395
De
Exaltationibus.
Argenti
affinati
indicium
est,
si
experimentum
in
bacillo
est
candidum,
aequale
&
malleo
obse¬
quens.
Candor
autem
intelligitur
purae
Lunae
admodum
excellens.
AeEs
ad
regulam
coquitur
peculiari
fornace,
quanquam
pro
sua
bonitate
natiua
dispariter.
Quod¬
dam
enim
inde
euadit
tractabile
&
sanguineum:
aliud
durius
aspersumque
manet,
nec
bene
fert
malleum.
Affinatur
&
stannum
iteratis
excoctionibus.
In
omnibus
experimentum
rapi
solet,
immisus
in
catinum,
vbi
sudor
metalli
seu
liquor
est
bacillis
ferreis.
Id
iudicatur
mallei
ictu,
colore
&
caeteris
bonitatis
argumentis.
Nonnunquam
in
auxilium
exactioris
cognitionis
assumitur
fornacula,
&
ful¬
men
procuratur.
Porro
id
quoque
solenne
est,
vt
vel
per
se
elaboremus
rem
affinando;
vel
accessu
medicami¬
num.
Quocirca
in
metallis
nonnunquam
adiiciendum
aes
est,
aliquando
fluxus;
aliquando
plum¬
bum.
Si
argentum
aerosum
est,
pro
valore
&
copia
argenti
plumbum
datur
decuplum
(si
est
octo
lo¬
tonum)
octuplum
(si
vsque
ad
duodecim)
sextuplum
(si
à
duodecim
ad
quindecim)
vel
etiam
qua¬
druplum,
nisi
ad
vltimum
procedere
velimus,
vbi
conuenit
paulo
plus,
vt
quintuplum
vel
sextuplum,
adiicere
propter
diuturniorem
coctionem.
Hic
affinationem
vstoriam
sequitur
proflatoria.
Nam
quod
de
plumbo
adhaeret
in
patella,
pro¬
flandum
est,
adiecto,
si
opus
est,
pauco
borace,
vel
sale
petraeo.
De
his
autem
specialis
praxis
est
plenior.
Nam
euenit
interdum,
vt
&
hic
plumbum
sit
apponendum,
&
patella
seu
testa
puluere
lithargyri
indu¬
cenda,
de
qua
re
legantur
docimastarum
commentarii.
Quicquid
inter
affinandum
apparet
sordium,
id
quod
in
metallis
solet
emergere
ad
superficiem,
instrumento
peculiari
est
detergendum:
Quicquid
ad
imum
concedit,
medicaminibus
consumitur;
&
saepe
euenit,
vt
catini
demissis
vncis
à
fundo
sint
exuscitandi
mouendique,
vti
singulorum
documenta
ostendunt.
Potissima
quidem
affinationis
ratio
est
instrumento
ignis.
Ideo
etiam
propter
excellentius
fre¬
quent
iusque
institutum
affinationem
exaltationi
causticae
&
illuminationi
asscripsimus.
Sed
is
calor
non
seemper
est
in
pari
gradu,
accommodaturque
ad
naturas
rerum,
vti
cernere
est
in
affinatione
suc¬
corum
resolubilium,
qui
calida
soluuntur,
filtrantur,
ad
purum
per
diuersa
cola,
reducunturque
coa¬
gulando.
Quaedam
etiam
subigere,
fricare,
&
accurate
abluere
necesse
est.
Et
est
quando
etiam
hic
adii¬
cimus
medicamina,
vt
est
detersoria
salsilago
calcis
viuae
in
saccharo,
sed
quae
studiose
est
separanda,
magno
scelere
eorum,
qui
vt
candidius
sit
saccharum,
quod
finum
dicunt,
ramenta
tincturamque
cal¬
cis
cum
eo
relinquunt,
&
sic
magnis
in
re
medica
erroribus
occasionem
praebent.
Quaedam
vt
affinentur
penitius,
adiectis
succis,
aliísque
detersoriis
&
combustiuis
calcinantur
in
reuerberio,
&
ex
calcibus
reducuntur,
quomodo
exaltat
metalla
imperfecta
Geberus,
vt
possint
aliqua
praerogatiua
perfectionis
commendari,
vel
etiam
capacia
fieri
tincturae
perfectorum.
Sed
his
compe¬
tunt
etiam
praeparationes
mundificationesque
aliae.
Dicuntur
quaedam
affinari
etiam
sine
igni,
vt
cum
vera
insolatione
repurgatur.
Quae
abluendo,
igniendo,
restinguendo,
etc.
fiunt
munda,
absolutaeque
bonitatis,
ad
alias
classes
reiecimus.
