339
De
Compositionibus.
sacile
separatur
postliminio,
nec
internam
coniunctionem
est
passum.
Chymicus
si
non
omnino
inte¬
rius
componere
potest,
saltem
operam
dat,
ne
procul
absit
ab
eo,
vt
sic
ex
multis
vnum
fiat
indissolu¬
bilo
pro
facultate
artis
&
naturae,
nexu.
Tantum
est
in
homogenia
mistilium.
Nihil
autem
refert
siue
se¬
paratim
elaborata
ad
similitudinem
iungantur,
siue
ex
praemistis
vnita
essentia
educatur,
quanquam
aliqua
sint
eius
naturae,
vt
non
nisi
separatim
praeparata,
postea
maximis
laboribus,
crebrisque
repeti¬
cionibus
ad
vnitatem
essentiae
conformitatemque
perducantur,
vt
spiritus
vini
&
sal
fecularum:
aurum
&
aqua
coelestis,
&c.
Quaedam
habent
rationem
tincturae
formalis
ad
aliud
materialius
vt
in
orichal¬
co
aureo
&
argenteo,
quod
&
philosophus
non
ignoravit.
Tali
sensu
non
est
absurdum
dicere
tinctu¬
ras,
colores,
formas,
etc.
misceri
corporibus
depuratis,
vel
materiae.
Quae
vero
de
aliis
qualitatum
mi¬
sturis,
coniunctionibusque
referuntur,
improprie
componi
dicuntur,
sive
subiectis
mistis
illa
vna
ingrediantur
compositionem,
sive
generatione,
alteratione,
corruptione,
producantur
&
ex
potentia
in
actum
emergant.
Vita
&
anima
nulli
miscetur
corpori,
vti
nec
virtus,
nisi
tropo.
Aristotelis
prima
compositio
ex
contrarietatibus
&
materia,
generatio
est,
Et
declaratio
dependet
ex
meteoris.
Nam
in
materia
actus
caloris
&
frigoris
procreari
dicuntur
aliquo
alio
actu,
vel
priuatione.
Interpretes
de
vnione
formae
&
materiae
accipiunt,
&
qualitates
primas
volunt
esse
formas
elementorum:
Sed
re¬
ctius
sentiunt,
qui
formarum
ineffabilium
potestates
eas
nominant.
Nam
in
sensus
incurrunt,
sunt¬
que
mutabiles
manente
subiecto,
quod
est
accidentium
non
substantiarum,
Non
omittendum
est,
si
fors
quis
ineptientium
Paracelsitarum
velit
nobis
obstrepere,
tantum
Chymicos
tribuere
suis
medicinis,
vt
non
reformident
asserere
interdum
etiam
impuris
corporibus
eas
coniungi
posse,
sed
ita,
vt
impuritas
simul
ab
illis
consumatur,
tanquam
ab
ignea
virtute.
Multa
a¬
lias
sunt,
in
quibus
impuritas
compositioni
obstat,
vt
hydrargyrus
ferro
puro
iungitur,
sed
non
impu¬
ro:
Omnino
vero
nec
interius
quidem
iungitur
nisi
in
primam
materiam
mercurialem
soluto.
Ex
hoc
fundamento
vti
&
ex
homogenia
dependet
ingressio
philosophorum,
&
transmutatio.
Actus
enim
efficacissimi
potentissimique
symbolum
habentem
materiam,
licet
molem
maiorem,
conuertunt
in
a¬
liam
naturam,
transformantque,
Et
simul
corpus
ipsorum
(nulla
enim
corporalis
virtus
absque
cor¬
pore
esse
potest,)
ingreditur,
sed
attenuatione
dispersioneque
veluti
absorbetur,
vt
à
vini
dolio
paucae
aquae
guttae,
vt
Aristoteles
monuit
de
sua
mistione,
quanquam
dispar
sit
exemplum,
fiatque
contrarium
in
Chymicis
per
principium
mole
minimum,
potestate
maximum.
CAP.
III.
Quibus
agentibus
coadunatio
&
compositio
peragatur.
Qvae
Philosophus
de
mistionibus,
concretionibusque
naturalibus
disseruit,
ad
Chymiam
naturae
imitatricem
recte
accommodantur
quandoquidem
ea
multa
efficit
naturae
viribus.
Ille
vero
ter¬
minationes
concretionesque
docuit
fieri,
cum
humidum
sicco
coërcetur
operantibus
actiuis,
nempe¬
calore
&
frigore.
