360
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
V.
intus
in
humido
radicali,
seu
essentia
Chymica.
Itaque
dicet
Chymicus,
te
quidem
posse
corpora,
hoc
est,
reliquias
misturae
segregare,
sed
non
ex
incorporatione
resultantem
crasin
tollere,
si
modo
ad
for¬
mam
haec
est
perducta.
Corpora
autem,
quae
exeunt,
non
sunt
illa,
vnde
haec
operatio
nominata
est,
sed
elementaria
quae
appellamus
extractionum
elementa,
&
excrementa,
seu
impuritates
crassas.
Quan¬
quam
ergo
hoc
fieri
possit,
&
incorporata
massa,
quae
post
motum
iam
non
amplius
congestum
chaos
est,
sed
quaedam
similaris
natura:
extrahi
ad
essentiam
Chymicam
constituendam:
tamen
&
ipsa
per
se
Chymica
est,
gradu
nimirum
magisterii
ab
essentialibus
speciebus
distincta.
Sic
internum
illud
agendi
mouendique
principium
veram
mistionem
peragit.
Sed
externum
est
partim
adiuuans,
vt
locus
&
va¬
sa,
etc.
Partim
item
efficax
ad
terminum,
vt
siccitas
cum
frigore
vel
calore,
licet
discrepanter.
Omnino
concorporata
necesse
est
terminari,
quod
fit
siccitate
succedente
humiditati
agente
potissimum
calo¬
re
analogo:
ex
parte
vero
etiam
frigore,
hoc
est,
plane
accidentaliter,
cum
non
faciat
ad
substantiam
per¬
se,
veluti
cum
calor
in
humidum
agendo
ei
terminum,
quem
artifex
satis
esse
iudicat,
conciliauit:
ne
amplius,
quam
fas
erat,
consumat,
frigus
submittitur,
&
sic
coercendo
constringendoque,
imo
&
pri¬
uando
motum
inhibet.
Modi
incorporationum
sunt
plures.
Cum
partes
omnes
sunt
aridae,
humidum
determinatum
ad
copulam
&
vires
addendum
est,
&
tunc
solent
in
officinis
subigere,
impastare,
agitare,
etc.
manibus,
spathis,
&
similibus
instrumentis.
Populares
in
aliquibus
vtuntur
&
marculis
&
fustibus,
vel
pedibus
&
diligenter
subigunt
massam,
quoad
tactu
visuque
homogeniam
acquisiuerint,
quo
argumento
so¬
lent
Medici
massas
pilulares,
electuaria
&
huiusmodi
censere:
sed
insuper
etiam
odoris,
saporisque
con¬
formitate.
Sane
si
requiruntur
mistilia
ad
sensum
minima,
hoc
sponte
sequitur
ex
incorporationis
de¬
scriptione.
In
colore
tamen
non
nimis
superstitiosi
debemus
iudices
esse,
cum
&
ipsa
natura
exhibeat
exacte
mista,
sed
difformia
coloribus.
Chymicus
ex
incorporato
essentiam
eliciturus
non
semper
expe¬
ctat
terminum
vltimum.
Nam
compensat
defectum
exaltationis
artificio,
&
sic
circulando
perficit
cra¬
sin.
Si
&
popularium
studiorum
vocabula
nosse
non
officit
liberali
informationi,
discet
tyro
vas,
in
quo
subiguntur
massae,
Magin,
vel
mactram
nuncupari.
Pharmacopolę
plaerumque
vtuntur
conchis
suis,
mortariis
&
pistillis.
De
alueis
&
lintribus
subactoriis
pistorum,
(vnde
nomen
pistationi)
disciplina
consulatur
domestica.
Alius
modus
incorporationis
est,
cum
resolubilia
liquoribus,
quibus
continuatum
corpus
tan¬
quam
vinculo
seu
termino
astringimus,
diluuntur,
&
postea
caeteris
ingeruntur,
vbi
&
imbibitio
po¬
test
seruilem
operam
praestare.
Ita
poteramus
resinas
&
gummi
aridiora
in
puluerem
comminuere
&
speciebus
immiscere
de
more
officinarum:
sed
si
libet,
liquore
corporis
resoluta
item
intrabunt.
Idem
fieri
potest
in
salibus,
&
calcibus
liquabilibus
in
humido:
quin
&
omnibus,
quae
corrodi
acutis
possunt.
