De
philoso¬
phia
occulta
344
Comment.
Alchem.
Part.
I
Lib.
V.
vel
mutuatitiis
proferuntur,
nihil
ad
rem
faciunt.
Quamuis
enim
Chymicus
quoque
compingit
&
glu¬
tinat
aliquid,
non
tamen
ob
id
aliena
vtitur
opera,
aut
similiter
omnino
agit.
Dictum,
aliquonies
est,
ar¬
tium
in
vsu
esse
quandam
copulationem:
imo
Chymiae
vires
facultatesque
in
varias
sunt
dispersae
di¬
sciplinas:
Sed
interim
ipsa
nunquam
de
suo
iure
cessit.
Magnae
artes
riuulos
quosdam
mittunt
in
mechanicas
plebeiasque.
Sed
interim
ipsae
fontium
suorum
manent
Dominae.
Conuitium
in
Chy¬
miam
de
parte
cum
parte,
infelicique
exitu
vanarum
promissionum,
abusus
&
Parachymicorum
est,
nec
vlla
ars
excellens
inuenitur,
in
quam
non
inuolent
sophismata
&
fraudes,
quas
tandem
sequuntur
suae
poenae.
CAP.
VII.
Num
vires
simplicium
maneant
in
Chymicis
compositionibus,
&
alia
nonnulla
quaeri
solita.
Qvae
coniungit
vnitque
Chymicus,
aut
simplicia
per
se
in
natura
inuenit,
aut
ipse
ex
mistis
naturali
bus
separando
elaborandoque
produxit.
Manifestum
est
illa
virtutes
obtinere
singulares,
propor¬
tionales,
vel
contrarias
pro
cuiusque
radice
&
natura,
veluti,
quoddam
purgat,
aliud
astringit:
Hoc
ca¬
lefacit
&
siccat:
illud
humectat
refrigeratque,
Rursus
panis
nutrit,
quod
facit
&
caro,
&
alia
multa,
sed
quodlibet
succum
determinatae
potestatis
praebet.
Quae
ex
vno
misto
extracta
segregataque
iterum
con¬
pinguntur,
non
raro
analogiam
naturae
integrae
obseruant,
gradu
saltem
discrepantia,
cum
saepenu¬
mero
sint
vnius
rei
diuersae
partes
ex
homogenia
substantiae
mistae
iisdem
potestatibus
dotatae:
Ve¬
runtamen
dispariter.
Multa
adeo
differunt
membris,
vt
plane
aduersa
efficiant
diuersis:
Veluti
suc¬
co
spirituque
deleteria
sunt:
Sed
corpore
salubria:
Suncco
purgant
spirituque:
Crassa
parte
solutiones
coërcent,
&
sic
in
aliis.
Notum
est
quid
Medici
in
talibus
obseruent
&
obtinere
conentur.
Chymi¬
cus
nihil
virulenti
admittit
in
suas
compositiones,
vtpote
cum
simplicia
ad
essentias
vel
magisteria
per¬
ducendo,
illa
suspicione,
potestateque
exuere
studeat
nisi
fortasse
venenum
voces
id,
quod
homini
ale¬
xipharmacum
est,
sed
morbo
deleterium.
Multo
minus
introducere
venenum
componendo,
cum
prius
in
simplicibus
non
esset
vel
non
tanto
gradu
actuque
existeret,
volet,
si
modo
medicamentum
ad
salutem
facit,
&
non
exotericum
quid,
aut
quod
foris
gestatum
κατά
συμβεβηκος
ob
cognationem
more¬
magnetis,
vt
quidam
aiunt,
internum
venenum
euocet,
quo
modo
Paracelsus
scripsit
incantamentis
immissas
materias
educi
magnete
chelidoniae,
Azothi
coraliorum
pulueratorum,
foliorum
querno¬
rum,
centro
apostematis
incantati
appositorum:
vel
si
pars
quaedam
exempta
includatur
Sambuco
aut
quercui.
Sic
tabulas
amuletorum
ex
arsenico,
buffonibus,
Realgare
similibusque
componunt,
quae
dicuntur
pestem
extrahere,
vt
scorpius
impositus
suo
vulneri.
