343
De
Compositionibus.
interiores
societates
mistionesque
magis
respicit,
vt
non
putet,
exactam
copulationem
esse
si
aurum
li¬
quescat
in
hydrargyro
&
diffluat:
vel
plumbo
argentum
illiquetur.
Sed
cum
auri
Mercurio
crudus
com¬
mititur
inseparabiliter,
ad
quam
rem
non
vulgaris
facit
praeparatio,
sed
quaedam
arcana,
quę
non
peragi¬
tur
sine
vnius
diligente
repurgatione,
&
alterius
transmutatione.
Sic
cum
vult
Rhabarbarum
com¬
ponere
cum
Zingibere,
&
Cinamomo,
elaboratione
essentiali
loco
praeparationis
vtitur.
Tales
prę¬
parationes
variis
constant
artificiis,
quibus
tamen
nondum
obtinemus
coadunationis
formam,
sed
duntaxat
proximam,
potentiam
assequimur.
In
ipsa
coadunatione
non
tantùm
valere
προθεσιν,
sed
&
αφαιρεσιν
mirum
officinis
videri
possit.
Atqui
ita
se
res
habet,
vt
Chymicus
etiam
abstrahendo,
seu
se¬
gregando
componat,
non
tantùm
exhalando,
diuaporandoque,
quo
pacto
etiam
natura
terminum
in¬
ducit
interminato
per
separationem
humidi
abundantis,
aut
coagulationem
vel
congelationem,
tametsi
&
hic
ali¬
quid
abscedat:
Verum
etiam
in
principia
&
elementa
resoluendo,
varieque
mutando
formas
&
qualitates,
prout
eupraxia
artis
requirit.
Verùm
id
iam
non
quaeritur
principaliter,
sed
hoc,
quae
necessitas
co¬
gat
Chymicum
noua
pręcepta
&
artificia
coadunationum
excogitare
&
proponere,
cum
videantur
superiora
sufficere.
Nam
solennes
fiunt
consociationes
per
confusionem
comminutorum,
&
con¬
tritionem
in
marmore
vel
lapidibus:
Quędam
per
se
sunt
liquida.
Hęc
confundere
non
est
artis
o¬
perosae.
Alia
liquescunt
in
liquoribus,
de
quibus
non
requiritur
nouum
pręceptum.
Sufficit
enim
solutio.
Multa
postquam
contrita
sunt,
aut
manibus
more
massarum
subacta,
sublimando
vniuntur,
vt
vsisur,
&
Azoth:
Quędam
destillando,
vt
vini
alcool,
&
Diana
aqua,
etc.
Nonnulla
amalgamando,
quae
ratio
proposita
est
in
calcinationibus.
Sicut
enim
calcinamus
vniendo,
ita
&
congelando
teste
Riplaeo,
frustraque
fit
per
plura,
quod
obtineri
potest
paucioribus,
amatque
vt
natura
ita
ars
com¬
pendia,
abutiturque
instrumentis
vnis
saepe
ad
multa.
In
exaltationibus
quoque
sunt
maturationes,
digestiones
coementationes,
coloritia
circulationes,
&
alia,
quibus
simul
optimas
coadunationes
per¬
ficit
Chymicus.
Natura
nobis
documenta
in
generationibus,
augmentationibusque
monstrauit.
Est
aliquid
insaspirationibus
infumationibus
sudationibusque
&
aliis
modis,
quibus
in
terrę
cauernis
fiunt
liquores
medicati.
Sola
conflatura
artificiosa
videtur
Chymicis
superesse
cum
malaxatione
&
aliis
modis,
quos
po¬
tius
accommodato
sumseris,
quam
proprie
in
arte
hac
explicaueris,
nisi
velis
etiam
figuli,
pistoris,
co¬
qui,
excoctoris
metallici,
Pharmacopolae,
aenopolae,
cereuisiarii
&
huiusmodi
infinitorum
studia
fartu¬
rasque
Chymiae
obtrudere,
&
vel
Agasonem
Equisonemque,
qui
asinis
&
equis
soleas
affigat
ferreas
inter
proceres
Chymicos
arcanosque
philosophos
arroganter
ostentare.
Ad
dignitatem
artis
&
professorum
eius
conseruandam
in
exilium
mittenda
coagmentatio
&
conflatura
est.
Quam
coagulationem
veteres
agnoscunt,
ea
sublimatione
&
destillatione
compre¬
henditur.
