413
image 178
Pelecanus.
Geranium.
image 179
image 180
image 181
373
De Exaltationibus.
gisterio ad imitationem naturae conuersioni tribuunt. Altera est exaltatoria nostra, quae vno continuo¬
opere materiam vasi suo circulatorio inclusam perficit, nec interpolat vel mutat artificia; sed continuat
idem. Vocant ab instrumento pelicanum referente, PELICANATIONEM licentia quadam artifi¬
cibus in mysteriis suis designandis condonanda.
Definitur, quod sit exaltatio essentiarum per circularem in vase Hermetis reductionem ad subli¬
mitatem aethereis essentiis proportione respondentem. Materia enim est pridem elaborata & ab ele¬
mentis crassioribus separata substantia. Integra non circulantur: sed nec fixa, solidaque & sicca; verum
ea, quae resolui coagulareque vicissim, & agilem fluidamque accipere possunt naturam, cuiusmodi
sunt liquores, aquae, olea, spiritus. Haec attenuatur calore competente, & ex potentia in actum flu¬
entis spiritus; qui vndiquaque qua via est, permeat, vocatur; & interim occursu contrariorum diuer¬
simode afficitur separaturque ab his, quae heterogenea tandem euadere poterant & homogeniam sim¬
plicem violare, quanquam non semper comes sit separatio. Duò itaque agentia ex natura adhibet
magister & circulationis procurator ad imitationem minoris mundi rerum; nempe calorem circa¬
fundum & latera; sed frigus à vertice, quomodo spiritus calore cordis resolutus ad summum conten¬
dit; sed occursu frigidi cerebri & pulmonum attemperatus coercetur, & quodammodo retrocedere,
seseque etiam inferioribus insinuare creditur: Hinc facile est formam artificii explicare. Intelligi¬
tur enim potentia solutionis & coagulationis instructa esse materia; & ab agentibus diuersis veluti
diuersis actibus discerni, ita vt in circulum redeant coagulationes solutionesque perpetuo vsque ad
finem continuatae. Huic formae accommodatum est instrumentùm; quod vas Hermetis aut pelica¬
num vocant, veluti ventre, capite & brachiis peruiis compositum, quibus hominem potius pedibus
carentem, quam pelicanum repraesentat, idque longe rectius, quandoquidem & interior gestio arti¬
ficii humana similitudine declaratur. Sed cum non tam haec instrumentalis in circulum, eodemque
reuersio spectetur, quam permutatio continua coagulationis & solutionis: non tantùm id ansatum
vas in vsu est; sed & ouales figurae, & globi, quales fiunt ex phiolis hermeticè signatis: Deinde etiam
digestoria varsarum formarum, quas exhibent Vlstadius, Lonicerus & alii multi. Inter ea saltem duo
pingimus.
Huiusmodi vasa plaerumque mandantur includi fimo non
putrido, sed singulariter ad id delecto, iuxta requisitum formae, ita
vt ab imo & lateribus calor; à capite aer frigidus secundum propor¬
tionem accedat. Pro fimo esse potest vaporosum digestorium, sed
non instratum operculo. In phiola circulare vti & globo non vsque
adeo bene possumus. Itaque haec magis digestioni inseruiunt. Lo¬
cari quidem phiola ita potest, vt fistula sua aerem tangat, porrectaque
appareat; sed tunc rectius orificio dilatato imponetur concha, vel
phiola breuis inuersa in hunc modum.
Refert speciem pelecani absque brachiis. Excogitari & alia vasorum ratio potest; in
qua destillatio circularis peragatur motu continuo, nempe si quis alembici rostrum igni
mollefactum iuxta artem vitrariam, in ventrem cucurbitae fistulatum reflecteret, atque ita
fistulae rostrum adaptaret, vel quid expiraret. Alia figura rostrum habet fissum in vnci cu¬
spidati morem, cuius pars reflexa in ventrem redit, pars porrecta committitur cucurbitulę
exceptoriae, qua arte quicquid attenuatum est, segregatur; Elementaria vero relabuntur
in circulatorium, sustinentque vim ignis denuo. Picturae sunt tales.
Est & circulatio scalaris, vel gradaria, quae fit per retortas
rostri duplicis, vna fistula sursum reflexa, altera deorsum, quae
sunt in medio inter cucurbitam exceptoriam & retortam
simplicem interiectae. Forma haec est,
Si plures sint bicolles, circulatio fit frequentior, potestque
reciprocè essentia sursum & deorsum agi, prout calor superiori
vel inferiori vasi admouebitur. Opus autem pro hac disposi¬
tione est peculiari statione fimi, vel structura sellari, cuius hoc
fuerit rudimentum.
Porto