365
De
Exaltationibus
"graduatio,
etc.
Sed
exaltationis
vocabulum
tamen
non
est
primum
huius
artis,
quandoquidem
id
Chymici
ab
astro¬
logis
mutuo
sumserunt.
In
horum
disciplina
esse
quasdam
propietates
Planetarum
essentiales,
quasdam
accidentales,
&
inter
essentiales
etiam
exaltationem,
quam
altitudinem
interdum
nominant
(vt
Cardanus,
qui
septem
genera
di¬
gnitatum
sic
recenset:
Carpentum
seu
solium,
domus,
altitudo,
Trigonus,
finis,
persona,
gaudium)
notum
est."
"Est
&
alia
ratio
eiusdem
per
ascensiones
&
emersiones
vltra
Horizontem
vsque
ad
mediùm
coeli,
quod
cor
me¬
ridiei
vocant,
decimae
domui
plaerumque
tributum,
cui
&
fortitudines
vndecim
&
colorem
rubeum
assignant
sicui
Horoscopo
duodecim
&
colorem
album;
quanquam
Chymicis
potius
debebat
horoscopus
album
tenere
cum
vndecim
fortitudinibus,
sed
mediùm
coeli
rubeum
cum
duodecim:
(congruunt
haec
cum
artificio
lapidis,
&
videntur
inde
esse
sumta:
quandoquidem
sextae
domui
ascribitur
vna
fortitudo
cum
nigro,
quod
potest
accommodari
ad
primam
solutio¬
nem,
etc.)
Illae
ipsae
habitudines
oxplicantur
&
partibus
diei,
ortu
nempe
&
meridie,
in
quo
est
exaltatio:
item
par¬
tibus
anni
vere
&
aestate,
quandoquidem
à
vere
incipit
Sol
exaltari
&
in
aestatis
initiò
in
summo
fulget.
Ita
&
con¬
gressibus
Solis
Lunaeque
&
ecclipsibus.
Hinc
sunt
illa
in
Dialogo
Philosophiae:
Virtute
ignis
Sol
tuus
depuratur,
quae
depuratio
à
Philosophis
pro
EXALTATIONE
intelligitur.
Et
quia
in
ARIETE
SOL
incipit
ascendere
ad
suum
fastigium:
Simili
modo
Sol
tuus
semper
exaltetur
vsque
ad
finem
operis.
Si
non
sit
mixtus
Sol
tuus,
non
potest
exaltari,
etc."
"Item:
Sol
Philosophorum,
qui
est
vna
res
vilis
&
parui
precii
per
illud
magisterium
potest
exaltari
super
aurum
gradibus
infinitis,
&
efficitur
Thesaurus
incomparabilis.
Item,
Quare
Philosophi
dicunt
Solem
exaltari
in
ariete
de¬
bere?
Sol
superius
exaltatur
in
arietis
signo,
quod
est
Saturni
casus,
&
domus
Martis,
qui
est
Cholericus.
Oportet
ergo
vt
Sol
infernus,
ex
quo
opus
tuùm
fit,
exaltetur
in
domo
Martis,
in
Ariete
scilicet,
qui
est
tuus
clibanus,
in
quo
depri¬
mitur
frigiditas
Saturnina
&
calor
exaltatur,
qui
est
causa
exaltationis
tui
Solis."
Haec
ille
de
lapide
potissimum,
sed
consequenter
&
de
cęteris.
Intellige
vero
non
frigiditatem
simpliciter,
sed
in
subiecto
cum
caeteris
quoque
motibus
ad
perfectionem.
Itaque
huc
pertinet
à
colore
nigro
progressus
pêr
album
&
citri¬
num
vsque
ad
sanguineum:
item
mutatio
ex
Saturno
vel
plumbo
per
stannum
in
argentum
in
opere
albo;
aut
in
rubeo
ex
ferro
per
aes
in
aurum;
Et
eadem
est
mutatio
partium
anni,
&
qualitatum;
item
separatio
elementorum,
destillatio,
ablutio,
circulatio,
sublimatio,
&c.
Ex
hoc
potest
explicari
Paracel¬
sicum
istud;
Quaere
Leonem
tuum
in
Oriente,
&
aquilam
versus
meridiem:
si
vero
velis
de
vnitate
per
dualitatem
in
trinitatem
cum
aequali
cuiusque
permutatione
perducere,
versus
Meridiem
te
verte:"
Item:
"Optimum
metallum
foris
in
figura
magni
mundi
est
in
Oriente
astri
Sphaerae
Solis:
alterum
in
astro
Meridionali
est
in
suo
primo
flore,
etc."
quae
tamen
peculiare
habent
iudicium
Solem,
Mercurium
&
Lunam
in
hoc
opere
Philosophi
nomi¬
nant
potissimum.
Initium
est
Mercurialis
substantia
frigida,
humida,
quae
tamen
intus
est
Solaris
cali¬
da
sicca.
