386
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
VI.
Vltimo
imponitur
testa
vel
operculum
alias
cum,
alias
sine
respiraculo
pro
vt
exigit
ratio
me¬
dicaminis;
nonnunquam
item
luto
affigitur;
alias
&
vinculis
è
filo
ferreo.
Communi
caementa¬
tione
seu
vulgari
prohibetur
omnis
spirituum
exitus.
Neque
enim
adeo
vehementia
sunt
medicami¬
na,
vt
in
caemento
regali.
Haec
dum
fiunt,
dumque
gluten
in
pyxide
perarescit,
fornax
incenditur
pau¬
latim,
ita
vt
aliquando
duobus
horis
calefactio
anteuertat
impositionnem
ollarum.
Nonnulli
tamen
illatis
prius
ollis
modice
calorem
procurant.
Ollae
plaerumque
sunt
plures,
&
super
craticulam,
vel
pauimentum
collocantur
diuiduae
absque
contactu
mutuo.
Si
placet
vti
catinis
triquetris,
pedamen¬
tis
eos
potes
stabilire
sed
peruiis
calori.
Si
turrita
est
fornax,
per
turriculam
prunis
in
cratem
demissis
submittuntur
carbones,
&
opera
datur,
vt
paulatim
gliscant
ostiolis
spiraculisque
apertis.
Mox
vt
suf¬
ficere
iudicatur
flamma,
clausis
cęteris
&
obstructis
luto,
vnicum
in
summa
turri
relinquitur
foramen,
per
quòd
exhalent
prunae.
Quantitas
caloris
&
graduatio
dependet
ex
fine
operis
pro
consilio
magistri.
Cum
separatio
vulgaris
per
caementum
instituitur,
tantus
continuo
calor
est,
quanto
non
diffluant
bracteae,
quo
fa¬
cto
perit
separationis
consilium
&
sumtus,
caeteris
metallis
iterum
coalescentibus
cum
auro.
Agno¬
scunt
id
iudicantque
externo
signo,
satis
putantes
tantùm
administrasse
ignis,
vt
ollae
continuo
rube¬
scant.
Nigrities
vel
inquinatio
caloris
defectum
arguit:
candefactio
excessum.
Neque
tamen,
licet
eiusdem
caloris
perpetuitas
requiratur,
plane
abest
graduatio.
Initio
enim
lenis
debet
esse;
postea
in
augmento
&
statu
persistere
aequali
vsque
ad
decrementum.
Pantheus
suae
caementationi
tribuit
au¬
gmentationem,
fixationem;
&
alterationem,
nimirum
tria
bona
in
auro
quaerens,
primum
vt
auge¬
scat
pondere:
Deinde
vt
figatur;
tertio
vt
tingatur
altius;
qui
gradus
possunt
accipi
potius
de
repeti¬
tione
caementi.
Alii
vulgaria
caementa
graduant
senis
horis
iuxta
ordinem
graduum
ignis
pro
condi¬
tione
rei
caementandae.
Hanc
gradationem
sequitur
&
tempus.
Nam
viginti
quatuor
horae
asscribun¬
tur
singulis
caementationibus
in
quatuor
partes
diuisae
propter
gradus
caloris.
Sed
Pantheus
aliter
diuidit,
nouem
horas
augmentationi
assignans,
totidemque
fixationi;
sed
alterationi
sex
tantum.
Ge¬
berus
triduum
totum
requirit,
vna
cum
igni
forti;
sed
non
separationis
proposito,
verum
exploratio¬
nis,
num
vere
aurum
sit
id,
quod
pro
auro
est
exhibitum,
&
num
artifex
transmutator
scopum
assecu¬
tus
sit,
naturamque
rite
imitatus.
Nihil
enim
debet
auro
perfecto
decedere
etiam
trimestri
igni,
vt¬
pote
quod
non
deterius
vlla
nota,
sed
generosius
nobiliusque
fit
cruciatibus,
vti
sentit
Pantheus,
&
caeteri,
qui
auri
praerogatiuas
defendunt.
Verùm
enimuero
licet
vulgaribus
medicaminibus
nihil
ei
possit
iacturae
inferri;
sunt
tamen
alia,
à
quibus
destrui
potest,
vel
etiam
in
tam
tenuia
ramenta
cor¬
rodi,
vt
enecta
vi
spirituum
dissipentur.
Deinde
non
omne
aurum
aeque
est
fixum,
quod
exploratum
magistro
esse
debet.
Agricola
si
fornax
non
fuerit
praecalefacta,
horis
diei
naturalis
adiicit
duas,
vt
sic¬
viginti
sex
sint
impendendae.
