325
De
Extractionibus.
CAP.
XVI.
De
descensoria
destillatione.
Satis
apertum
est,
hoc
artificium
à
praecedente
discerni,
&
forma
&
apparatu
instrumentorum,
Quanquam
enim
ibi
quoque
solenniter
concretus
liquor
deferatur,
tamen
ex
resolutione
praeces¬
serat
ascensio
seu
recta,
seu
obliqua.
Hic
statim
in
imum
se
surripit,
quod
extractum
separatumue
est,
siue
via
recta,
vt
plaerumque,
siue
procliui.
Caussa
est
grauitas
liquoris
proliciti:
in
aliquibus
violentia,
nempe
quorum
essentia
resoluta
in
spiritùm
ascendere
non
potest
propter
circumstantes
parietes
&
tegumenta;
neque
tamen
copia
patitur
in
angusto
morari.
Feruntur
ergo
deorsum
&
eluctantur
gy¬
ris,
tanquam
proflata,
aut
ex
nubibus
excussi
ecnephiae.
Quaedam
aduersa
qualitas
in
fugam
coniicit,
quod
de
Hydrargyro
statuunt,
quae
ignem
ferre
in
sua
volatilitate
frigiditateque
non
potest.
Itaque
se
subducit.
Grauitate
id
quoque
fit,
si
prius
fuerit
coagulata.
Sed
saepe
forma
spiritus
prodit,
&
super
aquis
vel
pauimento
concrescit,
quod
vulgo
moliuntur
in
sulphure
quoque
&
aliis,
quae
compellun¬
tur
deferri
obstaculis
sursum
meandi.
Intelligimus
itaque
vnà
nonnulla
forma
liquoris
prodire,
alia
spiritus;
Et
ideo
apparatum
debere
esse
diuersum.
Quia
vero
quae
violentis
ignibus
coguntur
secedere,
plaerumque
&
liquoris
&
spiritus
consistentia
apparent,
maioris
circumspectionis
caussa,
ab
artifici¬
bus
ita
adaptantur
vasa,
vt
neutrum
perire
possit.
Vulgus
metallicorum
in
sulphure,
stibio
&
aliis
negligentius
agit,
vt
ex
supra
positis
picturis
apparet,
propter
copiam
minerarum
&
vilitatem:
imo¬
non
tam
essentiae
sic
fiunt,
quam
confusorum
separationes,
quae
essentiis
materiam
praebent.
Inter¬
dum
virulenti
spiritus,
aut
etiam
nimis
validi
cogunt;
ne
nimis
obstruamus
vasa,
de
quibus
praxis
monebit.
Vt
obtineamus
descensionis
formam
dispositio
vasorum
necessaria
est,
&
agens
resolutiuum,
si
quidem
separatoria
est
descensio.
Vasa
rudius
proponuntur,
concinnanturque
in
metallurgia,
sunt¬
que
plaeraque
ex
Agricola
&
aliis
supra
repraesentata.
In
aliquibus
ex
natura
locorum
consilium
pe¬
tunt,
&
quauis
dispositione
procliui
collium
aut
scrobium
vtuntur.
Chymicis
vsitatata,
mox
re¬
feremus.
Agens
causa
ignis
est,
qui,
cum
non
in
sublime,
sed
deorsum
vergere
debeat
resolutum,
pyriaterium
suum
in
summo
habet
vel
vasis
continentis
circuitu.
Vnde
ignis
circularis
dictus.
In
aliquibus
non
ignis,
sed
potius
humor
aereus,
vel
aqueus
requiritur,
vt
in
destillatione
per
deliquium,
quae
huc
ac¬
commodatur
separationis
caussa,
vt
essentiam
puriorem
procliuemque
in
resolutionem
segreget
ab
impuris.
Procuratur
idem
aliquando
per
frigus
aereum
aquosa
congelans:
sed
id
extra
artem
potius.
Supra
dictum
est
subsessum
quoque
habere
aliquid
descensorii:
quem
iuuat
quies.
Sed
rectius
in
sepa¬
tatoriis
relinquitur,
vti
&
destillatio
per
lacinias.
Quaedam
adiuuantur
adminiculis,
siue
excoctionis
resolutionisque
per
desessum,
de
quibus
in
praxi.
Est
autem
mirabile
inuentum
descensionis
per
calorem
circularem
foris
adhibitum,
quasi
contra
naturam
duplici
modo
ars
cogat
&
agere
&
pati
materias.
Ignis
viget
in
pabulo
sibi
familiari,
cum
quo
attenuato
assurgit:
Et
est
calor
eleuatiuus,
vt
docent
meteorica.
