341
De
Compositionibus.
tis
itaque
patientibus
vel
consentientibus
iungunt
multa,
&
vnumquodque
ea
proportione,
vt
exigit
passio,
&
mutuus
habitus
iungendorum.
Aliquando
morbos
caeterasque
constitutiones
diuidunt
in
mineralia,
vegetalia,
animalia.
Consideratis
viribus
mineralia
mineralibus
determinato
gradu
legunt:
alia
aliis:
Ad
mistos
affectus
miscent
haec
quoque,
vt
indicat
naturae
virtus,
&
ratio
pas¬
sionis.
Nolumus
persequi
omnia.
Multum
enim
subest
vanitatis,
&
superstitionis.
Si
similitudo
i¬
sta
&
analogia
affinium
spectanda
esset
in
medicationibus
hominum,
prima
vis
esset
ex
humanis,
se¬
cunda
ex
bestialibus,
tertia
ex
plantalibus,
vltima
ex
mineralibus
&
coelestibus
tanquam
extremis.
Sed
fideliora
sunt
indicia
compositionum,
de
quibus
in
libris
Medicorum,
Cum
non
humana
affectio,
sed
aliquid
externorum,
veluti
transmutatio
metallorum,
spectatur,
sicubi
compositio
requiritur,
vi¬
res
agentis,
natura
&
dispositio
patientis,
effectusque
ratio
cum
circumstantiis
in
considerationem
καθ’
όλου
veniunt.
Sed
superstitiosiores
etiam
hic
ad
lapidem,
qui
tanquam
regula
Lesbia
omnibus
ac
commodabilis
sit,
respiciunt
&
vnitatem
ternario,
ternarium
nonario,
quaternarium
duodenario
&
sic
deinceps
conferunt.
Vnitas
hieroglyphica
in
se
habet
vnum,
duo,
tria,
quatuor,
quae
denarium
con¬
ficiunt,
finem
numerorum
primorum,
sacramque
esse
vnitatem,
dualitatem,
trinitatem
&
quaterni¬
tatem,
notum
est.
Deus
vnus
essentia,
trinus
personis:
quaternitas
ineffabili
Dei
nomini
competit,
&
signat
trinitatem
personarum,
ita
vt
mediae
accesserit
natura
humana,
in
consortium
&
vnionem
hy¬
postaseos:
Dualitas
in
mediaroris
ratione
continetur.
Haec
mysteria
obseruant
in
compositionibus
gemmarum,
aliorumque
multarum,
quod
perfectionis
in
se
habeant
argumenta.
Iungunt
volatilia
fi¬
xis
dualitate
essentiali:
In
iunctis
annotant
motus
&
signa
quatuor
qualitatum;
&
Elementorum,
quem
numerum
olim
venerati
sunt
pythagorici.
Vtraque
vero
pars
tam
volatilis,
quam
fixa
tribus
principiis
constituitur,
sale,
Mercurio,
&
sulphure:
Deinde
totum
vires
&
rationes
exhibet
animae,
corporis,
spiritus,
Sic
isti
numeri
complent
vnionem
absolutam,
coessentialem
&
homogeneam,
de
qua
philosophari
creditur
etiam
Parmenides
Platonicus.
Istis
postea
conciliant
etiam
mysterium
ma¬
trimonii,
vt
sint
duo
in
vno,
maritus
&
vxor:
qui
generant
tertium
similis
naturae,
nempe
filium,
quem
suo
sanguine,
lacte,
carne
nutriunt
&
educant,
tantaque
generationis
praestantia
donant,
vt
tanquam
à
validae
potestatis
indiuisibili
principio,
innumerabilis
nepotum
soboles
eiusdem
nobilitatis
existat,
Est
autem
mascula
portio
virtute
excellens,
sed
corpore
subtripla
ad
foemineam.
Si
ergo
iam
Medicus
velit
contra
morbos
inuenire
remedium
compositum,
respicere
iubent
&
fastidire
iudicationes
ab
essentia
loco
affecto,
viribus
natura
remedii
dispositionibus
laborantis,
etc.
Sed
ad
ista
tanquam
fun¬
damenta
respicere,
vt
sit
ex
quatuor
omnino
rebus
totum
compactum,
basi
constante
ex
vola¬
tili
astro
&
fixo
(stella
fixa
&
Planeta)
quae
sit
cor
in
cordis
affectu
primario:
Stiparum
constellatio¬
nibus
caeteris
ad
absolutionem
quaternarii,
&
circuli
in
quadrum
expansi,
indeque
reducti.
