studeat
Chymicus,
vt
sibi
curet
illas
fieri
ex
duabus
partibus
exacte
respondentibus
&
se
mordentibus
mutuo,
aut
trochleis
coëuntibus,
ne,
cùm
repurganda
sunt
vasa,
perfringere
oporteat.
Non
autem
opus
est
ad
rectificationem
igni
peculia¬
ri.
Nam
calefiunt
retortulae
à
carbunculis
&
cineribus.
Qui
vult
minuere
numerum
alembicorum,
vt
in
his,
quos
circumvehere
volumus,
quo
minor
sit
molestia,
is
infimum
omittere
potest,
fietque
humi¬
lior
canalis.
Certum
autem
est
volatiliorem
partem
magisque
igneam
altius
scandere,
&
sic
diuersos
li¬
quores
vno
igni
fieri,
si
aequaliter,
vt
oportet,
regatur.
Itaque
non
erit
temerarius
lusus
ista
huius
forna¬
culae
inuentio.
Supra
proposuimus
balneum
mersorium,
&
vaporarium
in
vna
fornace.
Fundo
cucurbitae
per¬
tuso,
itidem
duplice
facto
alembico,
duplex
expectabitur
liquor.
Lonicerus
campaniformem
alembi¬
cum