387
De
Exaltationibus.
remistos
excoquit
in
prima
fornace,
plumbum
argentatum
fulminat
in
foco
cinereo:
fulminatum
ad
regulam
vrit.
Quaeritur
num
caementum,
seu
medicamen
etiam
aurum
recipiat.
Negant
aliqui,
quod
medica¬
mina
debeant
esse
huiusmodi,
vt
solum
aurum
non
admittant,
caetera
vero
vt
aes
&
argentum
sorbe¬
ant,
quales
etiam
aquas
soluentes
promittunt,
vt
sint
aliquae:
quae
naturae
quadam
familiaritate
omne
metallum
imperfectum
adoriantur,
aurum
saltem
inquinent:
quaedam
caeteris
omnibus
parcant,
soli
vero
auro,
&
hydrargyro
crystallino
insidientur.
Esse
vero
aliquas
huius
modi
affectiones
&
sympathias,
antipathiasque
aut
dyspathias
in
metallis,
si
non
cognatio,
stibii,
ferri
&
sulphuris
indicat,
hydrargyrum
sa¬
tis
comprobat.
Si
ergo
medicamen
ex
his
constat,
à
quibus
aliena
est
auri
natura,
&
inexpugnabilis:
nihil
detrimenti
aut
iniuriae
afferri
auro
censendum
est:
sin
ex
aliis,
quae
aurum
demoliuntur,
secus
fieri.
Ne¬
que
enim
admittit
natura
opinionem
eorum,
qui
sibi
persuadent,
aurum
plane
esse
&
simpliciter
ex¬
tra
corruptionis
aleam,
quandoquidem
violentissimo
rerum
igni
resistit.
Ne
illis
opponamus
Spiritus
sancti
oraculum
longe
verissimum
i.
Pet.
1.
aurum
&
argentum
appellantis
φθαρτα,
satis
exploratum,
id
est,
Chymicis
experimentis
de
medicamine
illo,
quo
ictu
oculi,
vt
loquitur
Mirandulanus
aurum
in
sua
principia
disiicitur,
ex
quibus
nisi
per
transmutationem
reduci
non
potest.
"Vna
sola
res
est",
inquit
quidam,
"qua
aurum
in
terram
corrumpitur,
nosque
vidimus
hoc
in
opere
philosophorum
&
ex
hydrargyro
mystico
eam
constaro
nouimus."
Erkerus
scribit
medicamine
caementi,
in
quo
est
sal
ammonius,
aurum
aliquid
detrimenti
pati,
&
argentum
ex
caemento
reductum
adhuc
aurum
continere.
Notum
quidem
est,
illum
salem,
praeser¬
tim
natiuum,
in
aurum
agere
admodum
violente,
adeo
vt
aliqui
eum
etiam
repudient.
Sed
tamen
non
destruut
naturam
auri,
nisi
iunctus
fuerit
argento
viuo
per
sublimationem:
vnde
postea
fiunt
aquae
&
puluer
es
mercuriales
auri
naturae
infestissimi.
In
caemento
ideo
abradit
aliquid
de
auro,
quia
in
argen¬
tum,
ceui
aurum
mistum
est
per
minima,
agit,
&
sic
quicquid
resistit
imbecilliter,
corrodit.
Eo
modo
Mercuarius
per
se
antimonium
non
recipit,
nec
in
id
impressionem
facit.
Sin
autem
illiquatum
argen¬
to
fuerit,
tunc
obiter
etiam
illud
invadit,
&
post
actionem
expuit
terrenas
partes,
seruatis
mercuriali¬
bus.
Vnde
ille
hydrargyrus
ex
tali
malagmate
extractus
longe
est
aquosior
crudiorque
&
fugacior,
quam
mineralis.
Stibium
saepius
cum
auro
fusum
afferre
ei
detrimentum,
publica
constat
experientia,
eique
testimonium
perhibet
Erkerus
in
docimastico
scribens
nisi
singulari
arte
caueatur,
plus
decedere,
quam
per
caementum.
Finis
caementi
est
varius,
officinae
monetariae
&
similes
separationem
commisti
argenti,
cupri,
o¬
richalci,
plumbi,
stanni,
etc.
Spectant,
idque
non
semper
exactissime,
sed
ad
legem
pedis
praescripti
au¬
toritate
principali.
Dum
hoc
fit,
etiam
exaltatur
aurum
gradu
puritatis,
&
coloris.
Vnde
quidam
hoc
consilio
ex
auro
Rhenano
faciunt
Vngaricum.
Chymici
eodem
etiam
explorant
&
iudicant
metallum,
&
artificiale
aurum,
&
ad
exemplum
natiui
elaborant
in
imperfectis.