Sed
haes
mittamus.
CAP.
V.
De
impulsiuis
&
fine
coadunationum
Chymicarum
Qvaedam
artes
materias
praeparant,
quaedam
per
compositionem
industriarum
modos
artificiosa
formas
producunt:
aliquae
etiam
sibi
parant
ea,
quibus
sunt
vsurae,
siue
componendo,
siue
solerter
informando
citra
compositionem.
Fabris
aerariis
metallicus
materiam
confert,
vti
&
aurificibus,
bractea¬
riis
similibusque:
Scriniarius
accipit
tabulas
ab
asseratio:
Pistor
à
molitore
farinas:
Sutor
à
coriario,
fart
or
à
textore,
hic
à
netricibus
pannos,
&
fila:
Et
sic
in
multis
aliis.
Sed
coementarius
simul
lapidi¬
cida
esse
potest,
Medicus
rhizotomus,
pluresque
statim
à
natura
accipere
artis
suae
materiam.
De
Chymico
dubites,
num
saltem
praeparet
Medico,
caeterisque
simplicia,
an
vt
Pharmacopoeus
etiam
componat.
Videtur
sane
eius
functio
τη
φαρμακοποιήσει
contineri.
Sed
non
desunt,
qui
contendant,
tam
sublimem
esse
hanc
professionem
propter
mysteriorum
dignitatem
&
admirationem,
vt
non
tantum
officinas
medicas,
sed
&
medicinam
philosophiamque
vulgarem
longis
post
se
relinquat
multisque
pa¬
rasangis.
Nihil
agnoscunt
seruile.
Primas
artis,
mediasque
&
vltimas
sibi
vendicant:
Nihil
com¬
mune
cum
compositionibus
medicis
ferunt:
Singularia
omnia,
sibique
solis
debita
praedicant.
Sed
cùm
nihilominus
hi
habeant
ergastula
sua
&
medicinam
faciant
suo
instituto,
Pharmacopoei
&
Medi¬
ci
esse
deprehenduntur,
quanquam
accessione
nouitatis,
vt
sint
noui
Pharmacarii,
noui
Medici,
vno
que
studio
plures
complectuntur
partes,
perinde
vt
veteres
Medici,
qui
simul
erant
Pharmacopoei,
Chirurgi,
Medici
(vti
hodie
haec
accipiuntur
nomina.)
Manet
ergo
quaestio,
num
potius
Medicus
componat,
quam
Chymicus:
Et
est
argumentum
plausibile
ex
scopo
Medico.
Hunc
enim
vsus
me¬
delaeque
ratio
ad
componendum
prudenter
impellit:
propterea
quod
singularium
innumerabilis
va¬
rietas
citcumstantiarumque
fortuitarum
vel
in
horas
&
momenta
mutatio
vix
admittat
compositio¬
nem
ante
vsum
in
indiuiduo:
nisi
fortassis
persuadere
possis,
esse
aliquid
idem
in
omnibus,
vt
vna
artis
compositio
perpetuum
habeat
fundamentum.
Sed
similiter
&
eodem
modo
affectos
non
inuenias
multos.
Itaque
pharmacopoei
est
saltem
simplicia
ad
simplicem
vsum
parare,
&
ita
tamen
concinna¬
te,
vt
compositionis
potentiam,
cum
consultum
videbitur
Medico,
in
actum
proferre
queant,
siue
iam
ipse
Medicus
digito
suo
annulari
misceat,
siue
author
&
praeses
sit
alienae
operae,
quae
tamen
ex
i¬
pso
prodiisse
intelligitur.
Quod
si
nihil
referre
dixeris
rarione
vsus,
quinam
misceat,
quanquam
du¬
rum
sit
hoc
auditu,
cum
aliud
sit
quomodo
libet
miscere,
aliud
perite
&
sapienter:
tamen
ad
artis
essentiam
refert.
Nos
id
ante
comprobauimus,
doculmusque
non
simplicia
tantùm.
Sed
&
com¬
posita
facere
Chymicum
professione
&
opere
proprio.
Iam
res
illustranda
est
fine,
&
impellentibus
quibusdam
causis.
Cùm
in
caeteris
artis
partibus
propositum
sit
artifici
ròεα
αα
quae
sunt
in
ratione
finis
per¬
Ggg
2