359
De
Compositionibus.
Verae
colliquefactionis
species
homo
geniam
essentialem
primum
requirit,
à
qua
tamen
inter¬
dum
ad
quandam
heterogeniam
deflectit,
&
colores
tanquam
in
diuersis
subiectis
repraesentat
iuxta
exemplum
naturae
in
gemmis
pictis,
sed
ita,
vt
nihilominus
omnium
sit
continuata,
cohaesio,
quasi
non
materiam
diuersam
dicas,
sed
eandem
alicubi
diuerse
se
habentem
formaliter,
aut
per
dispositionem
accidentalem.
Nihil
autem
refert
etiamsi
dicas
concurrere
hic
nonnunquam
glutinationem,
cum
principale
opus
semper
maneat
artificiosa
colliquatio.
Diximus
materiam
debere
esse
fusilem,
hoc
est,
colliquatilem.
Neque
enim
principaliter
volu¬
mus
fundi
duntaxat
debere,
quod
fieri
potest
vel
absque
compositione:
sed
indicamus
fusibilitatem
&
fusionis
encheriam
ministrare
colliquationi.
Quae
ergo
in
ista
operatione
de
fundendi
adminiculis
di¬
cuntur,
ea
hic
pręsupposita
vna
intelliguntur,
nempe
vt
&
in
colliquationis
opere
si
quid
aegre
fluit,
ad¬
hibeamus
medicam
ina,
quae
non
esse
vniusmodi
constat.
Maxime
huc
faciunt,
quę
alienitatem
termi¬
ni
tollunt,
&
sorbere
cogunt,
hoc
est,
auferunt
impuritates
siue
interiores,
siue
in
cute
hęrentes,
vt
con¬
fluxus
postea
&
vnio
fiat
ex
voto
artis,
quale
quid
fieri
solet
etiam
in
glutinatione,
qua
auri
bracteę
eri
vel
ferro
per
hydrargyrum
inducuntur.
Chymici
ingressus
procurationem
vocitant
in
misturis
totali¬
bus,
&
huius
gratia
aliquando
diligenter
pręparant
purgantque
colliquando,
quo
fidelius
se
ample¬
ctantur
mutuo
&
hęreant,
quanquam
repurgatio
intelligatur
etiam
necessaria
ad
colliquefacti
pre¬
stantiam
&
nobilitatem.
Aliquando
spectant
familiaritatem,
quod
declarari
exemplo
posset,
nisi
de
ingressu
&
proiectione
peculiaris
esset
suo
loco
doctrina
&
pręceptio.
Commentatori
licet
pruden¬
tię
methodo
vti.
Itaque
sic
dicimus:
Si
quis
miscere
conflareque
velit
constanter,
quod
is
debeat
quę
rere
tertium,
quod
vtrique
colliquando
sit
familiare,
quomodo
Plato
docet
terrena
coelestibus
cohe¬
rere
interposito
vinculo
dupliciter
disposito:
nempe
altero
extremo
familiari
medio,
altero
circum¬
ferentię,
&
talis
est
spiritus
à
globo
terreno
&
aqueo
vsque
ad
ambitum
coeli
extentus,
aërea
igneaque
constans
natura.
Hanc
rationem
sequimur
in
transmutatione
per
medicinam
coelestem,
quę
non
hę¬
ret
corporibus
imperfectis
facile,
nisi
interuentu
medii.
Sed
hęc
alieniora.
Porro
vti
ex
fusione,
ita
&
colliquatione
aliquando
nempe
sicubi
impura
committuntur,
aut
μα
fiunt
quasi
per
extracto¬
riam
quandam
liquationem
&
translationem
in
subiectum
nouum,
quod
facit
excoctoria
argenti
&
auri
recrementa
existunt,
quę
quo
pacto
sint
separanda,
suis
indicatur
locis.
CAP.
XVI.
De
concorporatione.
Concorporatio
generaliter
in
corpus
coactio
vel
coaptatio
est
in
iis,
quę
ob
tenuitatem
sensibilis
substantię
videntur
quasi
incorporea
esse.
Corporis
vox
non
vnius
est
significationis.
Mathemati¬
ci
&
Physici
id
accipiunt,
quod
dimensionibus
constat
tribus,
&
naturaliter
appellatur
materia
sensi¬
bilis.
Vnde
corpus
materiatum
&
subiectum
potentię
passiuę
quod
opponitur
formę
tum
substantia¬
si,
tùm
accidentali.