His
vtitur
&
Chymicus,
accommodatis
specialiter
ita,
vt
cuiusque
rei
natura,
&
coa¬
dunationis
forma
requirit:
cumque
vinculum
cohaesionis,
&
terminationis
sit
humidum,
forma
coa¬
dunationis
sicca
absque
eo
fieri
non
potest,
in
his
quae
commiscentur,
si
ad
modum
per
calorem
reuo¬
cetur,
aut
frigore
constringatur,
coërceaturque,
siccitate
exprimente
humiditatem
superfluam.
Sed
sunt
alia,
in
quibus
ferrumina
requiruntur,
quorum
quaedam
constant
humore
tenaci
&
glutinoso,
qui
foris
prehensa
continet:
quaedam
aliorum
sunt
generum,
vt
sic
vniens
&
componens
causa
interna
aliquibus
sit,
aliquibus
externa
in
his,
quae
concreta,
siccaque
sunt
consistentia.
Quae
liquidam
commi¬
scentur,
sive
fluida
per
se
sint,
&
maneant
sive
eliquata
postea
durescant,
propter
χμρεαα
substantiae
exactius
commiscentur:
Sique
simul
sunt
familiaria
secundum
naturam,
congenitus
appetitus
ea
indiuull
egignit.
Hinc
illud
Democriti:
Natura
laetatur
natura,
natura
naturam
continet,
etc.
quasi
dicat
inseparabilis
coniunctionis
causam
interiorem
esse
formalem
consensum
rerum,
naturaeque
si¬
milis
ad
similem
procliuitatem.
Continere
est
formae.
Quocirca
inviolabilis
est
talis
mistio,
quam
formarum
conspiratio
firmat.
Non
enim
tollitur,
nisi
destructis
formis,
&
cessantibus
partibus
id
es¬
se,
quod
sunt.
Illam
formam
aliqui
vocant
animam
etiam
in
his,
quae
vita
carent,
tropo
sic
vtentes.
In
quibus
haec
causa
non
est,
de
iis
ante
diximus,
quod
nou
queant
apte
misceri,
vt
oleum
aquae,
spiritus
vini
acetum,
aqua
fortis,
aqua
fontis,
etc.
Ita
spiritus
spiritui
coalescit:
Spiritus
corporibus
difficul¬
ter.
Pulueres
imitantur
aliquatenus
liquores,
si
sint
exacti.
Nam
diuisibilia
in
minima
facile
miscen¬
tur.
Verum
ista
compositio
non
cohaeret
fine
glutine.
Prius
est,
vt
Gebri
consilio
commisceantur
specie
liquorum
analogorum,
si
fieri
id
queat:
deinde
coagulata,
vel
solida
forma,
vel
calcinata
in
v¬
sum
veniant.
Nec
opus
est
semper
vtrumque
mistile
liquescere.
Nam
vnum
alteri
iungi
potest
artifi¬
cio
imbibitionis.
Verum
de
singulis
modis
consulendae
sunt
operationes
singulae.
Constat
itaque,
Chymicum
internas
&
externas
coadunationum
causas
habere,
&
non
tantum
frigore,
calore,
clauis,
glutine,
etc.
iungere
artificum
manuariorum
more:
Verum
maxime
interna
rerum
familiaritate
&
natura,
quae
est
formalis
quidam
consensus,
&
amor
inexplicabilis
ex
sympathia
totius
naturae
existens.
Talem
con¬
spirationem
harmoniam,
proportionemque
admodum
desiderant
Medici
in
naturae
conseruatione,
&
instauratione
per
confortantia.
Aliquam
agnouerunt
etiam
in
purgantibus,
quae
scripserunt
simi¬
litudine
operari.
Hippocrates
comprobauit
in
nutritione
etiam
plantarum.
Nam
similes
succi
coa¬
lescunt
facilius,
nutriunt
laetius,
&
rem
sustentant
fidelius.
Omnino
hic
ille
amor
est,
qui
etiam
Socra¬
ti
in
conuiuio
potissimas,
stabilissimasque
facit
coniunctiones.
Vnde
non
immerito
tantopere
deprae¬
dicatur,
&
inculcatur
à
philosophis
in
lapidis
artificio.
Veteres
aurifices,
vt
ex
Plinio
apparet
intelle¬
xerunt
tale
medium,
hydrargyrum
esse
in
metallis.
Itaque
huius
beneficio
inaurationes
vti
etiamnum
ho¬
die,
Ggg
Attractiones
&
retentiones
immutationesque
validissima
ex
similitudine