De
purpura¬
rum
flore
ex¬
trahendo
vide
Arist.
lib.
5.
hist.
cap.
15.
Sextarius
heminae
duae:
hemi¬
na
definitur
aliquando
drachmis
se¬
xaginta.
Arist.
lib.
de
color.
cap.
5.
I.
hist.
an.
15.
pelagiae
ma¬
gnae
scabraeque
sunt,
quarium
flos
magna
ex
parte
ni¬
ger.
Parua
ad
littora
inueniuntur
flore
rubro,
etc.
356
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
V.
Satis
iam
est,
documenta
infecturarum
aliqua
produxisse,
vt
methodus
disciplinae
non
vacillet.
Magni
ingenii
est
recte
temperare
&
colores
&
diluta,
illisque
sua
addere
medicamina,
&
coctiones
de¬
bitas
peragere,
quae
in
singularibus
rectius
explicantur.
Alligantur
colores
succis
tenacibus.
Itaque
gum¬
mi
adiicitur
multis.
Aliquibus
praemittitur
fundamentum,
quod
plus
afferat
gratiae
&
lucis,
quomodo
panni
nigri
super
caeruleo
aut
rubro
fiunt:
sericum
plaerumque
lutea
herba
primo
loco
potatur.
Sic
co¬
lor
colori
inducitur,
&,
vt
Plinius
ait,
ipsa
adulterantur
adulteria
natura,
non
tantùm
ex
vno
genere
plantali,
sed
&
diuersis
plantali
&
animali,
plantali
&
minerali,
Iam
fila,
iam
lanae,
iam
telae
tinguntur,
mistaque
diuersicolor
materia
variat
aulae.
Ex
diuersis
angulis
diuersi
colores
volatico
liquore
foluti,
in
aqua
confluere
sinuntur.
Inde
pinguntur
applicatae
chartae.
Sed
de
his
in
practicis.
Vasa
officinae
infectoriae
sunt
luter,
cortina,
fornax
longinqui
cuniculi,
vt
vult
Plinius,
cuius
spe¬
cimen
nos
in
superioribus
dedimus.
Illis
minoribus
operibus
substituuntur
ollae,
foci,
cadi
elutorii,
etc.
Refert
qua
ex
materia
sint
confecta.
Plumbeae
cortinae
placuerunt
experientiae
in
purpurea
tinctura:
ex
aere
in
viridi:
ex
ferro
in
nigra.
Lignea
&
vitrea
terreaque
communem
habent
vsum,
si
patitur
calor.
Terrea
tamen
non
sint
incrustata
metallicis
tincturae
noxiis.
Praeterea
sunt
in
officina
solaria,
prela
complanatoria,
extensoria,
&
huiusmodi.
Sic
opera
destinata
fiunt,
aut
perfunctoria,
aut
secundaria.
Illis
materiae
per
se
&
primum
inficiuntur:
istis
nascitur
purpurissum
colore
accrescente
ahenis,
vel
inna¬
tante
cum
spuma:
his
creta
tingitur
in
vsum
pictorum,
etc.
Formam
operis
quod
attinet,
quaedam
merguntur
cortinis,
quędam
extenta
in
superficie
tantum
colorem
peniculo
vel
spongia
illatum
combibunt:
alia
macerantur:
alia
vnà
coquuntur:
alia
intingun¬
tur
extrahunturque
diuersis
vicibus,
donec
color
placeat.
Experimentum
rapitur
ante
omnia.
Superfluus
humor
stringitur
cultellis,
vel
exprimitur.
Quaedam
post
primam
infecturam
obunguntur,
fricanturque
&
veluti
denuo
praeparantur.
Rem
totam
eleganter
descripsit
Plinius,
quanquam
verbis
non
vulgaribus
Ostendit
artis
fuisse,
vt
centum
libris
venae
purpureae
ex
muricibus
maioribus
extractae,
adderetur
sex¬
tarius
salis
(est
is
sexta
pars
congii,
&
aliquando
octodecim
vel
viginti
vnciis,
aliquando
dupondio
defi¬
nitur)
misturaque
maceraretur
triduo.
Haec
translata
in
cortinam
plumbeam,
perfusa
est
aqua,
ea
tempe¬
ratura,
vt
sesquicentenarium
medicaminis
(floris
purpurarum
medicati
adiecto
sale)
acciperet
aquae
amphoram
(quae
continebat
octo
congios,
vel
sextarios
quadraginta
octo)
sicque
leni
calore
coqueren¬
tur
decendio,
interim
iure
bene
despumato,
&
extractis
carnibus
soluto
succo,
seu
in
ius
deposito.
Post¬
quàm
ita
purificata
&
praeparata
tinctura
est,
vellus
seu
lana
eluta
in
lutere,
vbi
singulari
medicamine
à
sordibus
fuit
extersa,
&
tenera
reddita
(quasi
quis
vulgo
eam
smegmate
&
lixiuio
macerasset
eluissetque,
&
resiccasset)
immissa
fuit
intinctaque,
vt
coloris
experimentum
raperetur,
quo
constaret,
num
satis
coctum
ius
esset,
seu
ad
eum
modum
peruenisset,
quo
tingere
ad
votum
posset.
Si
dilutius
de
prehensum
fuit,
diu¬
tius
procul
dubio,
sed
lentissimo
igne
percoctum
est,
donec
spei
satisfecit
liquor.
