397
De
Exaltationibus.
metalli
candefacti,
aut
feruentis
massas
in
lacus
seu
aqualiculos
immergunt.
Idem
fit,
cum
ferrum
re¬
coctum
in
chalybem
mutamus,
cum
aeris
excoctores
abscissos
panes
aeris
restinguunt,
&c.
Imo
&
cum
medicatos
potus
facimus,
vtpote
auratos,
chalybeatos,
ferratos,
&c.
Aliter
etiam
temere
illis
iacenti¬
bus
aquas
affundimus,
quomodo
&
camini
flagrantes
carbonesque
restinguuntur.
Sed
in
metallur¬
gia
fabrilique
opere
catinis
feruentibus,
metalloque
plenis
ita
affundenda
aqua
est,
ne
exiliat.
Quam¬
obrem
obseruatis
articulis
ad
parietes
affusa
aqua
nonnihil
incalescit,
&
tunc
anteuertitur
lucta
qua¬
litatum
contrariarum,
spiritusque
non
ita
violente
coercentur.
Ita
in
foco
fulminatorio
aqua
vel
ce¬
reuisia
modice
immittitur
in
massam
per
cineritium
vacuum.
Alia
est
ratio,
cùm
prunas
affuso
liquo¬
re
recreamus:
alia
cum
riuos
in
caminos
venarum
vstarum,
imo
adhuc
flagrantium
inducimus,
vt
emolliantur:
quod
cum
docimastae
quoque
requirant
aliquando,
inuertunt.
Tostas
enim
venas
plae¬
rumque
in
liquorem
(vrinam,
acetum,
vel
similem)
praecipitant:
sed
digitos
prius
in
canali
fusorio
deferuere
aliquantulum
sinunt;
postea
restinguunt
coloris
&
tractabilitatis
melioris
causa.
Perfun¬
dunt
aquis
rogos
aluminarii
&
atramentarii,
sicubi
saxa
sunt
tractata.
Supplet
hanc
operam
&
pluuia,
vel
etiam
ei
succedit.
Calx
viua
vti
restinguatur
vulgo,
notum
est;
sed
tamen
non
vsque
adeò,
quin
si
negligens
sis,
pe¬
riculum
euenire
possit,
vti
euenit
illi,
qui
non
penitus
restinctam,
sed
incensam
potius
aquis
cumula¬
uit,
&
in
angulum
ad
ligna
composuit,
quo
facto
Vulcanus
tabulata
corripuit,
aediculamque
consum¬
psit.
Bituminea,
quaeque
similis
sunt
naturae,
possunt
quidem
item
aquis
restingui,
sed
confertim
ad
principium
flammae
immissis,
non
desuper
asfusis;
vel
admista
terra
in
lutum
mutatis;
quod
praestant
&
madidi
centones,
fimus
humidus,
terra,
etc.
Chymicus
Medicus
non
semper
tractat
vastam
mo¬
lem.
Itaque
cum
aquas
bituminosas,
vel
ex
calce
medicatas
requirit,
etiam
iniicit
pugnos,
vel
arden¬
tes
portiones
in
dolia
aquarum,
vini,
vel
alterius
liquoris,
&
saepe
versat,
iterumque
finit
clarescere.
Si
balnea
vel
lotiones
medicatas
requirit
ex
titionibus,
vel
prunis,
vel
cinere
feruente:
item
in
labrum
aqua
instructum
demittit.
Quae
feruefacta
eliquescunt,
vt
plumbum,
etc.
praecipitari
quoque
in
lin¬
tres
aquarum
possunt,
sicut
fit,
cum
granalia
conficiuntur
ex
plumbo,
auro,
argento,
aere,
vel
misturis
metallicis.
Omnino
in
his
perspecta
debet
esse
natura
rerum,
&
ratio
finisque
operis.
Non
enim
tan¬
tum
refert
in
multis,
quomodo
extinguas,
sed
&
quo
gradu
caloris
res
ferueat,
&
quid
consequi
veli¬
mus
restinguendo.
Itaque
&
saepius
in
arte
aquas
medicatas
(natura
vel
arte)
aliosve
liquores
ei
rei
assignamus.
Alius
modus
est,
cùm
irrorando
aut
guttas
instillando
restinguimus.
Et
est
cum
tota
candefa¬
cta
ita
tractamus;
est
cum
saltem
aliquatenus,
quod
obseruandum
etiam
in
praecedentibus
nonnul¬
lis,
veluti
cum
apices
&
aciem
cultrorum
duntaxat
restinguendo
firmatam,
non
autem
dorsa
quaeri¬
mus.
