396
Comment.
Alchem.
Part.
I.
Lib.
VI.
nus.
Inde
aeternum
Dei
verbum
constanter
manet
cum
piis
in
omni
tentatione,
quique
eo
imbutus
est
animus,
non
fathiscit
vllis
probationum,
crucisque
seu
exagitationum
ignibus,
ad
instar
argenti
absoluti.
Quidam
volunt,
tunc
demum
argentum
censendum
esse
finum,
cum
septem
genera
examinum
sustinuit,
qualia
forent,
fusio,
ignitio,
extinctio,
fulmen
seu
plumbum,
caementum,
calcinatio,
redu¬
ctioque,
&
sulphur
vel
stibium
fixum.
Aliquibus
placet
septena
repetitio
cupellae
cum
&
sine
medi¬
caminibus,
&
his
semper
acrioribus,
adhibita
aliquando
&
quartatione.
Hinc
illa
censura,
verum
ar¬
gentum
fore,
si
septies
per
plumbum
traiectum
fuerit.
Sed
sophistae
nihilominus
inuenerunt
adul¬
terii
speciem,
quae
item
sex
septemve
ignes
toleret.
Satius
itaque
est,
illud
argentum
in
Psalmo
non
de
totidem
omnino
ignibus
intelligere;
sed
plane
absolutae
puritatis,
cum
verbo
Dei
summa
omnium
examinum
competat,
quod
licet
summo
studio
deprauare
sophismatibus
suis
attentauerint
haeretici
&
sophistae,
semper
tamen
vt
purum
Solis
iubar
emicuit,
&
non
in
se
admisit
pollutionem,
sed
foris
iu¬
dicia
hominum
mentesque
nubecula
prauitatis
inquinatae
eius
fulgorem
purum
saepe
non
perce¬
perunt.
Sed
haec
obiter.
CAP.
XVI.
De
Restinctione.
Αποσβεσιν
vocant
restinctionem
vel
extinctionem
indiscretae
interdum
significationis
vocabula,
vt
cum
ignis
restinguitur,
seu
incendium,
vel
etiam
extinguitur.
Sed
proprie
extinguuntur
in¬
flammata
lucidaque:
restinguuntur
ardore
sicco
feruida.
Extinguitur
vita
hominis,
restinguitur
sitis.
In
hac
nostra
arte
restinctio
est
feruentium
actu
vel
potentia,
siue
vna
sit
flamma,
siue
absit:
Quae
cum
varia
possit
esse,
tamen
principaliter
intelligitur
in
hoc
artificio
exaltatoria
gradatoriaque,
qua
vel
in¬
terna
aliqua
dos
accedit
rei
restinctae,
vel
externa,
vel
vtraque.
Omne
restinguendum
prius
pati
ca¬
loris
excessum
debet,
seu
feruorem.
Quocirca
prima
administratio
est
per
igneum
agens,
quo
simul
aperiuntur
compages
porique,
&
actuantur
spiritus,
caeteraque
mobilia,
quaedam
attenuantur,
&
ra¬
refiunt,
vt
impressio
accipi
vel
inferri
prompte
inter
restinguendum
possit.
Agit
enim
hic
non
vna
causa.
Partem
perficit
corpus
ipsum
qualitatibus
potentibus
praeditum;
partem
spiritus
&
humor
in
corpore
resolutus:
nonnihil
feruor
potest,
eique
occurrens
frigus
in
corpore
alio
similiter
potentiis
suis
instructo.
Inde
accipit
restinctum
aliquid,
aut
deperdit,
redditque,
&
patiendo
reagit,
reagendo
patitur.
Sed
&
si
quae
recrementa
ex
incendio
vel
cromatura
resultant,
absistuntque,
ea
quoque
ali¬
quid
conferunt,
&
à
resolutione
per
materiam
restinctionis
redeunt
in
coagulum,
haerentque
in
sub¬
iecto,
in
quod
sunt
transplantata.
Ex
contemplatione
horum
extitit
restinguendi
artificium.
Certa
enim
&
determinata
ex
certis
certo
modo
mensuraque
procuratis
prodeunt,
quae
cum
sapientum
vsus
&
experientia
comprobauerit,
à
populo
in
artem
assumpta
est
RESTINCTIO.