Affinationi
cognata
est
succorum
extractorum,
&
decoctorum
similiumque
depuratio,
quam
administrant
pharmacopoei
per
varios
segregationum
modos,
vt
desessum
&
effusionem:
clarifica¬
tionem
per
albumina:
colaturas:
destillationem
per
lacinias,
&
huiusmodi,
de
quibus
in
specie
suo
lo¬
co,
sicut
&
operationes
ipsae
supra
per
se
quidem
sunt
explicatae,
sed
hic
famulari
intelliguntur
varie,
concurrentibus
nonnunquam
aliis,
vt
ablutione,
mistione,
subactione,
destillatione,
etc.
Ista
clarifica¬
tio
ad
affinationem
adeo
prope
accedit,
vt
aliquando
sit
idem.
Suo
tamen
vocabulo
indicat
rem
cla¬
ram
fieri
ex
obscura,
quod
fit
extenuatione,
rarefactione,
remotione
terminantium,
seu
admistae
alieni¬
tatis
impurae,
vel
fecum,
etc.
ita
vt
calor
Solis
vel
ignis
etiam
aliquid
momenti
possit
conferre.
In
chy¬
micis
aliquando
tale
quid
praestant
medicamina
descensoria
(Kellpuluer
vnd
niderschlagenes
Stüͤck
vt
sales,
aliique
succi
acres.
Aqua
fortis
clarificatur
argenti
portione:
vinum
etiam
iniecto
puluere
silicum,
vel
sale,
vel
cal¬
ce
Iouiali,
vel
lacte,
&
aliis,
vt
in
exemplis
videbimus.
Sed
affinatio
aliquid
amplius
requirit,
quàm
cla¬
refactionem,
&
perspicuitatem
liquidorum,
vti
testatur
opus
sacchari
&
reliquorum,
quae
inde
nuncu¬
pantur
FINA,
seu
affinata
(Germanis
finirt
/
affinirt
/
fein
gemacht
/
hoc
est,
meracissima,
pura
puta,
consummatae
praestantiae,
vel
finis
regulaeque
determinatae)
ita
vt
quicquid
finum
censetur,
id
ad
ex¬
acti
iudicii
finem
perductum
intelligatur,
&
omnes
habere
absolutionis
suae
dignitates.
Animi
gratia
quaeritur,
quae
sit
sententia
Psal.
apud
Ebraeos
12.
V.
7.
"Eloquia
Domini
eloquia
pura:
argentum
igne
exami¬
natum,
probatum
terrae,
purgatum
septuplum"
(exustum
in
vase
fictili
in
terram
fusam
septies,
vt
alii
inter¬
pretantur.)
Procul
dubio
intelligendum
est
argentum
FINVM,
meracissimum,
&
summae
perfe¬
ctaeque
puritatis.
At
non
vid
tunsepties
transire
caminum,
testamque
sentire
debere,
cum
possit,
post
quàm
excoctum
est,
paucioribus
ignibus
depurari.
Ex
vena
excoquitur[ss
1]
per
pyrimachum,
aliaque
ad¬
ditamenta
in
plumbum;
ab
hoc
separatur
[ss
2]
tum
aliis
artibus,
tùm
vsitatissime
cineritio
maiore.
Hinc
transfertur
[ss
3]
à
in
vstrinam:
à
qua
redit
purum,
vsque
ad
drachmam.
Hanc
quoque
si
tollere
velis,
coque¬
tur
affinabiturque
[ss
4]
in
eadem
vstrina
sub
tegula
vel
lignis;
&
tandem
[ss
5]
fulmine
examinabitur,
profla¬
birurque
[ss
6],
quae
operae
senarium
perficiunt;
sed
non
omnes
sunt
necessariae.
Nam
in
eadem
vstrina
ad
summum
affinari
potest,
&
sic
in
quaternario
vel
quinario
desini,
vt
taceam
primam
excoctionem
non
esse
repurgatoriam,
sed
confectoriam.
Nodus
numerorum
septenarius
est.
Itaque
hierophantarum
more
perfectissimam
consummatissimamque
verbi
diuini
puritatem
intelligimus,
in
qua
nihil
sit
alieni
aut
impuri,
nihil
humanae
traditionis
vel
consilii,
(Quis
enim
consultor
extitit
Domino
2)
sed
constantissimorum
Dei
decretorum,
voluntatisque
syncerissima
praeceptio,
merusque
spiritus
diuinus
Mmm
Clarificatio.
Germano¬
rum
fein
/
à
Latino
finis,
vt
fein
Gold
/
fein
Tuch
/
ein
feiner
Mensch/
etc
quae
aliquan¬
do
etiam
ironica.