Ex
horoscopo
Mercuriali
&
Saturnino
promouendum
opus
est,
vt
perueniat
in
Leonem
qui
est
domus
Solis,
in
qua
habet
dominium.
Leo
abest
ab
ariete
interuallo
quatuor
signorum,
vnde
ori¬
tur
aspectus
trinus
qui
trigono
designatur,
situ
sinistro.
Idem
Sol
cadit
in
libra,
quae
est
domus
Vene¬
ris
altera.
Hinc
illae
allegoriae
de
exaltatione
&
casu;
altitudine
&
humilitate,
quae
in
arte
nihil
aliud
sunt,
quam
gradus
quidam
&
dispositiones
materiae
in
opere;
cumque
haec
circulo
saepius
ad
incudem
reuocantur,
&
elaboratum
denuo
exaltatur
vt
euadat
absolutissimum,
subtilissimumque
virtute,
cir¬
culatio
Philosophica
sibi
nomen
inuenit,
quae
modo
est
idem
quod
exaltatio,
modo
eius
quaedam
species,
vt
suo
loco
dicetur.
Eadem
astrologia
Mercurio
dedit
nomen
coeli,
cordis
Saturni;
hyemis
Occidentis,
sudoris
Solis,
etc.
Et
postea
in
alia
dispositione
vocabula
Lunae,
Meridiei,
medii
coeli,
vt
est
apud
Pantheum,
quanquam
mirùm
sit,
dicere
pro
eodem
esse
Meridiem
&
nigredinem
seu
tene¬
bras.
Transferuntur
ad
hoc
opus
&
phases
Lunae.
Cum
ad
oleositatem
post
fermentationem,
vel
et¬
iam
secundam
coctionem
peruentum
est;
Astronomica
nomina
sunt
Oriens,
Sol,
oleum
Martis,
etc.
propter
calidam
siccamque
complexionem,
vt
ait
Pantheus,
qua
dicitur
internum
versum
esse
foras,
&
in
cutem
tractum
ex
centro.
Caeterum
solent
&
Geometrici
termini
huc
accommodari.
Itaque
alia
ratione
Altitudo
lapidis
appellatur
cum
in
prima
sui
creatione
est
albus
frigidus
humidus,
&c.
Ne
simus
prolixiores,
nobis
pro¬
positam
iam
esse
exaltationem
Chymicam
eam
dicimus,
quę
in
methodo
artis
est
subalterna,
&
sub
ge¬
nerins
ratione
continet
species
quasdam
de
quibus
paulo
infra.
Interim
autem;
vt
vires
tei
exaltatae
in¬
telli
gat,
&
mysteriis
paulatim
initietur
discipulus,
illa
fuerunt
praemitttenda.
CAP.
III.
In
quibus
rerum
generibus
sit
exaltatio.
Exaltationem
esse
ex
humili
in
altùm
progressum
seu
motum,
non
est
obscurum.
Humile
in
Chy¬
mia
est
tenebrosum,
latensque
in
chao,
quòd
&
in
potentia
materiae
dicitur
existere,
&
ea
occul¬
tari.
Quicquid
ergo
in
se
absconditum
gerit
aliquid
nobile,
lucidum,
virtuosum,
ita
vt
in
eo
tanquam
capsula
conclusum
lateat,
sicut
in
cinabari
argentum
viuum,
in
venis
metalla:
Secundo
quicquid
ex
indigno
fieri
potest
dignius,
&
actum
accipere
per
progressionem
motus
ex
potentia
materiali
ad
En¬
telechiam
&
actum
id
subiectum
erit
exaltationis.
Id
autem
vel
relatiue
consideratur,
vel
simpliciter.
Hoc
modo
quae
natura
dedit
integra
elaborando
exaltantur,
&
quanquam
suo
modo
sint
perfecta.
nempe
forma
naturali:
tamen
artis
vsusque
optimi
respectu
imperfecta
dicuntur
ita,
vt
propensio¬
nem
habeant
ad
perfectionem
determinatam
suscipiendam.
Relatiua
etiam
possunt
esse
res
artis,
vt
quae
prius
motum
Chymicae
industriae
expertae
surt,
sed
nondum
ad
complementum
perductae,
seu
si¬
conferantur
cum
arcanis
maioribus,
possint
imperfectionis
iudicium
incarrere.
Illustrari
haec
pos¬
sunt
etiam
consideratione
priuationis
&
habitus;
Principiorum
Aristotelis
trium,
materiae;
priuatio¬
nis,
&
formae:
tertio
categorematum
seu
summorum
generum
in
omni
Philosophia,
&
tandem
et¬
iam
transmutationis
Planetarum,
praeter
ea,
quae
in
prae
cedentibus
sunt
indicata,
de
potentia
actu,
ru¬
di
ela¬
lii
2