Vsurpatur
interdum
caementum
mite
ad
aurum
tractabile
reddendum,
&
planè
repurgandum:
(geschmeidig
zu
machen)
vt
cum
halitibus
impuris
fuisset
afflatum;
Tunc
ho¬
ra
vna:
atque
altera
sufficit.
Qui
transmutationes
&
tincturas
caementando
spectant,
etiam
menses
insumunt.
Decurso
spacio,
quantum
operi
destinatum
erat,
prunae,
vel
ligna
ardentia
è
fornace
extrahun¬
tur,
ipsaque
remotis
tegulis
perfracta
eximuntur
ollae.
Sed
Erkerus
omnia
claudit
spiracula,
sinitque
eam
paulatim
deferuere.
Tunc
pyxidibus
reclusis
aurum
colligitur,
&
aqua
calente
emundatur
ablui¬
turque:
aliquando
&
lixiuio
coquitur
tartarisatisve
aquis,
vt
quicquid
ex
caemento
penitius
sese
insi¬
nuauit
segregetur.
Poteris
lamellas
extergere
prius
pedunculo
leporino;
postea
aqua
calente
ablue¬
re,
iterumque
extergere,
si
vulgaris
fuit
caementatio.
Granalia
excoquuntur
aqua
salsa
nonnihil,
vel
tartarisata.
Rapto
experimento
per
fornaculam
(vel
etiam
si
rectificatum
reductumque
aurum
est,
ex
lapide
lydio)
si
ad
regulam
peruenit
puritas,
absoluta
opera
est;
sin
minus,
repetitur
caementum.
In
binario
vel
ternario
acquiescunt
vulgo,
ita
tamen,
vt
sequentes
non
eodem
horarum
numero
con¬
stent
necessario,
vti
nec
eodem
caemento,
sed
pro
iudicio
&
scopo
artificis.
Itaque
aliqui
cum
aurum
Rhenanum
ad
nobilitatem
&
valorem
Vngarici
perduxerunt,
cessant.
Aliqui
etiam
vlterius
conten¬
dunt,
solentque
Paracelsici
promittere
etiam
viginti
quinque
vel
octo
caractas.
Monetariis
proposi¬
tus
est
pes
suus,
qui
requiritur
ad
monetae
valorem.
Sed
quomodo
repurgetur;
&
reducatur
aurùm
ex
caemento,
quidque
porro
eum
medicamine
agendum,
audiamus
vberius.
Vult
agricola
elapso
caementi
tempore,
si
res
moram
fert,
paulatim
re¬
frigescere
debere
opus:
sin
minùs
exemtas
pyxides
effringendas,
extractasque
ordine
lamellas,
(vel
grana)
in
vasculo
ligneo
vel
abeno
sensim
vrina
vel
aqua
restinguendas:
Omnino
vero
rutello
ver¬
sandas
vt
medicamen
comminuatur,
separeturque
ab
auro:
deinde
per
cribrum
traiiciendos
pulue¬
res:
aurum
per
se
iterum
versandum,
abluendumque:
pulueres
eluendos
per
alueolum,
vt
auri
gra¬
nula
vel
ramenta
separentur;
Aurum
porro
extergendum,
etiam
setaceis
&
abluendum
crebrius
semper
super
aliquo
vase.
ad
excipienda
detersa
ramenta.
Tandem
quùm
resiccatum
fuerit,
expe¬
riendum
coticula,
num
ad
regulam
sit
caementatum;
si
non,
restituendum
operi
cum
medicamini¬
bus
nouis,
praesertim
his,
quae
careant
aerugine
&
chalcantho.
Aurum
satis
exagitatum
&
ad
votum
repurgatum,
cum
borace,
vel
sale
alcali
recoquitur,
&
in
bacillos
effunditur.
Erketus
id
ablutum
coniicit
in
catinùm
borace
illitum;
fulminatque
vel
ante
folles
in
foco,
vel
in
anemia;
&
conside¬
rat,
num
euaserit
tractabile
&
mite,
cuius
indicium,
si
sustinet
flaturam.
Tunc
iniicit
chartam
sae¬
bo
inductam
&
cera,
quae
incipit
flagrare,
dumque
adhuc
ardet,
effundit
aurum
in
canalem
cera
perlitum,
tandemque
digitum
factum
vrina
restinguit.
Ideo
vero
charta
adhibetur,
vt
aurum
inter
effundendum
calidum
maneat,
non
coeat
in
cutem,
&
pure
effundi
possit.
Caementum
ex
auro
re¬
purgato
recoquitur
cum
fornacum
recrementis,
&
plumbo
excipitur,
reduciturque
in
argentum
quod
ex
auro
assumsit.
Agricola
exiccat
pulueres,
ligno
terit,
cùm
molybdena
&
plumbo
de
pauperato
remistos