346
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
V.
Ne
torqueamus
ingenia
(Est
enim
illa
folicita
contentio
tormentum
potius
ingeniorum,
quàm
oblecta¬
mentum)
audiamus
iterum
philosophantem
non
absurde
Timaeum,
si
verba
naturaliter
accipimus:
ita
in¬
troducit
Deum
mundi
genitorem
ad
ortos
Deos
loquentem:
"Quae
à
me
facta
sunt,
me
ita
volente
indissolu¬
bilia
sunt
(unchecked)
Omne
siquidem,
quod
vinctum
est,
solui
potest.
Sed
mali
est,
quod
pulchre
compositum
est,
seque
habet
bene,
velle
dissoluere.
Quapropter
quia
generati
estis,
immortales
quidem
&
indissolubiles
quidem
omnino
non
estis.
Neque
tamen
vnquam
dissoluemini,
nec
mortis
fa¬
tum
subibitis.
Nam
voluntas
mea
maius
praestantiusque
vobis
est
vinculum
ad
vitae
custodiam,
quam
nezus
illi,
quibus
estis
tunc
cum
gignebamini,
colligati,
etc."
Ita
vero
ille
astra,
quos
Plato
pro
diis
habet,
fingitur
allocutus
esse,
quae
etiam
Peripatetici
vocant
aeterna
&
indissolubilia.
Chymicus
putet
de
suis
essentiis
similiter
eo¬
dem
vocum
tenore
decretum
esse
editum.
Vocat
enim
has
astra.
Hae
cum
compositae
sint
diuina
virtu¬
te,
non
poterunt
humanitus
solui;
&
licet
potentia
solutionis,
si
tollatur
vinculum
continens,
intelli¬
gatur
residua
esse:
tam
remota
tamen
est
ab
humanis
actibus,
vt
de
ea
producenda
sit
desperandum.
Quae
ergo
Deus
&
natura
miscuit,
non
tam
facile
dissipauerit,
reduxeritque
in
sua
principia
homo,
quanquam
diuersas
partes
ex
eis
elicuerit,
aut
etiam
terendo
comminuerit.
Et
huiusmodi
sunt,
quae
non
fortuito
coalitu,
aut
humano
glutine
constiterunt,
sed
quae
generata
sunt
simul
&
mista.
Cum
er¬
go
similiter
aliqua
instrumenta
ad
procurandas
generationes
simul
cum
mistura
diuino
beneficio
ac¬
cepit
homo,
rationemque
habet,
artificemque
experientiam,
similiter
per
naturam
agendo
(ipse
tunc
administer
saltem
est;
natura
agens
primarium)
potest
inseparabiliter
componere,
nisi
separatio
sit
cum
diuersae
affectae
partes
prodeunt,
&
non
eae,
ex
quibus
prima
erat
mistura.
Hae
vero
etiam
non
raro
transmutatione
tales
euaserunt,
artifice
sibi
interim
blandiente,
mentienteque
suauem
separationem
prius
congressi
ad
compositionem
&
inexistentis.
Veruntamen
aliqua
vere
separabilia
esse,
Timaeus
quoque
confitetur.
Ita
enim
Dii
ipsius
in
suo
cratere
moribunda
miscent
animalia.
Et
sunt
in
natura
mista
imperfecte,
vel
fortuito
cohaerentia,
&
conglutinata
vinculo
mobili.
Ars
quoque
multa
compacta
soluit.
Quocirca
diuisio
nostra
nec
Deo,
nec
na¬
turae,
nec
arti
aduersatur.
Quod
a.
additur,
si
non
resoluitur
mistum
in
mistilia,
corruptionem
generationemque
accessisse,
nec
veram
mistione
esse,
non
quidem
id
negamus
κατά
παντος.
In
quibusdam
enim
generationem
vna
fieri,
nihil
est
absoni
à
vero;
&
similares
partes
etiam
pòst
nutritionem
&
augmentum
sunt
similares,
in
quorum
naturam,
quae
est
mista,
facessit
nutrimentum,
estque
quadamtenus
immistum.
Sed
alia
ratione
constat
mistio;
alia
generatio,
licet
reipsa
possint
esse
idem,
&
simul
vno
motu
assimilationis
vel
trans¬
mutationis
fieri.
Quidam
mistionem
dixerunt
esse
misti
generationem,
quia
ex
non
ente
fit
ens
(hoc
est,
non
misto
mistum)
quae
ratio
est
generationis:
euenit
vnà
corruptio,
cum
non
maneant
singula
id,
quod
sunt,
sed
sub
communi
forma
in
aliud
transeant,
cuius
sunt
membra,
quae
suos
actus
habent
in
po¬
tentia.
Hactenus
ergo
conciliatur
mistio
cum
generatione.