Hanc
subtilitatem
iam
non
obseruamus.
Est
&
cum
opponitur
formis
absolutis,
quas
Theologi
vocant
spiritus.
Ne
hoc
quidem
iam
re¬
spicimus.
Veteres
Philosophi,
qui
sensu
&
insensilitate,
potissimum
ad
visum
discernebant
entia,
&
non
ens
vocabant,
quod
non
adeo
manifestum
erat
sensibus,
veluti
aerem
&
aërea,
igneosque
spiritus:
sed
ens
quicquid
esset
aspectabile:
aliquid
lucis
possunt
prębere
huic
doctrinę.
Nam
Chymici
quoque
non¬
nunquam
eodem
respiciunt,
veluti
in
coagulationibus
&
solutionibus,
quibus
faciunt
spiritus
&
cor¬
pora,
quorum
tamen
vtrumque
foret
Physicis
corpus
naturale.
Hoc
sensu
incorporatio
foret
spiritus
in
corpus
reductio,
hoc
est,
re
vera
coagulatio,
vel
congelatio
de
quibus
suo
loco.
Et
inde
explicatur
di¬
ctum,
quod
iubet
ex
corporibus
facere
incorporea,
&
hęc
in
corpus
reducere,
quod
est
ex
fixo
facere
volatile,
ex
volatili
fixum,
soluere
&
coagulare
vicissim,
Aliter
accipitur
corpus
in
separationibus
&
ex¬
tractionibus,
vbi
corpus
opponitur
essentię
vocaturque
elementum,
sicut
essentia,
coelum,
ether,
a¬
strum
&
quinta
natura.
Neque
hoc
iam
volumus.
Quanquam
enim
Chymicus
interdum
spiritus
vo¬
latiles
fixo
quodam
subiecto
compescere,
&
retinere
studet,
&
sic
dicitur
corpus
dare
spiritibus:
tamen
differt
sensus
à
quaesita
nunc
concorporatione.
Haec
ex
Medicorum
Pharmacopoeia
prodiit
&
physi¬
cochymicam
significationem,
quasi
natura
&
arte
conspirantibus,
ita
ενσωματοποίησις
vt
nihil
aliud
sit,
quam
compositio
quaedam
comminutorum
minime
ad
sensum,
vt
subacta,
impastataque
per
fermen¬
tationem
ad
formam
&
corpus
solidum,
seu
crassum
visu
tactuque
potissimum
examinandum
redi¬
gantur.
Itaque
primum
incorporatio
apponitur
comminutioni,
quae
est
maxime
aridorum;
siue
fiat
pi¬
lis
aliisque
contritionibus,
siue
corrosione,
de
quibus
supra.
Deinde
corpulentiam,
siue
opocam,
siue
transparentem
(Nihil
enim
perspicuitas
obstat,
quanquam
concorporata
vt
plurimum
non
translu¬
ceant)
requirit:
Tertio
vnionem
ad
similitudinem
mistionis
naturalis
per
contemperationem
ex
fer¬
mentatione,
licet
ex
arbitrio
artificis
&
vsus
ratione
ea
non
semper
absoluatur,
sed
in
aliquo
gradu
im¬
perfectionis
subsistat.
Hoc
differt
ab
appositione
&
conglutinatione,
quanquam
in
hac
enchiria
no¬
limus
ad
superstitionem
vsque
accurati
esse,
vt
non
liceat
apposita,
quae
similitudine
formae
ad
incor¬
porationem
proxime
accedunt
etiam
incorporata
vocare,
veruntamen
non
exquisite,
sed
quadamte¬
nus,
vt
artifici,
&
Medico
nihilominus
liquidum
sit
iudicium,
&
in
discernendis
compositionibus
ac¬
curata
diligentia.
Neque
enim
omnis
appositio
est
incorporatio,
cum
&
farrago
puluerum
isto
nomi¬
ne
contineatur.
Agentes
potestates
hic
sunt
primum
internae
quaedam
virtutes,
quae
in
materiam
agen¬
do
crasin
inducunt,
&
homogeniam
essentiae.
Neque
enim
si
absolutus
motus
est,
iure
obiicere
queas
ex
tali
incorporatione,
veluti
ex
pasta
seu
massa,
reduci
posse
partes
misturae,
&
ideo
non
videri
vnio¬
nem
substantialem
factam
esse.
Reducere
potes
inde
particulas
quantitatis,
sed
non
substantiae,
quę
est
intus