Id
vrere
vocauit
Plin¬
pro
plenius
coquere.
Color
inde
euasit
rubeus
aut
niger.
Ex
rubro
enim
in
nigrum
via
est.
Sed
melior
existimatus
fuit
niger,
nempe
in
sanguinea
purpura,
seu
tyria,
cui
laus
summa,
si
sanguinis
concreti
mo¬
re
nigricaret
aspectu,
&
refulgeret
suspectu.
Intelligimus
ergo,
hucusque
coqui
debuisse
succum,
donec
in
experimento
talis
vel
appareret,
vel
indicio
quodam
talem
futurum
legibus
infecturae
seruatis
osten¬
deret.
Inde
lana
praeparata
immersa
est,
relictaque
horas
quinque:
post
extracta,
resiccata,
carminataque,
&
iterum
immersa
ad
colorem
spissiorem
rapiendum,
Non
enim
satis
est
semel
intinxisse,
sed
toties,
quo¬
usque
color
placuit.
Plinius
dicit
id
factum,
donec
totam
ebiberit
saniem,
quod
accipiendum
est
de
lana
proportionali
ad
liquorem.
Aliàs
primae
summitti
secunda
solet,
&
reliquiae
absumi
indita
creta
argen¬
taria
pro
faciendo
purpurisso.
Ius
ad
secundam
infecturam
instaurandum,
vt
interuallo
dato
possit
pota
lana
siccari
&
carminari,
seu
denuo
ad
tincturam
praeparari.
Hęc
ergo
tatio
tincturę
generalis
est,
si
spe¬
cialem
quoque
colorem
ad
genericum
reuoces.
Nam
in
omni
infectura
quicunque
color
sit,
eousque
coquitur,
I.
hist.
an.
15.
donec
experimento
constet
ad
regulam
coctum
esse.
Purpurae
autem
fiebant
variae.
Harum
diuersas
con¬
temperationes
deinceps
enarrare
incipit.
Aut
simpliciter
poterant
colores
ad
tincturam
adhiberi,
aut
miste.
In
simplici
infectura
displicet
Buccinum
solum,
argumento,
quia
remittit
fucum
(siue
quia
colo¬
rem
fuci
marini
languidum
reddit,
siue
quia
mentitur
purpuram
initio,
posteaque
euanescit,
aut
quia
non
sta¬
biliter
haeret,
sed
abstergetur
breui.)
Pelagius
quoque
color
solus
nimis
est
niger.
Itaque
contemperantur
buccinum
&
pelagium,
vt
ex
illo
nimis
diluto,
ex
hoc
nimis
intenso
nigroque
fiat
medius
iustae
temperatu¬
rae.
Alligatur
autem
ei,
seu
commiscetur
familiaritate
quadam
naturae,
vt
retineatur
in
velleribus
per
ipsum,
nec
defluat
aut
euanescat,
&
possit
obseruata
certa
ratione
fieri
coccinum
nitidum
cum
quadam
austeritate,
seu
maiestate
&
specie
venerabili,
ne
sit
nimis
delicatum
aut
effoeminatum
temperamentum,
sed
se¬
ueritate
virili
dignum.
Vtrumque
succum
virus
vocat,
quasi
saniem
ex
bestiis
extractam,
dicitque
numero
plurium
permixtis
viribus
alterum
excitari
altero,
aut
astringi.
Nam
pelagium
excitatur,
diluitur,
splen¬
densque
fit,
addito
buccino:
buccinum
fluxile
&
euanidum,
constans
redditur
admisto
pelagio.
Et
haec
communiter
ad
mixturam
pertinent.
Vt
in
specie
colores
fiant
coccineus
vel
amethystinus,
certa
ra¬
tio
contemperationis
&
proportio
est
tenenda.
Vt
enim
amethysti
color
eximius
emergat,
ducentis
buccini
libris,
miscentur
pelagii
centum
&
vndecim
(nisi
mendum
est
in
numero)
eaque
temperatura
reuocatur
ad
certum
pondus
vellerum
(videtur
&
hic
mendum
esse.
Nam
vtriusque
mistura
euadit
ad
li¬
bras
trecentas
vndecim,
quibus
libra
vellerum
vna
vix
respondet,
nisi
in
sano
pretio
multiplici
tinctura¬
velis
exhauriri,
aut
coctura
diuturn
a
ad
paucum
redigi.)
Sed
tyrius
color
nigricans,
sanguinis
concreti
instar,
non
postulat
misturam
in
cortina:
sed
per
se
tingitur
solis,
ita
vt
vellus
prius
inficiatur
pelagio
non
percocto,
sed
crudo
adhuc:
inficiatur
autem
ad
satietatem:
deinde
transferatur
ad
cortinam
buc¬
cini,
ibique
etiam
hunc
colorem
potet.
Ita
fit
tyrius,
qui
si
semel
perfectus
denuo
tingatur,
dibaphus
dici¬
tur,
vnde
purpura
tyria
dibapha.
Conchyliata
purpura
fit
quidem
sine
buccino,
ex
pelagio,
sed
pro
eo
ad¬
ditur
vrina
humana
aeque
ex
dimidio,
nec
tingitur
ad
satietatem,
sed
relinquitur
color
dilucidior,
Sicut