Quaedam
oblinimus
medicaminum
pastis
ante
feruefactionem,
simulque
incensa
restingui¬
mus,
siue
toto
id
fiat,
siue
aliqua
parte.
Quaedam
per
se
candefacta
in
pastas
praeparatas
demittimus,
vel
obruimus
iisdem.
Nonnunquam
asseminamus
pulueres
fusiles,
vel
in
iis
sepelimùs
materiam.
Quaedam
defiguntur,
qua
parte
candent,
in
terram,
aut
emplastra,
vel
vnguenta,
vel
radices
(rapha¬
ni,
etc.)
vel
caules,
vel
succos
extractos,
aut
liquores
calcium,
salium
ve.
Qui
ex
restinctione
olea
quaerunt,
vt
ex
ossibus
feruefactis,
ex
lateribus,
ex
pyrite,
&
aliis,
iuben¬
tur
artendere,
vt
per
interualla
portiones
pyragra
correptae
iniiciantur,
ni
velint
exardescere
oleum,
quanquam
si
hoc
factum
fuerit,
madefactis
pannis
reprimi
flamma
queat;
sed
tamen
iactura
fit
in
spi¬
ritu.
Fiunt
&
medicinae
restincta
sacchari
puluere
aqua
ardente
in
calyce.
Sed
in
his,
si
quae
sunt
singula¬
ria,
ex
practicis
cognoscetur.
Quod
ad
compositiones
materiarum,
operisque
repetitiones
attinet,
de
his
item
singularia
sunt
praecepta
in
praxi.
Generice
notandum
est,
in
aliquibus
scopum
contingere,
vna
in
aliis
pluribus
restin¬
ctionibus;
&
interdum
liquores
medicatos
praecedere
aquas
simplices;
interdum
sequi;
interdum
misceri
varia.
Fines
sunt
varii.
Nos
hic
potissimum
respicimus
Gradatorium,
vt
seu
res
feruens,
seu
liquor
aut
materia,
in
qua
fit
restinctio,
aliqua
facultate
qualitatve
alteretur,
vel
immutetur.
Dubitari
tamen
potest,
num
mutatio
in
essentia
fieri
per
restinctionem
queat,
an
alteratio
duntaxat;
&
num
transeat
aliquid
corpulenti
ex
restincto,
an
vero
qualitas
noua
accedat,
vel
exaltetur
pristina.
Non
videtur
mu¬
tatoria
esse
extinctio;
vti
nec
Philosophi
concedunt,
qualitatem
migrare
de
subiecto
in
subiectum.
Corruptoriam
esse
posse
restinctionem,
in
medicatis
praesertim
liquoribus
manifestum
est.
Ignitio
vel
feruefactio
fores
aperit
medicamini
substantiam
inuasuro.
Quin
&
sola
ignitio
repetita
combu¬
stiua
substantiae
est.
Si
accedat
insuper
restinctio
valide
agentibus
effectiuis,
mutatio
erit
procliuior.
Inde
examen
ignitorum
dependet
apud
Geberum,
quoniam
sunt
quaedam,
quae
à
tali
balneo
rece¬
dunt
meliora,
aut
saltem
illaesa,
quae
est
perfectionis
nota.
Vnius
corruptio
alterius
est
genera¬
tio.
Sequitur
ergo,
restinctionem
posse
mutare
substantiam,
si
de
toto
opere
rem
accipias,
&
non
di¬
uellas
partes.
Philosophi
deprehenderunt
mysticam
illam
in
oleo
suo
restinctionem
vel
illitionem,
aut
insper¬
sionem
tincturae
in
imperfectum
metallum
igni
candefactum,
producere
nobilius,
&
perfectum
red¬
dere,
seu
esse
transmutatoriam.
Hoc
arduum
creditu
videtur
in
auro
&
argento.
In
aere
&
ferro
pe¬
ne
est
res
ludicra.
Nam
ferri
candefacti
extinctique
stomoma
seu
acies
pro
chalybe
habetur;
&
trans¬
ire
ferrum
etiam
totum
in
chalybem,
ista
arte
notum
est.
Restingue
id
saepius
aquis
atramentosis,
in
aes
mutabis,
quod
perficietur
coctione.
Quidam
persuasum
habent,
si
aurum,
argentumve
ignitum
saepius
in
hydrargyrum
immersum
rest
inctumque
fuerit,
id
abire
posse
in
argentum
viuum.
Mollitiem
sane
&
tincturam
inde
contra¬
het.
Iam
autem,
si
ex
illo
paraueris
aquam
mercurialem,
quae
ingressum
habeat,
&
fixam
tincturam,
non
Mmm
2