Requiruntur
pri¬
mum
in
ea
id,
quod
restinguitur:
secundo
alterum,
in
quo:
quorum
cum
vtrumque
sit
suo
modo
acti¬
uum
&
passiuum,
alterum
tamen
aliquatenus
est
actiuum
magis,
alterum
magis
susceptiuum.
Duo
vero
esse
dicimus,
quia
cum
sua
sponte
incensum
redit
ad
contrarium,
frigefactio
est,
aut
deflagratio,
non
restinctio,
quae
non
naturalis
&
spontanea,
sed
violenta
intelligitur.
Est
tamen
aliquando,
vt
can¬
defactum
aut
feruefactum
per
se
sinimus
deferuescere
&
extingui,
seu
intermori,
vt
de
flamma
lo¬
quuntur,
quae
defectu
pabuli
deficit.
Ea
res
cognata
restinctioni
est,
vel
elliptica
restinctio,
certo
con¬
silio
alicuius
perfectionis
instituta,
&
substituta
restinctioni
integrae.
Simili
modo
suffocatio
inflam¬
mati
pro
restinctione
est,
cùm
non
fit
fomentis,
vt
linteis,
puluere,
aqua
copiosa,
&c.
tantum,
sed
&
ne¬
gata
expiratione,
per
meatuum
occlusionem,
quo
pacto
fiunt
fomites,
&
olea
nonnulla
parantur.
In
specie
res
in
chymia
restingui
solitae
in
genere
minerali
sunt
metalla
non
tantum
ignem
citra
fusio¬
nem
sustinentia,
veluti
dura
&
media:
sed
&
mollia,
quae
feruere
possunt,
quo
&
dura
mediaque
in¬
terdum
adducuntur,
sicut
contra
mollia
indurari
&
figi
possunt
ad
aliquem
ignitionis
gradum.
Inde
gemmae,
saxa,
succi
varii,
etc.
In
genere
animali
sunt
ossa
potissimum,
quaeque
inflammantur,
seu
per
se,
seu
cum
aliis.
In
vegetabilibus
inueniuntur
ligna,
cortices,
&
totum
cremiorum
genus,
etiam
car¬
bones,
stipulae,
antequam
deflagrent,
&
huiusmodi,
perinde
vt
resinae,
cum
similibus.
Id
in
quo
sit
restinctio,
vel
actu
liquidum
est,
vel
eliquabile.
Ibi
est
aqua
simplex
elementaris,
aqua
mineralis,
medicata,
liquor
resolutionis
simplex
compositus:
essentiae
liquidae,
fucci,
etc.
vt
oleum
oliuarum,
&
alia:
liquor
tartari,
sal
resolutus,
tinctura
soluta,
oleum
philosophorum,
aqua
mer¬
curialis,
vinum,
vrina,
acetum,
cum
caeteris
eiusdem
classis.
Inter
concreta
liquabilia
quaedam
plane
sunt
sicca,
vt
sulphur,
pix,
etc.
quaedam
mollia
humecta,
vt
adipes,
saebum,
vnguenta,
emplastra,
etc.
Quaedam
sapali
consistentia,
vt
succi
spissiores,
pastae,
colo¬
ritia
humida,
&c.
Num
&
terra
restinguimus?
Nihil
prohibet
etiam
hoc
fieri,
praesertim
si
sit
certo
modo
medicata.
Constat
ea
ardores
bituminum
comprimi,
vti
&
sulphuris,
picis,
&
pinguedinum
fla¬
grantium.
Eodem
refer
cineres
&
arenas,
pulueresque
medicatos.
Caeterum
cùm
feruere
actu
plaeraque
soleant,
quae
restinguimus;
sola
tamen
calx
viua
etiam
actu
friget,
cum
restinguitur.
Num
etiam
mustum
feruens
affusa
aqua
restinguitur,
vti
aqua
in
ahenis
ebul¬
liens?
Reprimitur
potius
contrario,
aut
saltem
disturbatur
emisso
spiritu
tumorem
excitante,
vti
fit
in
fermento
confixo.
Formae
restinctionum
sunt
variae,
ex
quibus
nonnullae
vulgares
fortuitaeque,
quas
&
ipsas
aliter
atque
aliter
fieri
nihil
prohibet:
sed
aliae
sunt
solertiores,
licet
&
illis
ars
interdum
vtatur
pro
rerum
dispositione
&
necessitate,
vel
etiam
arbitrio.
Fabri
ferrarii
aerariique
prehensas
metalli