Ergo
praestitutus
his
finis
est
etiam
transmutationis,
&
tincturae.
Interim
quia
multae
sunt
praerogatiuae
notaeque
perfectionis,
modo
in
o¬
mnes
intendunt
curam,
modo
in
aliquas,
vt
sic
tres
ordines
Gebri
in
perficiendis
metallis
caementan¬
do
institui
possint.
Quocirca
volaticum
aurum
seu
in
vena
ob
immaturitatem,
seu
alias
cum
per
se
in¬
venitur,
figere
caemento
peculiari
tentant.
Aliqui
volunt
adhaerere
tali
auro
aliquid
argenti
vel
mercu¬
rii:
sed
cum
vtrumque
horum
iter
ad
aurum
sit,
modo
non
sit
vulgi
Mercurius
recte
immaturitas
vo¬
catur,
vt
sic
cęmentum
inseruiat
etiam
maturationi,
&
excoctioni.
Abutimur
caemento
postea
ad
re¬
uerberandum,
calcinandum,
colorandum,
colliquandum
&
similia.
Ex
dictis
diuisio
caementationis
facile
potest
institui.
Quaedam
est
vulgaris
segregatoria:
alia
exaltatoria
in
omni
virtute:
Quaedam
trans¬
mutatoria
etc.
Est
vna
metallorum
perfectorum,
alia
imperfectorum:
alia
gemmarum
&
similium.
Po¬
tissima
distributio
est
in
caementum
regale,
&
commune.
Potro
in
caementationis
opere
occurrunt
aliquando
etiam
singularia
quaedam
maxime
apud
Chy¬
micos.
Res
exemplo
declarari
potest.
Ad
argentum
sale
Alembroth,
qui
fixionis
dicitur,
figendum
tale¬
extat
praeceptum
inter
vetusta.
"Cape
cineres
clauellatos
&
parem
calcem
viuam.
Fac
capitellum,
seu
lixiuium
for¬
te,
in
quo
solue
vitriolum
analogum.
Cola
per
filtrum,
&
coagula
lento
igni.
Tunc
habeas
pyxidem
è
ferro,
quam
calce¬
viua
imple:
vel
sale
gemmae.
In
medio
eius
fouea
vel
scrobicula
esto,
in
quam
pone
sal
fixionis
cum
laminis
lunae:
vel
in
pyxide
ex
argento
pone
salem
fixionis,
&
super
hunc
calcem
viuam
cum
sale
gemmae.
Claude
pyxidem
&
da
ignem
per
horam,
vt
fluat.
Reduc
in
catino
cum
lithargyro,
cum
repetitione
operis."
Primum
apparet
singularis
caementi
confectio
per
solutionem
&
coagulationem
adhibita
vna
repurgatione
per
filtrum.
Secundo
materiam
pyxidis
inseruire
nonnunquam
singulari
scopo
ad
fixan¬
dum
pro
rubea
tinctura.
Est
autem
aliqua
vis
fixatoria
in
ferro.
Tertio
forma
ostenditur
diuersa.
Neque
enim
mutua
est
stratificatio,
sed
inhumatio
&
sepultura
in
medicaminum
medio,
ambeuntibus
hinc
inde
aliis
medicinis.
Quarto
alia
forma
occurrit,
Si
enim
recte
intelligimus
barbarum
scriptorem,
fer¬
rea
pyxis
implenda
est
calce
&
sale
gemmae:
Deinde
imponenda
in
medium
eius
pyxis
minor
ex
argen¬
to,
quae
implenda
sale
fixatorio,
quae
res
stratificationem
compensat.
Quinto
coementatio
producitur
ad
fluxum:
Sexto
admodum
est
valida,
quandoquidem
vna
hora
peragitur.
Huiusmodi
singularia
oc¬
currunt
in
exemplis
Chymicorum
multis.
Quo
enim
quisque
est
ingeniosior,
eo
solertius
&
multipli¬
cius
potest
vnum
idemque
opus
accommodare,
aut
etiam
varie
administrare.
CAP.
XIII.
De
exaltatione
descensoria.
INter
examina
auri,
eiusque
praestantiae,
est
apud
Geberum
commistio
sulphuris
adurentis,
quo
re¬
Tdarguitur
quicquid
de
natura
auri
non
est:
consumitur
vero
omnis
impuritas,
&
caetera
metalla,
quae
vna
fuerunt,
segregantur,
ita
vt
aurum
reductione
restituatur
longe
syncerius,
nobilius,
planeque
suum,
Separatorium
hoc
artificium
esse,
&
hoc
consilio
etiam
à
monetariis,
aurifabris,
docimastis,
&c.
adhiberi
Lll