413
image 161
324
Comment. Alchem. Part. I. Lib. IV.
A. Concha, qua ahenum o¬
peritur. B. ansae eius. C. Ahe¬
num è fornace extractum eleua¬
tumque, iu cuius lateribus spe¬
ctantur retinacula, quibus fulci¬
tur haeretque fornaci. D. retortae.
E. fistulae abeni, per quas colla
retortarum prominent. F. colla
retortarum inserenda concepta¬
culis. G. limbus recauus & per
foratus excisusque, vt recipere
cucurbitas capsis suis possit &
sustentare. Eum adumbrauimus
seorsim litera. L. H. ostium py¬
riaterii. K. cinerarii testudo v¬
trinque peruia. Si quis totun¬
dam fornacem cum quatuor, re¬
tortis mauult, eius figuram ap¬
posuimus; adiectis spiraculis, tua¬
bo, & foramine in operculi ver¬
tice ad explorandum caloris gradum.
Inclinatorium vaporarium sic facies. Ahenum cum collo paululum eminente accommoda fur¬
no rotundo, vel quadrato pro arbitratu. Adde ei emissarium efferuescentis aquae. Impone conchan¬
ex aere cum eminente tubo ad submittendam aquam calidam cum opus fuerit. Ex conchae vertice surga¬
canalis amplus in hemisphaerium desinens, cui occurrat iucumbatque alterum hemisphaerium ex glo¬
bo superiore. Et sint haec duo hemisphaeria conglutinata firmissimè, vel etiam solida materia (lignea,
stanneaue) fabrefacta, ita vt seorsim totum, hoc repraesentet calicem πλατύστομον (πιθάκνην πλατύστομον
Dioscoridis) cum simili pedamento, in medio canalis nodo ouali existente, qui sit ex istis hemisphaeriis
compositus. Explicatus hinc calix simili canali ex nodo prodeunte sustentetur, habeatque iuxta la¬
brum quatuor fistulas (in morem castelli aquarii si quidem liberam fornacem volumus) quibus in¬
serantur rostra retortarum. Intus cubicula in limbo fiant super quibus retortae quiescant; Et pertun¬
dantur foraminibus. Compendiosius minusque operose statuentur super tripodibus mobilibus, in
medio fundi vbi canalis incipit, lamina esto foraminibus plena ad vaporem transmittendum: lam
fundus foeno cocto, vel herbis aliis, (aliquibus placent ferratae scobes coctae, aliquibus fimus purus)
insternatur, inferanturque retortae, teganturque & farciantur vndique eadem materia. Tandem
claudantur vranisco in tritonem erecto, per cuius os exiens tubae similis fistula, semper nos possit de
caloris gradu certiores facere. Cui ornatus placet, signis statuisque & picturis totum opus illustrabit,
vt foris non destillatorium, sed potius sumtuosum templi baptisterium appareat, effundaturque liquor¬
stillatitius per vmbilicos puerorum, hydrias Naiadum, mammas Melusinarum, & similia. Quoniam
etiam in vertice ponendum foramen est ad cognoscendum calorem; effingi ibi potest gallus aeneus,
fistulis colli ita instructus, vt vapore transeunte videatur quasi cantum repraesentare, vt in horologio
Argentinensi. Caetera coloribus picturisque ad placitum domini illustrabuntur: Et ne fumus inqui¬
nare opus possit, praefurnium auersum statuetur; aut potius carbonibus acapnis prius calefiet aqua,
postea adaptabuntur vasa cum ornamentis: vel regum Abarach instituto interueniat murus inter puo¬
riaterium, & destillatorium, indeque aqua feruens in hoc influat. Ingeniosos paucis monuisse satis est,
Figuram ita adumbramus.
A. Collum aheni, quod in opere debet humilius
collocari altiusque mergi furno. B. Canalis emisso¬
rius aquae superfluae; Et hic prout ratio furni con¬
ueniet, interdum per marginem eius prodit. C. Tu¬
bus per quem aqua demittitur in supplementum
consumtae. D. Calicis pedamentum, operculumque
concameratum abeni. E. Nodus, quo iunguntur
calicis partes. F. patella, pars calicis superior. G. fi¬
stulae, per quas rostra retortarum exeunt. H. Vra¬
niscus cum tritone. K. calix separatim pictus. L. alia
eius forma sine nodo & fistulis quarum loco sunt
foramina. M. patella intus repraesentata medio per¬
tuso traiectorii instar, vel cribri. Haec recipit ventres
cum veno cocto calente. N. ahenum quod inniti
debet transuersis è ferro trabibus; & simul retina,
cula ansasque habere, vt immobiliter quiescat, nec
pondere impositorum deprimatur. Sit ex aere firmo;
aut eius loco catinus orichalceus vsurpetur. Si me¬
tus est, ne parùm firmiter sit sustentaturum superiora, fulera in auxilium possunt adiici, eaque supponi¬
calicis margini. O. Retorta integra, P. Retorta diuisa ahenea, vt saepius reuocari in vsum possit.
CAP¬
image 162