Debebat
ergo
non
infra
eum
fieri
re¬
solutio,
sed
in
loco
vigoris,
vtpote
in
medio,
vel
contactus
confinio
superiore,
qua
tendit.
Sed
is
com¬
municatiuus
est
sui.
Itaque
calorem
igneum
in
materias
diuidit,
alteratque
eas
&
in
ipsis
producit
si¬
milem
formam.
Neque
hoc
adeo
est
mirabile
ac
illud,
quando
ascensoriè
destillant
non
subdito
igni
ex
hypocausto,
sed
circulari,
vase
humi
defosso,
vt
non
peruenire
possit
ad
illud
ignis.
Altera
huius
operis
inuentio
mirabilis
est,
sperasse
aliquem,
se
posse
essentiam
obtinere
rarefactione
&
resolutione
ignea,
non
in
his,
quae
liquata
à
caeteris
secedunt
sed
aliis
in
spiritum
versis,
cum
tamen
certum
sit,
aerea
surgere.
Sed
experientia
vicit
admirationem.
Quaeritur
num
destillatio
rectè
appelletur
artificium
metallurgicam
aut
etiam
popinarium,
quò
eliquata
delabuntur.
Non
videtur
hoc,
sed
alio
nomine
appellandum
esse.
Metallici
enim
vastis
for¬
nacibus
ingestam
materiam
totam
fundunt
&
vel
per
puncturam
emittunt,
vel
profluxum
continen¬
tem.
Itaque
non
destillatio
est,
vbi
nullae
stillae
seu
guttae
cadunt,
sed
profluit
vna
liquor
continuus:
Verum
non
putamus
de
istis
odiosè
contendendum
esse.
Certùm
est
Chymicorum
inuento
ita
operari
plebeios,
siue
stillatim
exeat
liquor,
siue
confertim,
id
quod
aliquando
κατ’
ἄλλα
veris
destillationi¬
bus
procurant
Chymici,
veluti
cum
alembicus
est
ventricosus,
simulque
receptaculi
officio
fungitur.
Proprie
huc
illa
metallurgica
actio
pertinet,
quae
in
specie
vocatur
descensio,
in
qua
non
confertim,
sed
paulatim,
guttatimque
separatur
liquor
purus,
haerentibus
recrementis.
Illae
vero
per
puncturam,
&
profluxum
eliquato
toto
ad
segregationem
per
subductionem
referuntur.
Finis
descensoriae
destil¬
lationis
est
separare
&
extrahere
essentiam
relictis
alienitatibus.
Ei
astipulatur
forma
administrationis,
&
dispositio
vasorum
ad
actionem
descensoriam.
Haec
vbi
sunt,
substantia
operis
est,
siue
concurrat
segregatio
per
subductionem,
deliquium,
&
alia;
siue
non
stillet;
sed
fluat
separatum.
Hinc
in
Alchymia,
Destillatio
per
descensum
alia
est
colliquatoria
(συντηκτικὴ)
quae
fit
eliquata
essentia,
aut
quod
pro
essentia
est,
prodeunte
recta
deorsum:
aut
resolutoria,
seu
attenuatoria,
vbi
subtilitas
prius
in
spiritum
fecisset,
more
ascensoriae,
siue
omnino,
siue
magna
ex
parte.
Appellauimus
tamen
hanc
sudatoriam,
vel
descen¬
soriam
per
exudationem,
quia
quae
ita
destillantur
ignibs
coguntur
sudare,
&
liquorem
emittere,
quod
notare
est
etiam
in
hypocausi
vulgari,
cum
foco
virida
ligna
inferuntur.
Et
licet
sit
vna
conuersio
in
spiritum
denuo¬
coagulantem,
tamen
non
ideo
perdit
nomen;
sicut
nec
nos,
cum
in
vaporariis
sudamus,
stillamusque
rore,
non¬
nihil
spirituum
impendimus.
De
illa
specie
non
opus
est
plurib.
disserere.
Hęc
dirimitur
in
modos
multos,
de
quibus
quam
videntur
desiderari,
monebimus.
Illud
genericis
addendum
est,
quod
in
omni
descensoria
destil¬
latione
sit
necessaria
correctio
etiamsi
ea
aliquando
non
vtamur,
vel
in
locum
correctionis
substituimus
labo¬
tiosas,
purorum
separationes.
Nam
cum
res
non
vnum
in
se
succum
habeant,
sed
disparis
naturae
diuersos:
quin
&
non