Alius
modus
est,
cum
id,
quod
miscetur;
ante
perfectam
vnionem
in
aliud
mutatur,
veluti
cum
in¬
nutritione
cibus
in
mistionis
foedus
recipitur
non
sub
forma
pristina,
sed
sanguinis
similisve
succi;
vel
cum
chymicus
balsamos
facit
compositos
per
destillationem
non
veniente
in
mistionem
resina,
adipe,
succino,
lachryma,
&
caeteris
sed
horùm
liquoribus:
vel
ex
parte,
cum
componit
vnguenta
ex
pingue¬
dine
lactis
manente,
sed
herba
in
succum
transmutata
&
corrupta.
In
talibus
post
resolutionem,
siqui¬
dem
ea
fieri
potest,
non
apparet
primo
sumtum,
sed
id,
in
quod
inter
miscendum
abiit:
vel
etiam
aliud,
quod
ex
eo
porro
fieri
poterat.
Exempla
etiam
habet
natura.
Nam
siue
putredo
resoluat,
siue
corruptio
violenta,
totum
mistum
aiunt
solui,
non
quod
propinquius
ad
mistionem
venit,
prodire
primo,
deinde
remotius,
quasi
organica
dissimiliariaque
primum
in
similaria,
postea
haec
in
sanguinem,
sanguis
in
chy¬
mum,
chymique
partes;
hinc
in
succos
alimentarios
primos
plantales
vel
animales;
tandem
in
elementa
reciptoco
motu,
&
mercuriali
versutiam
debeant
recedere.
In
aliquibus
tamen
etiam
proxima
redeunt,
vt
in
separatione
sanguinis,
lactis,
musti,
etc.
citra
violentiam,
quę
si
arte
elabores
separesque,
longe
aliter
affectae,
vel
aliae
emergent
partes,
vt
in
destillatione
musti,
phlegma,
spiritus,
tartareae
feces,
sales,
olea,
etc.
Refert
multum,
quomodo
quid
resoluatur.
Hoc
si
spectare
velimus,
aliquando
concedemus
id,
quod
inseparabile
est
vno
artificio
vel
modo,
alio
separari
posse:
sed
manebit
quaestio,
num
in
partes
com¬
ponentes;
primum,
an
diuersarum
habitudinum
saltem
membra,
cum
non
ex
illis
constiterit
primo¬
mistum,
sed
ea
posterius
emerserint
progressu
mutationum
in
misto,
veluti
succus
vuae
non
factas
est
ex
aquoso,
vinoso,
oleofoque
liquoribus,
&
recrementis
elementaribus
cum
sale:
sed
tales
habitudines
postea
acquisiuit,
dum
mistum
ad
maturitatem
perduceretur,
&
nutriretur,
variis
alterationibus
obno¬
xium.
In
his
ergo
iudicandis
oportet
nos
esse
circumspectos.
Non
statim
separabilis
mistura
est,
si
ex¬
misto
diuersa
eliciuntur
quouis
modo,
sique
corrupta
sunt
quaedam
ante
mistionem,
vel
in
ea,
patet
in
prima
reditum
negari,
cum
ex
priuatione
ad
habitum
impossibilis
sit
regressus:
quod
si
contendas,
non
quaeri
illa,
quae
tunc
miscebantur,
quae
&
ipsa
potuerunt
mista
esse;
sed
omnium
prima:
respondemus
vt
ante,
nempe
analoga
exire
posse,
sed
non
synonyma:
veruntamen
considerandum
esse
mistionis
exem¬
plum,
cum
non
omnia
sint
irreductilia,
praesertim
artis
opera,
&
fortunae
seu
casus,
vt
aes
Corinthium.
Primum
argumentum
(vt
&
de
hoc
aliquid
moneamus)
quod
vult
in
misto
debere
manere
partes,
alio¬
quin
non
fieri
misturam
ex
eo,
quod
non
est,
elenchum
habet
non
sequentis
&
particularis.
Ex
eo
sane,
quod
simpliciter
non
est,
siue
inter
miscendum
pereat,
siue
nunquam
fuit,
non
potest
constare
mistum:
Ar
bene
quod
aliquo
modo
est,
etiamsi
non
amplius
sit
id,
quod
fuit,
vt
cum
in
mistione
elementorum
aër
non
manet
sub
aeris
forma,
sed
liquoris,
aquae,
spiritus
concreti,
etc.
Manere
itaque
partes
mistionum
concedimus,
siue
sic,
siue
aliter
affectas,
vel
etiam
transmutatas.
Sed
non
si
manent,
etiam
reducuntur
omnino
humana
arte,
veluti
cum
vinum
Rhenanum
miscetur
Francico:
vel
oleum
iuniperinum
spiri¬
tui
terebinthinae,
aut
abiegnae
resinarum.
Et
ante
de
naturae
mistionibus
diximas,
quod
eas
nemo
pos¬
sat
vere
soluere,
nisi
Deus,
qui
composuit.
Vulgares
feparationes
quomodo
sint
accipiendae,
dictum
est.
Atqui¬