369
De
Exaltationibus.
elaborari
possunt
modis.
Ignitionis
acutae
species
sunt
cementatio,
&
descensio
in
Regulum:
sed
il¬
luminationis
Fulminatio,
&
affinatio,
quae
est
ad
regulam
graduatio.
Emundatio
habet
Ablutionem
&
Expolitionem.
Ablutionis
vox
non
inusitata
est
Chymicis:
sed
non
vno
accipitur
modo,
veluti
in
lapidis
praeparatione,
vbi
est
nigredinis
in
albedinem
mutatio
absque
omni
materiali
aggressione,
duntaxat
per
cibationem
&
coctionis
continuitatem,
qua
nigrum,
in
quo
album
latuerat;
producitur;
sicut
si
diceres
ablui
ceram,
quae
ex
citrina
per
insolationem
transit
in
candidam.
Hoc
in
loco
aliquanto
popularius
habet
significatum
ex
similitudine
eorum,
quae
ab¬
luta
putrefiunt,
vt
sit
emundatio
separans
impuritates
abluendo
detergendoque
per
quoddam
medica¬
men
liquidum:
Et
fit
dupliciter,
COLORITIO;
&
RESTINCTIONE.
De
his
vti
&
expolitione
se¬
quentur
deinceps
praecepta
specialia.
Hae
sunt
species
exaltationis
Chymicae.
Quaeri
potest,
num
haec
ars
ita
se
habeat,
quemadmodum
volunt
aliqui
in
Logica.
Omne
enim
huius
praeceptum
commune
esse
contendunt
omni
Enti
&
non
Enti.
Num
ergo
&
omnis
species
exaltationis
omni
subiecto
Chy¬
mico
debet
competere,
aut
ni
competat,
negandum
est
informationem
esse
catholicam,
seu
dicendam,
quod
repugnet
regulae
κατα
παντος
και
καθ’όλου?
Sed
ante
insinuauimus,
Chymiam
non
esse
instar
Logicae,
quae
communiter
rationis
Entia
complectitur;
imo
nimis
id
morosum
est
etiam
in
Dialectica
exigere,
quandoquidem
argumentum
distributionis
in
specie
non
potest
competere
speciei
vltimae,
nec
acci¬
dentium
absoluta
consideratio
in
Deum
cadere
potest,
quodque
finis
est,
qua
est
non
simul
est
effici¬
entis
vel
notationis.
Lex
iustitiae
vnicuique
distribuit
suum,
etiam
subiectis
tenus
&
exemplaribus.
Verum
enim
vero
etiamsi
sit
istud
in
generalibus
artibus,
non
tamen
necesse
est
pariter
poni
in
specia¬
libus:
qui
aliter
sentiet,
eum
à
sacris
Chymicis
arcebunt
magistri.
Fulminatio
ergo
gradatio
est
qui¬
dem,
sed
eorum,
quae
fulminari
possunt;
cementatio
eorum,
quae
caementari.
Quod
si
stipulas
velis
illo
iudicio
subiicere,
quanquam
verùm
inuenies,
nempe
eas
non
sustinere
examen
metallicum,
nec
in
igni
constare;
sed
conflagrare
corrumpique,
vnde
pateat
minime
esse
aurum
vel
simile:
tamen
ri¬
sum
non
effugles,
qui
cementationis
opere
velis
spectare
id,
quod
aliis
multis
modis
innotescat,
opor¬
reatque
imperitum
valde
esse,
qui
chartam
auricolorem
patiatur
sibi
pro
auro
obtrudi,
quod
non
alio,
quam
cementi
iudicio
sit
cognoscendùm.
Valet
in
aliquibus
etiam
arbitrium,
quin
&
rei
euentus,
vt
non
semper
necesse
sit
ad
superiora
&
exquisita
ascendere,
quia
assecuti
sumus
votum
per
in¬
feriora.
[Exaltatio
{
{Perfectio
{
{Coctio
Phi¬
losophica.{
{Digestio.
{Circulatio.
{instauratio
{
{Fermentatio.
{Proiectio.{
{Transmutatio.
{Tinctura.
(Gradatio.
{
{Perustio.{
{ignitio
acuta.{
{Cemmentatio.
{Descensio
regalis.
{Iluminatio.{
{Fulminatio
seu
copellatio.
{Affinatio.
Emundatio.
{
(Ablutio
{
(Coloritium.
{Restinctio.
{Expolitio.]
CAP.
VI.
De
quibusdam
accidentibus
exaltationi.
Qvae
per
se
sunt
exaltationis,
quodammodo
praecedente
tabula
representauimus.
Sed
interim
euenire
potest,
vt,
siue
arbitrium
artificis
inducat,
siue
persuadeat
necessitas,
aliaeque
circumstan¬
tiae
ferant,
non
istis,
sed
aliis
operationibus
instituatur,
perficiaturque
exaltatio,
quae
operationes
per
se
aliis
erant
destinatae
finibus.
Quaedam
etiam
famulantur
exaltatori.
Ex
illis
potissimae
sunt
subli¬
matio,
&
destillatio
cum
suis
speciebus:
Quamquam
enim
sublimationis
finis
ultimus
sit
subli¬
matum,
seu
essentia
per
sublimationem
ab
impuritate
elementorum
separata:
tamen
eadem
praeser¬
tim
crebrius
repetita,
procurari
potest
&
maior
dignitas,
subtilitas,
constantia,
cùm
eius
instrumen¬
tùm
sit
CALOR,
qui
agens
ad
similitudinem
sui,
vna
cum
suo
subiecto,
non
tantùm
eleuat,
sed
&
ele¬
uatum
attenuat,
rarefacit
&
subtiliat,
maximè
si
inter
sublimandum
addantur
medicinae
vel
praepara¬
tiones
ad
exaltandum
comparatae,
qualis
est
praemissa
maceratio
in
menstruo
nobili,
reuerberatio,
ablutio
&
aliae
pro
cuiusque
modo.
Hoc
ingenio
elaborari
exaltarique
potest
materia
mercurii
phi¬
losophorum,
sulphur,
arsenicum,
aquila
volans
ex
sale
ammonio,
flos
stibii
&
huiusmodi.
Par
ratio
est
destillationis,
exaltatoriae;
qua
fiunt
essentiae,
quintae
ex
magisteriis
liquidis
hac
arte,
vt
semper
ad
pauciora
perueniat
destillatum,
relinquaturque
id
in
cucurbita,
quod
ad
Elementa
accedit
propius.
Ita
fit
quinta
vini
natura
&
aquae
coelestes
plures
repetitis
destillationibus
per
alembicum,
vel
retor¬
tam:
Ita
nobilitantur
olea
&
rectificantur,
succeditque
sic
destillatio
in
locum
digestionis,
&
circula¬
tionis;
quin
&
saepè
has
comitatur,
vt
circulatio
&
destillatio
per
vices
obeantur.
Per
se
vero
destillationis
lii
4