Lib.
24c.
17.
Cap.
13.
Lib.
20.
8.
21.
Lib.
27.
c.
6.
&
10.
lib.
25.
Cap.
6.
352
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
V.
mortuum
diuerso
liquore
(nam
differentibus
ignibus
proliciuntur
spiritus)
vitiet
essentiam
quaesitam,
vt
sic
consultius
sit,
paria
omnino
vno
vase
prolectare,
imparia
alio
artificio
praeparare,
&
seorsim
con¬
ficere:
illud
consilium
fit
irritum.
Itaque
si
placuerit
per
conspirationem
iungere
&
vnire
essentias,
inae¬
qualia
secretim
praeparentur,
postea
confusae
essentiae
destillentur
denuo
ex
vno,
vel
diuersis
vasis.
Ali¬
quando
in
eodem
vase,
quod
imbecillius
est,
ponitur
altius,
vt
sit
extra
aleam
combustionis;
aliquando
etiam
alembico
committitur,
vbi
exhausta
essentia
rapitur,
&
vna
congelat.
Nonnunquam
spiritibus
acribus
siccisque
aqua
coagulatoria
praemittitur,
siquidem
eos
liquidos
volumus,
vt
in
aquis
fortibus
ac¬
cidit.
Ea
ponitur
in
conceptaculo,
fortique
igni
coguntur
insinuare
se
in
eam
spiritus,
&
vna
coalescere,
Quod
si
aqua
retudit
vim
acriorem,
separatur
eius
portio
repetito
opere.
Est,
cum
non
aquam
fontanam
faul
Wasser;
ita
enim
vocant
dulcem,
quae
potest
corrumpi)
sed
essentialem
praemittimus,
&
coagu¬
lata
cogimus
spiritum
susceptum
itidem
coagulare.
Horum
exempla
occurrent
plura
in
aquis
soluenti¬
bus,
ardentibus,
&
spiritibus.
Quaedam
gelascunt
medicina
pariter
illis,
quae
concrescebant
itidem
ad¬
ditamento.
Non
dicimus
de
gelatinis
&
vulgari
illa
aquae
concretione
per
radicem
symphyti,
althaeae,
&
similium.
Sed
de
talibus,
quae
fiunt
per
acetum,
vt
lac
virginis,
lac
animalium,
etc.
quale
ius
habent
in
concretione
balsama.
Est
in
fulmine
&
halonitro
similis
potestas,
quemadmodum
&
in
spiritu
frigido
terrarum
quarundam.
Potest
tamen
dubitari,
num
acetum
turbet,
&
consistere
lac,
similiaque
faciat
fri¬
gore,
an
alia
potestate.
Aquae
fortis
resolutiones
coguntur
etiam
frigida
affusa:
sed
nec
hic
effectus
vide¬
tur
frigori
debere,
cum
idem
fiat
calida,
sicut
ibi
calido
aceto.
Pertinaciores
interno
frigori
effectum
asscribunt.
Nos
considerationem
differimus
in
alias
occasiones.
Quae
Plinius
habet
de
Pythagorae
co¬
riacesia
&
callicia,
qua
magi
aquas
glaciari
tradiderunt:
item
quae
de
flore
aquifoliae
eiusdem
virtutis
secundum
eundem
Pythagoram,
vel
magiam
sapiunt,
vel
hieroglyphicum
sensum
habent.
Sunt
sane
quaedam,
quae
suo
frigore
humores
in
corpore
humano
conglaciant,
seu
congelascere
faciunt:
imo
non
humores
tantùm,
sed
&
spiritus
torpore
astringuntur
in
gelatis.
Si
tale
quid
apud
Chymicos
reperitur,
non
statim
damnetur
effatum,
sed
quo
sensu
dictum
sit,
inuestigetur
candide.
Nam
&
Pythagoras
excu¬
sari
potest,
quod
mystica
eius
philosophia
non
intellecta
sit
à
vulgo,
praesertim
cum
Chymicus
fuisse
perhibeatur,
vti
&
Democritus,
quem
eodem
magiae
nomine
vexat
Plinius.
Sed
fortasse
citius
repre¬
hensum,
quàm
intellectum,
de
quo
nos
in
nostris
singularibus.
Radice
Althaeae
addita
aquam
sub
diuo
addensari,
atque
elactescere
mirum,
scripsit
Plinius.
Si
hoc
dixisset
Democritus,
nempe
radicem
in
aquam
coniectam,
facere,
vt
densescat
coaguletque,
statim
magicum
foret
mendacium,
quasi
sensus
sit,
paucula
portiuncula
in
oceanum
indita
id
euenire,
sicut
somniant
aegroti,
statim
remedium
fore,
vel
gustatum
momentum
oblati
medicaminis.
Si
Pythagoras
narrasset
herbas
esse,
quibus
additis
carnes
in
ollis
con¬
crescerent,
magica
nominaretur
insania.
