image
153
image
154
317
De
Extractionibus.
cum
duplici
distinxit
limbo
&
rostro,
&
in
balneo
vel
cineribus
per
vesicam
duplicem
(ex
duabus
par¬
tibus
format
ahenum,
ita
vt
inferior
contineat
balneum;
superior
materiam)
elementarem
vnum
&
phlegmaticum,
essentialem
&
coelestem
alterum,
liquores
prolectat.
Delineatio
seu
sciagraphia
haec
est:
Ita
ferè
ille
depinxit
vtrumque
instrumentum.
A.
Ahe¬
num
seu
catinus.
Nam
in
balneo
ahenum
requirit,
in
cinere¬
&
arena
terreum
catinum.
Hic
abenum
propositum
est
cum
aqua.
B.
Tubulus
versatilis.
Si
aqua
immittenda
est,
orificium
sursum
intorquetur,
sin
emittenda,
deorsum.
C.
Vesica.
Vitrum
mallemus.
D.
Inferior
discretio
alem¬
bici,
in
quo
colligitur
aqua
elementaris,
exitque
per
ro¬
strum.
E.
F.
Superior,
quam
rotundum
praeferimus,
vt
alembici
Sphaerici
figuram
aemuletur.
In
ea
spiritus
con¬
sistunt
exeuntque
rostro.
G.
Si
cui
deest
compositus,
is
à
figulis
petat
vulgarem
pileum,
perfractoque
vertici
im¬
ponat
alembicum
vitreum.
H.
ahenum
aheno
impositum
pictura
Loniceri,
pro
balneo
abenario
vel
vesicario.
Plu¬
rium
autem
alembicorum
coniunctorum
formam
etiam
supra
depinximus.
In
abaco
sequente
vesicas
licet
ponere,
vel
patinas
libero
igni,
vel
interuentu
tabellae
cum
cinere?
Quod
ille
de
Poëtis
in
arte
pronunciat,
nempe
velle
&
prodesse
eos,
&
delectare,
omneque
ferre
punctum,
qui
vtile
dulci
miscue¬
rit,
id
de
Chymicorum
quoque
studio
queas
dicere.
Nulla
necessitas
nos
cogit
varias
istas
figuras
effingere.
Veruntamen
quae
oblecta¬
menta,
ornamentaque
alii
in
suis
artibus
quae¬
runt,
ea
Chymico,
tanquam
plane
tetrico
&
moroso,
non
sunt
detrahendae.
Exemplum
pro¬
posuimus,
in
quo
geminatis
alembicis,
vel
pileis
&
capitellis
coniunctis
rostro
suo
cuilibet
adie¬
cto
per
vesicas
plura
simul
destillare
licet,
&
di¬
uersos
liquores
vno
eodemque
opere
ex
iisdem
elicere,
alicubi
etiam
tres
simul;
nec
moramur
quin
etiam
plura
componantur
vasa
aut
quae
forma
vsitata
Chymicis
hic
conspiciuntur,
vertantur
in
vultus
Cyclopum,
Sphingum,
Melusinarum,
aliorumque
seu
monstrorum,
seu
natura
existentium
ani¬
malium,
quemadmodum
Baccius
docet,
aliquos
loco
fornacum
cacabariarum,
aut
tabulis
compacta¬
rum
effingere
varias
imagines,
quae
vaporem
calidum
reddant
tubis,
ore,
naso,
hydriis,
follibus
globis
&
huiusmodi.
Qui
opibus
valent
in
illustri
officina
tales
abacos
ornare
possunt
Baccho
&
Sileno,
qui
per
guttos
aquas
vitae
effundant
in
pateras
vel
calices
subiectos.
Aliis
placuerit
Neptunus
ex
tridente
emit¬
tens
liquores;
aliis
Venus
ex
mammis:
nonnullis
Phactontiades
ex
oculis,
brachiisye.
Quibus
simul
pie¬
tas
cordi
est,
illi
efformauerint
Saluatorem
flentem,
&
saluberrimas
humano
generi
lachrymas
stillan¬
tem,
vel
guttas
sudantem,
aut
in
cruce
ex
vulneribus
tinctam
vitae
aquam
emittentem,
&tc.
Nec
absona
est
à
Chymicis
liquoribus
imago.
Vt
enim
lachrymae
Saluatoris
animam
sanant,
ita
prosunt
corpori
medicamina
stillatitia,
solentque
artifices
alias
multas
ex
sacris
allegorias
suo
mysterio
declarando
pe¬
tere.
In
depicto
abaco
A.
signat
pileum
alembico
Sphaerico
auctum,
illo
intus
perfracto.
B.
Pileum
pi¬
leo
impositum
refert.
C.
Iterum
pileo
alembicum
rotundum.
Sed
cum
rostro
distomo,
vt
ex
vno
ore
effluat
aqua
iam
coagulata,
ex
altero
spiritus
transeat
in
retortulam
annexam.
D.
Muruli
sunt,
in
quibus
locantur
conceptacula.
E.
Dispositio
vesicae
in
capite
abaci
positae
cum
suo
alembico,
vt
tyro
conne¬
xionem
extra
ignem
videre
possit.
Repręsentantur
autem
haec
oculis
ruditer
in
pictura
sciagraphica,
non
in
manus
dantur.
Itaque
nasutuli
nostrum
studium
non
ridere
debent,
etiamsi
non
ad
amussim,
cere¬
brumque
culuslibet
videantur
quadrare.
Ita
re
ipsa
fieri
posse
certum
est.
Rostra
vertet
quisque
quò
iudicabit
quam
accommodatissime
in
sua
officina
posse.
CAP.
XIV.
De
Destillatione
per
parabolam
in
Sole.
VTi
fit
in
caeteris
artibus
antequam
publice
recipiantur,
probenturque,
aut
totae
constituantur,
vt
variis
concertationibus
alius
hoc,
alius
aliud
praestabilius
putet,
donec
ratio
&
experientia,
vel
con¬
suetudo
popularis
finem
imponat
liti,
ita
in
Chymia
euenire
nihil
est
mirum.
Cum
is,
qui
dicitur
ad
exemplum
betae,
vel
pyrorum
destillationem
in
vasis
plumbeis
instituisse,
minus
probaretur,
accessum
ad
alia
instrumenta
est,
magnaque
contentione
quaesitum,
praestaretne
per
balneum
mersorium
destil¬
lare,
an
roridum:
carbonibus,
lignis,
bitumine,
sole,
cineribus,
vesica,
balneo
arenoso,
balneo
cinereo,
balneo
stramineo
vel
herbido,
fimo
solo,
fimo
cum
calce,
rectis,
curuis,
inclinatis
vasis.
In
vegetalium
animaliumque
elaboratione
potissimum
lis
haesit.
Mineralibus
cessum
facilius.
Magno
supercilio
prae¬
latum
roridum
balneum
mersorio
est,
quod
fundus
vasis
non
deberet
feruentem
aquam
attingere,
ne
contraheretur
nescio
quid
labis
materia
&
liquor
inde
prolicitus.
Alii
mersorium
vaporario
aequarunt,
quidam
etiam
praetulerunt.
Illi
subtili
ratione
vsi
videntur.
Nam
cum
Chymicus
quaerat
omnem
vim
naturae
Eee
2
Fuchsius,
Manardus.