image
177
372
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
VI.
Sol
Digestoria
fornax.
A.
pyriaterium.
B.
aheni
adumbratio.
C.
Tubulus
in
ahenum
demissus
ad
aquam
supplendam.
D.
corona,
cui
innititur
circu¬
lus
ligneus.
E.
capacitas,
in
qua
lana,
vel
stramen,
aut
foenum
etc.
quibus
inuoluta
sunt
vitra
digestoria,
F.
vraniscus;
G,
gradarium
caloris.
Caeterum
con¬
gruit
haec
descriptio
balneo
vaporario.
Si
in
cine¬
ribus
res
peragenda
est,
pro
abeno
imponetur
ca¬
tinus
cinereus.
Sin
in
balneo
maris;
auferetur
cir¬
culus
ligneus.
Sed
consultius
fuerit
retinere
hanc
figuram
pro
digestione
in
vapore.
Ad
reliquas
in¬
uenies
supra
descriptas
fornaces.
luna.
Circulus
ligne¬
us
pertusus.
Venus.
&
Jupiter.
vasa
digestoria.
Materia
di¬
gestionum
est
humida,
vel
sicca:
rectius
peragitur
cum
humore,
siuem
proprio;
siue
ascititio
iuxta
pru¬
dentiam
artificis.
Neque
enim
repudiat
digestio
ex¬
terna
adminicula.
Finis
est
absolutio
ex
indigesto,
vt
definitione
expressum.
Caeterum
abutimur
di¬
gestione
pro
variis,
vt
maceratione,
separatione,
mistione,
fermentatione
etc.
ad
quae
etiam
saepenu
mero
requiritur
adiuuantis
vel
ministri
merito.
Cum
item
in
digerendo
variae
sunt
partes,
ita
vt
non
omnes
pariter
possint
digerendo
exaltari,
peracto
tempore
legitimo,
inhabiles
segregantur
à
caeteris,
vt
tandem
emergat,
quod
volumus.
CAP.
VIII.
De
Circulatione.
Circum,
&
diminute
circulum
quid
dicant
Grammatici
&
qui
notationes
ex
linguis
explicant,
nulli
latino
est
obscurum.
Veruntamen
ex
aequiuoco
significationumque
varietate
illustrata
vnde
ad
Chymiam
vox
peruenerit,
intelligi
poterit.
Dispositionem
in
orbem
circumducta
circumferentia,
ambienteque
vndique
aequaliter
circinatam
aream
linea,
circum
appellant
plaerumque
quomodo
&
mathematici
abstrahendo
suam
figuram
in
plano
describunt:
Et
designatur
res
nonnunquam
etiam
motu,
vt
sic
circulatiò
foret
in
orbem
versio,
eòdem
puncto
redeunte
subinde
ad
id
principium,
vnde
prodiit:
sed
rationem
dispositionis
secundum
figuram,
περιβλημα
seu
circumpositio,
&
structura
per
ambitum
circularem.
Cum
motus
vna
comptehenditur,
varia
habet
nomina,
qualia
sunt
vertigo,
rotatio,
circumactio,
gyratio,
κυκλοφοριαc.
Nec
abest
à
latina
consuetudine
alias
verbum,
circulare,
quod
est
circumducere,
in
gyrum
agere,
caput
hinc
inde
circumagendo
mouere
etc.
Male
quoque
audiunt,
circulatores,
qui
circulos
sectando
nugas
agunt,
gesticulandoque
&
fabulando
populum
de¬
tinent:
quales
sunt
circumforanei,
Chymici
situm
&
motum
expresserunt
in
sua
arte.
Vt
enim
supra
dictum
est,
circularem
suum
ignem
in
orbem
disponunt
&
à
circumferentia
versus
centrum
promo¬
uent.
Sed
actus
agitatioque
placuit
in
circulatione
exaltatoria
seu
perfectiua,
neque
id
ita
nudè,
quast
nihil
abstrusius
subesset,
tantumque
intelligenda
veniret
rotatio
quaedam
vel
in
gyrum
circum
ductio,
quomodo
circumuolui
sphaerae
caelestes
dicuntur,
planetaeque
circulo
conuerti;
vel
maris
fluius
ab
ortu
in
occasum,
indeque
ad
eundem
ortum
reducitur,
quem
motum
&
aërem
sequi
obsetua¬
tum
est.
Propius
ad
sensum
artis
accedit,
quod
de
fontibus
&
fluminibus
referunt,
omnes
nimirum
à
mari
progredi
&
eodem
redire,
quod
fit
cum
attenuatione
quadam,
&
impuritatum
depositione
dum
trans¬
colantur,
labemque
inter
arenas
bibulat
exuunt.
Sed
plenior
illustratio
est
in
magno,
paruoque
mundo.
Sicut
enim
ex
focis
aestuariisque
sub¬
terraneis
profectus
calor
resoluit
in
quas
agit,
quasque
tangit
materias,
&
in
sublime
euehit
ita,
vt
quic¬
quid
subest
spirituosum,
ad
spiritus
concedat
igneos
vel
aereos
pro
analogia;
crassiora
coagulent
de¬
feranturque
&
sic
separentur
à
subtilibus;
quin
&
frigidis
locis
occutrentes
spiritus
ibi
induant
cor¬
poris
compagem,
consistantque,
&
alicubi
ad
vsus
humanos
deferantur,
vti
fit
in
manna
&
melle:
fere
similiter
in
arte
peragitur
circulatio,
nisi
quod
ibi
fortuna
quoque,
&
interpellata
pollutio,
re¬
ditusque
ad
impuritates
elementales,
coincidat:
in
arte
vero
magis
dominetur
ratio,
&
intellectus
experientia
praestabilissimi
inductus.
In
homine
circularem
resolutionem
&
coagulationem
dicun¬
tur
peragere
vasa
coctionibus,
&
quae
illis
respondent,
vt
ventriculus
&
cerebrum:
Cor,
venae,
e¬
par
etc.
A
ventriculo
prodit
succus
alimentarius,
&
circumductus
per
Epar
&
cor
ad
eundem,
quan¬
tum
conseruando
necesse
est,
redit,
non
eadem
faciè,
&
qualitate,
sed
immutatus
ad
tationem
anima¬
lis,
seu
exaltatus
calore
cordis,
&
praesertim
in
eo
&
arteriis
spiritual
ior
factus,
vt
sic
calore
&
spiritu
humidique
essentia
nobilitatus
tria
illa
in
ventriculo
&
quolibet
alio
membro
aptè
possit
custodire,
&
nutriendo
salua
praestare.
Non
ineptè
dicas
hanc
exaltationem
circulatem
perinde
esse
ac
per
im¬
perfectionum
subordinatatum
formas
crebro
ad
incudem
reuocari,
&
ad
Entelechiam
contende¬
re.
Ita
patet
illa
Chymicorum
duplex
circulatio,
quarum
vna
est
Philosophiae
huic
interior,
nempe
digestio
frequenter
repetita
&
à
vestibulo
per
eadem
artificia
officinaque
ad
speciem
formalioris
essentiae
reductiò,
ita
vt
semper
succendens
priorem
vincat
efficacia
coelestisque
puritatis
gradu.
Hanc
in
lapidis
confectione
potissimum
commendant,
atque
etiam
circulari
Elementorum
in
eo
ipso
ma¬
gisterio