In
ignominiam
Chymiae
cedunt
adunationes
caeterae.
Ita
enim
vituperium
eius
in
publico
extat.
"Alchemia
est
scientia
sine
arte
Cuius
principium
est
pars
cùm
parte
Medium
strenue
mentiri,
Finis
medicatum
ire,
Vel
in
cruce
coruos
nutrire
Quod
Paracelsicis
solet
euenire."
Istae
compositiones
spem
fecerunt
auaris
infinitam.
Itaque
quo
χυμικωτερος
quispiam
est,
eo
compositionibus
admirandis
inhiat
magis,
quae
cum
vanissimae
sint
deprehensae
quod
nulla
insit
con¬
stantia,
sed
omnes
redarguantur,
examinibus,
nec
rem,
sed
speciem
sophisticam
rei
habeant
non
im¬
merito
videtur
nihil
talium
admittendum
esse,
Et
Chymiam
veram
constare
solis
solutionibus,
&
coa¬
gulationibus,
per
sublimationem,
destillationem,
aliosque
affines
modos.
Hęc
adeo
contra
pręceptum
de
coadunationibus
proferri
solent.
Sed
non
sunt
tanti,
vt
propterea
artis
legitimam
ad
plenum
vsque
informationem
deseramus.
Quanquam
enim
coadunationes
fiant
ministerio
auxilioque
operationum
quarundam
superiorum:
tamen
distinguendę
sunt
formis
&
fine
proprio,
cum
certum
sit
non
omnium
esse
vnam
rationem,
perfectionemque
vltimam.
Quis
non
agnoscit
aliter
vniri
separata,
vel
extensa
rarefactaque,
per
imbi¬
bitionem:
iliter
per
congelationem:
confusionem,
colliquationem,
incretionem,
concorporationem
cum
subactione,
contritione,
fermentatione
&
cęteris.
Qui
lapidem
tractant,
contritiones
commistio¬
nesque
manuarias
repudiant:
eas
autem,
quae
interiorum
virtutum
gestione,
&
concertatione
peragun¬
tur
operante
igni
occulto
ponunt.
Sed
hoc
in
parte
artis
vna
atque
altera
facile
admittimus.
Totam
absque
de
fectu
tradituris
opus
est
sermonem
facere
etiam
de
cęteris.
Non
tamen
inficiamur,
distinctiones
ali¬
quas
peti
posse
etiam
ab
istis
prioribus,
vt
sit
compositio
vna
per
contritionem,
alia
per
sublimationem,
nonnulla
per
colliquium:
quędam
per
destillationem,
&
sic
deinceps:
Verum
hoc
non
est
vniuocum,
nec
forma
fineque
principali
definit
essentiam
&
rationem
operis,
nec
legitimum
ei
imponit
nomen.
Si
hoc
iudicium
sequi
voluisset
logicus
pręceptor,
proh
fidem
Musarum,
quantum
operis
compen¬
dium
fecisset:
Sed
non
sine
crimine
obscuritatis,
&
imperfectionis?
Quatuor
argumentis
complecti
poterat
omne
genus
inuentionis.
Quid
enim
dissentanea,
comparata,
certa,
&
inartificialia
aliud
ha¬
bent,
quam
argumenta
caussarum,
effectuum,
subiectorum
&
adiunctorum,
modo
consentanee,
mo¬
do
dissentanee,
iam
simpliciter,
iam
comparate:
mox
solitarie
principaliterque
consideratorum,
iam¬
ru
rsus
complexe
&
deriuate?
Sed
vnumquodque
propria
forma
fineque
erat
proponendum
citra
confusionem,
vt
simul
varia
dispositionum,
iudiciíque
fundamenta,
&
rerum
ipsarum
pondera
ma¬
ni
festius
in
conspectum
venirent.
Non
satis
erat
dixisse
definitiones
fieri
per
causas,
effecta
&
reli¬
qua:
Sed
formae
proprietatesque
iuxta
pręscriptum
regularum
scientificarum
fuerant
in
demon¬
strationem
producendę.
Ita
se
res
habet
etiam
in
Alchymia.
Quae
de
accommodatitiis
operibus
Ggg
3
vel
mu¬
Hos
versus
nuper
Greth¬
serus
Ghe¬
suita
ille
In¬
golstadianus
Antimonii
deliri
coctor
malesanus
pro
sua
vesa¬
nia
in
alche¬
miam,
quam
nos
profitemur,
impegit.