At
id
idem
Plinius
de
Symphyto
Petraeo,
seu
Alo
centaureo
chironio,
&
Holosteo
pronuntiauit,
Gelotophyllin
is
irrisit:
at
constat
affectio
de
Dutroa
Indorum,
Explosit
herbam
pudibundam:
At
eam
commentarii
recentes
toties
confirmant,
vt
&
Theophrastus
pridem
de
arbore
similia
scripsit,
&
nauigationes
docent
tales
esse
in
prouincia
Pudifetania,
&
apud
Troglodytas,
&
in
Burneo,
vbi
arbor
est,
cuius
rami
sunt
bestiae,
vt
narrat
Pigafetta.
Longe
mirabilior
est
agnus
Scythica
apud
Surium,
aliosque
autores.
Nec
est
fabula,
quae
de
herba
incendiaria
scribunt,
quae
&
arte
potest
parari
multis
modis.
Ita
hominum
imperitorum
ingenium
est.
Quae
non
viderunt,
non
credunt,
&
si
vident,
vix
suis
credunt
sensibus,
parùmque
abest,
quin
se
fascinatos
arbitrentur,
increduli¬
tate
imperita
persuadente,
vt
negent
videre,
quod
vident.
CAP.
XII.
De
Inceratione.
Ceratio
vel
inceratio
eodem
dicitur
significatu,
obtinetque
nomen
non
tantùm
à
cerea
mollitie,
ve¬
rum
etiam
fluxu
&
insinuatione,
vt
appareat
fieri
ingressus
causa,
&
ingressionem
quoque
operi
ipsi
praeparationique
esse
coniunctam.
Fit
enim
haec
compositionis
species
per
modum
combibitionis,
vno
assumente,
altero
se
insinuante,
ingredienteque.
Hinc
definitur,
quod
sit
reductio
humoris
super
terram,
calore
mediante,
vt
ista
terra
inter
calcinandum
humore
priuata
arefactaque,
mollefiat,
potentiamque
fluendi
accipiat,
&
ingrediatur,
quod
fieri
liquefactione
vulgari
non
potest.
Tales
definitiones
autem
sunt
exemplares,
specialesque
magis,
quàm
catholicae
&
vniuersales;
vtpote
extructae
ex
artificio
lapidis
philoso¬
phorum,
in
quo
ceratio
potissimam
vim
&
dignitatem
habet.
Ex
eodem
fundamento
etiam
forma
operis
pro¬
ponitur.
"Lamina
crystallina"
(inquit
ille
in
Rosario
philosophorum)
"lucida
in
fundo
teritur.
Deinde
ceratur
ince¬
ratione
vltima,
quae
fit
guttatim
irrorando
in
catino
(quod
crusibulum
vocant)
super
igne
leui,
de
aëre
(vel
oleo)
albo
proprio,
donec
fundatur,
sicut
cera
sine
fumo.
Probatur
absolutio
eius
lamina
ignita.
Si
enim
super
hac
inceratum
ocyssime
liquescit
cerae
instar,
nec
fumigat,
perfectum
est:
sin
minus,
reuocatur
ad
incudem,
additisque
guttis
denuo
coratur,
adiecto
oleo
albo,
quousque
signum
perfectionis
appareat.
Item:
Terra
cum
aqua
ceratur,
imbibitur
&
temperata
decoctione
caloris,
qualis
est
So¬
lis,
siccatur,
&
in
torram
vertitur
tota
materia,
quod
est
illud
HERMETIS:
VIS
eius
integra
est,
cum
in
terram
versum
fuerit,"
Geber
dixit,
incerationem
esse
rei
durae
non
fusilis
mollificationem,
vt
possit
liquescere.
Haec
&
similia
indi¬
cant,
quidnam
velint
esse
cerationem,
ex
quibus
intelligimus,
principaliter
duas
res
requiri,
vnam
siccam,
siue
sit
forma
pulueris
(id
quod
potissime
requiritur.
Nam
penetrari
potest,
eique
res
liquida
iungi
per
minima,
seu
talis
est
διόριστος,
maximeque
inter
sicca
mistilis)
siue
folidior,
vt
in
metallis
aliquando
accidit.
Est
autem
ea
hu¬
more
ita
destituta,
vt
ad
vsum
non
sit
idonea,
nisi
recepto
eo.
Itaque
et
modo
calcinata
est,
aut
cinefacta,
seu
calx
&
cinis:
modo
capitis
mortui
instar,
quale
sublimando,
destillando,
&
similibus
operibus
relinquitur.
Sed
dilatato
praecepto
huc
pertinet
et
alia
res
terrena,
inque
puluerem
redacta,
quae
praeparanda
est
irriga¬
tione
per
certum
liquorem.
Quocirca
diximus,
eodem
referri
est
nutritionem
Medicorum.
Vocatur
&
fixa,
&
ter¬
ra
exhausta
illiquabilisque
propter
similitudinem:
sed
non
sine
diuersitate
respectuum,
cum
non
omne
inceran¬
dum
sit
absolute
terreum
&
fixum,
sed
quoddam
aliquo
modo.
Hoc
veluti
subiectum
&
materia
pa¬
tiens
est
incerationis.
Alcera