377
De
Exaltationibus.
Iam
si
tyro
velit
periculum
facere,
quam
profecerit
ista
de
fermentatione
doctrina,
is
exerceat
captum
suum
verbis
Philosophorum;
experiaturque
veritatem
opere.
Fermentationes,
inquit
Riplae¬
us,
per
quas
medicina
nostra
perpetuatur,
fiunt
diuersis
modis.
Agnoscit
ille
fermentationem
non
tantum
ad
medicinam,
vt
sit,
sed
&
vt
suppetat
continue,
possitque
augeri
&
multiplicari.
Idea
enim
mo¬
dus
est,
quo
fit
ex
Elixyre,
&
quo
augmentatur.
Resoluitur
medicina
per
liquorem
mercurialem,
&
additur
ei
fermentum;
siniturque
motu
interiore
pullulascere
&
ad
perfectionem
peruenire.
Ita
qui
augere
volunt
massas
panùm,
dilutum
fermentant
denuo;
Et
notandum
quod
vtrobique
etiam
totum
fermentum
fieri
possit,
cum
sit
actio
&
passio
mutua
ex
conformitate
naturarum,
sed
diuersi¬
modè
dispositarum.
Ex
fermentatione
postea,
qua
medicina
augetur,
ratio
prioris,
qua
exaltatur
Elixyr,
intelligi
potest.
Indicat
autem
idem
autor,
quosdam
soluere
solem
&
lunam
(quae
dicuntur
fermenta)
in
aquam
claram,
&
cum
eorum
medicina
(quae
est
facta
ex
Elixyre
&
auro
vel
argento
per
fermentationem
primam)
coagulare:
qualem
fermentationem
ipse
sibi
non
proponat.
Insinuat
nimirum
aliquam
speciem
fermentationis
esse,
quando
fermentum
in
aquam
limpidam
deducitur,
(quale
quid
fit
in
deliquio
calcium,
vt
sic
auri
calx
vel
argenti
in
liquorem
diffluat;
vel
quando
haec
soluuntur
aquis
suis)
&
postea
medicina
in
hac
soluitur,
vel
prius
&
ipsa
soluta
commiscetur
instil¬
lando,
vel
alia
arte
coniungendo;
totum
vero
coagulatur,
vt
in
formam
corporis
redigatur:
putat¬
que
Geberus,
ita
misceri
intimè
naturas
posse,
quia
humores
maximè
sint
penetrabiles;
&
sibi
mutuo¬
cohaereant
per
minima,
non
aliter
ac
si
aqua
aquae
simili
confunderetur.
Sed
hanc
fermentationem
repudiat
ille
in
arte
lapidis.
Alibi
vero
locum
habere
posse,
non
est
dubium,
nempe
in
commistione
essentiarum
ad
Elixyr
compositum,
veluti
cum
oleum
macis
ex
concretione
resolutum
miscetur
oleò
chariophyllorum,
&
ad
vnam
naturam
deducitur;
quod
item
fieri
potest
per
solutionem
vnius
in
alio,
vel
imbibitionem
etc.
Verius
autem
haec
foret
commistio,
vel
imbibitio
(pro
vt
formam
habet)
cum
digestione
ad
vnionem
substantiae,
quam
fermentatio,
in
qua
fermentum
est
maioris
actiuitatis
&
in
suam
naturam
mutat
rem
fermentandam:
Sed
quam
ille
tandem
fermentationem
probat
in
mysterio?
"Hoc
totum
est"
(inquit)
"de
nostra
intentione,
vt
prius
atteras;
quam
fermentes.
Fige
tuam
aquam
&
terram
simul
statim,
&
cum
medicina
tua
fluit
vt
cera,
tunc
vide,
vt
supra
amalgama
eam
proijcias;
Et
cum
omne
illud
simul
est
mixtum,
supra
tuum
vitrum
bene
clausum
fac
ignem,
donec
totum
sit
fixum.
Tunc
fac
proiectionem,
sicut
placet
tibi:
quia
ea
est
medicina
omnino
perfecta.
Ita
facies
fermentum
tuum
tam
rubrum,
quàm
album."
Ita
ille
praecipit.
Tyro
primum
consideret
finem
operis
&
intentum.
Vult
magister,
vt
euadat
me¬
dicina
perfecta,
quae
proiecta
super
mercurium
vel
metallum,
possit
transmutare.
Quocirca
antè
nihil
erat
aliud,
quam
materiale
Elixyr,
nondum
habens
istam
definitam
potentiam;
sed
ex
fermen¬
to
desiderans.