Affine
quid
fit,
cum
resoluta
integris,
per
quorum
poros
se
insinuant,
ita
incorporantur,
vt
obliterata
vetere
natura
efficiant
nouam,
quomodo
dicuntur
plantae
in
lapides,
&
ferrum
mutari
à
succis
talibus
receptis.
Exemplo
rem
Chymico
declatare
quid
prohibuerit?
Si
voles
cornua,
vngulas,
ossave
alces
mi¬
scere
cinere
ex
lignis
cedrinis
visco
querno,
colurno,
&c.
&
simul
componere
cum
ciystallis
chalcan¬
thinis,
vt
fiat
medicamentum
ad
epilepsiam
eximium:
pro
eo,
quod
vulgo
ramenta
&
pulueres
compone¬
rentur
excepti
extracto
liquidiore
liliorum
conuallium,
seu
visco
ex
paeoniis,
&c.
hic
licet
facere
lixi¬
uium
ex
cineribus
istis
cum
aqua
competente:
&
in
hoc
segmenta
cornuum
macerare
tamdiu
(vel
et¬
iam
coquere,)
donec
sal
in
interiora
penetrauerit,
totamque
cornu
compegem
inferserit,
eique
indu¬
xerit
lapideam
naturam,
Hinc
alterabitur
ita,
vt
postea
etiam
in
lapide
possit
teri,
&
ad
distributionem
celerem
pro
isto
morbo
quàm
aptissime
praeparari.
Esse
autem
hanc
solertiam
quandam
incorpora¬
tionem
sub
specie
combibitionis,
manifestum
est,
quia
corporis
in
corpus
fit
insinuatio
&
commistio¬
per
totùm,
abundantiore
humore
excluso,
&
ad
terminum
redacto.
Vna
esse
contemperationem
ad
crasin
medicam,
quid
opus
est
demonstrare,
cum
agentia
patientibus
per
contactum
corporalem,
vir¬
tualemque
commissa
nouum
quid
inducant?
Tertius
modus
occultiora
Chymicorum
magisteria
in
auxilium
accersit,
&
sublimando,
destili¬
lando,
coagulando
&
similibus
incorporat.
In
practicis
docebimus
ita
componi
varia,
vt
vsifur,
Azorh,
arsenicum
crystallinum
&
huiusmodi:
quibus
coniuncta
simul
est
essentialis
quaedam
elaboratio.
Nam
relicta
impuritate
pura
tantum
coniunguntur,
sique
repetatur
opera,
ita
tandem
partes
sociantur,
vt
tandem
vel
omnino
non
queant
separari,
vel
difficulter:
Et
quod
separatur
priori,
non
respondet
ain¬
plius,
nisi
analogia
quadam,
quia
quodlibet
non
in
quodvis
transit,
sed
in
determinatum:
qua
occasione
physicis
considerandum
relinquimus,
num
quae
ex
misto
prodeunt
elementa,
eadem
sint
simpliciter
cum
componentibus,
an
analoga.
CAP.
XVII.
De
conglutinatione.
COmpactio
circa
superficiem
per
glutinum
vocatur
conglutinatio,
quae
Graecis
est
συγκολλησις,
quan¬
quam
ex
principaliore,
vel
notiore
sit
nomen.
Non
enim
in
omnibus
modis
interuenit
gluten.
Cùm
autem
superficie
tenus
tantum
(vel
longo,
vel
lato,
vel
profundo,
aliquibus
aut
vno)
fiat
coniun¬
ctio,
puram
hanc
esse,
&
solius
corporis
absque
inquinamento
&
sordibus,
vtile
est
arctiori
compactu¬
rae,
quae
sibi
proponit
vnitatem
consistentiae
naturalis
in
his,
quorum
partes
maxime
iunctae
esse
dicun¬
tur
siue
contigue,
siue
continue.
Eadem
aliquando
interraditur
&
exasperatur,
vt
retinaculis
ex
ipso
cor¬
pore
productis
solidatio
adiuuetur,
sicubi
fieri
potest.
Nonnulla
excauantur,
punguntur,
vel
lacunis
sulcantur:
quomodo
Plebei
artificii
est
lateres
murarios
intritis
ferramentis
vel
glumis
coquere,
vndo
relinqui
scrobiculas,
quibus
coementa
se
committunt,
necesse
est.
Sec
vt