Notum
vero
est
hac
in
parte
nimis
li¬
center
peccare
Parachymicos,
dum
stulte
sibi
persuadent
arte
Spagyrica
per
ignes
nullum
venenum
manere,
sed
omne
dissipari
relicta
essentia
salubri,
cum
modo
venenum
faciant,
vt
ex
sale,
hydrargyto¬
&
chalcantho
mercurium
sublimatum:
modo
exasperent,
vt
cum
ex
sale
&
arsenico
conflant
crystalli¬
num
arsenicum,
cuius
partes
ante
neutiquam
erant
tam
infestae
hominis
naturae.
Nec
fidendum
est
correctionibus
sublimati,
quibus
vel
Azothicus
fit,
vel
destillando
in
oleum,
puluere
mve
transit,
quan¬
vis
stibio
adiecto
clament
tolli
venenum.
"Probatis
potius
compositionibus
vtendum".
Hinc
patet
simul
ali¬
quando
per
compositiones
nouas
vires
emergere,
quae
prius
in
remotiore
erant
potentia,
aut
saltem,
quae
in
simplicibus
erant
expeditae,
spectataeque
exasperari.
Hydrargyrum
per
se
minus
uoxium
esse,
in¬
vniuerso
innotuit
mundo
tot
bestiarum
&
hominum
sanationibus.
Sales
quis
non
tuto
absumit
mo¬
do
seruato?
Calcanthum
veteres
non
reformidarunt
aliquando
in
ventres
ingerere:
docetque
o¬
leum
seu
spiritus
eius
vsu
prudente
commodare
potius,
quam
obesse.
Sed
non
ita
mitis
est
composi¬
tio
sublimati,
in
quo
non
petiisse
vires
simplicium,
sed
restare,
conspirareque
in
vnum
actum
totius
compositi
vno
quolibet
agente
quod
suum
est,
&
nihilominus
adiuuante
alterius
operationem,
aper¬
tum
est.
Ita
iudicandum
de
praecipitato
per
aquas
causticas,
in
quo
subtilis
est
compositio
spirituum
coagulatorum
cum
hydrargyro:
Vnde
id
efficit
ille
puluis,
quod
non
Mercurius
nec
aqua
caustica
per
se
sola.
Rursus
si
cum
sulphure
societur,
fiatque
cinabaris
metallica,
tam
violente
non
operatur,
imo
de¬
prehensum
est
impostoris
cuiusdam
audacia,
istam
cinabarim,
ex
qua
viuus
eductus
est
hydrargyrus,
plane
nihil
effecisse,
etiam
satis
copiose
voratam.
Iniicit
enim
ei
frenum
sulphur.
Hinc
intelligimus
componendo
posse
aliquas
vires
inhiberi,
licet
non
aboleri.
Nam
argentum
viuum
plane
idem
redit
ex
cinabari.
Manent
itaque
in
composito
simplicium
vires,
modo
intensiores
factae,
modo
remissio¬
res
ex
societate:
Et
ista
putantur
fieri
duntaxat
in
separabilibus.
Reduci
enim
talia
pessunt.
Quo¬
circa
obiiciat
aliquis
morosior
Chymicus
imperfecta
esse
artis
ad
rem
medicam
opera.
Probandam
rem
argumento
irresolubilium,
veluti
pręcipitato
fixo,
&
lapide
philosophorum,
quaeque
separari
ite¬
rum
non
possunt,
vt
mistura
ex
Mercurio
metallorum
&
crudo,
quaeque
similiter
iunguntur
ad
no¬
uam
formam
per
multas
digestiones
&
elaborationes,
vt
cum
spiritus
simplicium
commiscentur
cum
vini
spiritu.
Sed
&
hic
patet
experientia
&
ratione,
aliquas
simplicium
vires
in
mixto
permanere.
Quorsum
enim
alias
opus
erat
compositione?
Coniungantur
sales
diuerforum
cinerum.
Separari
hi
amplius
non
possunt.
In
vsu
operari
diuersimode
secundum
speciem
cuiusque
compertum
est,
li¬
cet
generaliter
salse
omnes
moueant.
Sic
aqua
vitae
vnius
generis,
ab
alia
inseparabilis
est
post
confu¬
sionem:
Sed
vires
restant
eo
modo,
quem
patitur
mutua
actio
&
passio,
quibus
tanquam
in
mixto
na¬
turali
ad
certam
quandam
formam
&
crasin
rediguntur.
Sed
quid
de
correctionibus?
An
non
adie¬
ctis
quibusdam
pereunt
quaedam,
veluti
cydoniorum
praesentia,
noxa
ellebori,
&
Beteles
additamen¬
to
per¬