Iubet
ergo
hanc
materiam
prius
atterere,
quod
est
subtilem
reddere;
&
talem,
vt
possit
in
igni
liquari
vel
fluere
ad
instar
cerae,
quod
est
signum
Elixyris
constantis,
si
id
simul
fit
sine
fumo.
Inseruit
huic
conctio.
Materia
est
mercurius
masculus
&
foemineus.
Cùm
ergo
iam
praepa¬
ratum
est
Elixyr,
signumque
illud
inesse
deprehensum
est;
fermentum
ei
addendum
est
hoc
modo,
Si
ad
rubrum
aspiramus,
Aurum,
sin
ad
album,
Argentum
miscemus
cum
hydrargyro
Philosophico,
vt
fiat,
quod
amalgama
vocant.
Huic
calenti
in
suo
catino
adiicitur
calefactum
&
eliquatum
Elixyr;
vaseque
clauso
ignis
admouetur
de
more
artis,
hoc
est,
vt
alii
exponunt:
Tota
illa
mistura
in
vitrum,
artis
coniecta
occludenda
&
obsignanda
est
hermeticè,
postea
soluenda,
coagulandaque
eo
ingenio,
vt
initio
dominetur
frigiditas
cum
humiditate;
postea
calor
&
siccitas,
quae
adiuuantur
calore
ex¬
terno.
Hoc
fit
continuo
opere
in
eodem
vase
absque
vlla
manus
attritionem,
sed
naturali
actione
&
passione,
donec
tandem
medicina
seu
tinctura
in
sua
forma
subsistat,
&
possit
ad
tingendum
vti¬
liter
adhiberi.
Nota
tamen,
quod
alii
hanc
fermentationem
aliter
describant.
Nam
metallum
eliquant,
&
tritum
Elixyr
in
eliquatum
immiscent,
vt
fiat
pasta
ex
fermento
&
massa.
Hactenus
est
prima
aggressio
fermentationis,
quae
constat
commistione.
Postea
addunt
lac
virgineum,
seu
mercurialem
aquam,
instituuntque
fermentationis
arcanae
progressum
solutione
&
coagula¬
tione
vel
fixione,
(vocant
&
elementorum
separationem,
circulationem;
gradationem
etc.)
con¬
stantem.
Quaeri
hic
potest,
an
non
fermentatio
tantùm
sit
illa
mistura;
non
autem
conuersio,
quae
misturam
sequitur?
Sed
responderi,
potest
interdum
quidem
illud
opus
tantum
designari;
sed
non
posse
abesse
motum
subsequentem.
Neque
enim
fermentatio
est
fermenti
mistio
qualiscunque,
sed
per
fermentùm
ad
specialem
naturam
&
vim
exaltatio.
Ad
hunc
modùm
excutere
potes
&
Arnoldina
ista:
"sine
fermento
nec
solem,
nec
lunam
potes
effi¬
cere.
Ergo
addendum
aliquid
est,
quod
maneat
in
essentia
&
qualitate
naturae,
vt
si
addas
corpus
id,
cum
quo
pri¬
mum
est
praeparatus
mercurius,
hoc
est,
solem
vel
lunam,
etc.
Item
si
vis
fermentare,
misce
corpus
cum
sulphure,
vt
vmnia
fiant
fermentum:
Et
fermentum
reducit
sulphur
nostrùm
in
suam
naturam,
colorem,
saporem,
quali¬
tatesque
omnes.
Fermentum
ad
rubeum
esto
rubeum,
ad
album,
album;
solis
ad
solem;
lunae
ad
lunam,
nec
sunt
plura
fermenta,
nec
potest
figi,
nisi
per
fixum."
His
verbis
explicat
fermentationem
Philosophicam
in
opere
lapidis,
qua
Elixyr
generalis
mercurialisque
naturae,
ad
certi
metalli
virtutem
procreatiuam
alligatur
&
simul
figitur
per
corpus
fixùm.
Sed
alia
ratio
est,
cùm
scribit:
"Pondus
fermenti
debet
su¬
perare
pondus
sulphuris.
Sulphur
non
potest
ingredi
sinè
medio
aquae,
quae
inter
sulphura
&
fermenta
intercedit
in
quauis
dispositione.
Itaque
sumenda
est
primum
terra,
quae
vicina
est
fermento,
deinde
aqua,
quae
appropinquat
terrae,
tertio
aer,
qui
accedit
ad
aquam,
quarto
ignis
ad
rubeum
Elixyr
etc."
hoc
est,
plus
debet
esse
auri
&
ar¬
genti
ad
lapidem
proiiciendum,
quam
tincturae.
Vocat
enim
aurum
&
argentum
nomine
fermenti,
quia
Kkk
2