PROLEGOMENA.
Scimus
lapides
esse
qui
metalla
firma
tingunt
tinctura.
Si
enim
Tutia
aeri
bullienti
sit
inie¬
cta,
ex
rubore
in
citrinitatem
uertit:
Auripigmentum
uerò
in
albedinem,
licet
aliquantulum
corrum
pat:
quam
corruptionem
meditari
uitando,
sapientis
est.
Parum
etiam
stanni
multa
aeris
frusta
in
albe¬
dinem
mutat,
licet
nimium
desiccet.
Capilli
uerò
humani
argentum
citrinant:
cortex
mali
granati
ferrum
congelat
in
chalybem:
&
haec
experientibus
apparent.
Si
ergo
ista
sine
subtilitate
&
commi¬
stione
id
operantur,
non
est
dubium
quin
fit
propinqua
potentia,
quę
ea
&
istis
melioratis
&
alijs
commistis,
perficiat.
Ad
haec,
non
raro
experientia
ipsa
rem
esse
possibilem
&
certam
ostendit,
licet
qui
faciant,
ijdem
pro
posse
rem
occultent.
Atque
ut
ex
antiquis
nonnihil
adducam,
auctor
est
Suidas,
item
Orosius
lib.
7.
cap.
16.
&
Paulus
Diaconus
in
uita
Diocletiani
Caesaris,
postquam
Achillem
Aegy¬
ptiorum
ducem
octo
menses
in
Alexandria
Aegypti
obsessum
profligasset,
eum
omnes
Chymicę
artis
libros
diligenti
studio
requisitos
conflagrasse,
ne,
reparatis
opibus,
Romanis
repugnarent:
Ita
sanè
χημεῖα
quae
metalla
cruda
aut
adusta
in
meliora
transformat,
adeò
non
est
ars
noua,
aut
incerta,
ut
ignarum
uulgus
putat.
de
cuius
origine
&
utilitate
uide
etiam
Praefationem
Euonymi
Philiatri
in
suum
Thesaurum.
&
sequentia
quoque
satis
testabuntur
eius
certitudinem.
De
Chemia,
uel
Alchymia,
sic
scribit
Robertus
Constantinus
in
suo
Nomenclatore
insi¬
gnium
Scriptorum
Parisijs
edito
1555.
De
hac
arte,
sicut
&
de
Cabala
diximus,
qui
aliquid
memoriae
prodiderit,
nullus
antiquus
author
inuenitur,
siue
id
inuidentia
factum
sit,
siue
ignoratione.
Non
desunt
tamen
qui
illud
fa¬
mosum
apud
poetas
lasonis
χρυσόμαλλον
δέρας,
id
est
uellus
aureum,
librum
fuisse
interpretentur
in
uellere,
uel
macrocolo
conscriptum,
qui
ipsam
artem,
id
est
auri
argentique
conficiendi
rationem
contineret.
Fabulas
interpretes
utroque
trahunt:
&
licet
unicuique
pro
animi
arbitratu
affingere.
Quantum
ad
me
attinet,
uerum
sit
nécne,
susque
deque
habeo.
Certum
est
historia
tamen,
&
rerum
ge¬
starum
annalibus,
Diocletianum
principem
huiusce
artis
conquisitos
libros
omnes
curiosè,
exus¬
sisse,
διατα
νεώτε
ρισθέντα
Aἰγυπτίοις,
πρὲς
τὸ
μὴ
πλοῦτον
ἐκείνοις
ἐκτῆς
τοι
αύτης
προσίνισθα.
τέχνης.
Hoc
artificium
luxato
uerbo,
Alchymiam
uocant,
uel
Archymiam,
quasi
dicas
ἀργύρου
χημείαμ:
alij
vocant
χημίαν,
uel
χυμίοαν,
alij
χρυσοποιίαν.
Qui
uerò
de
hac
aliquid
scripserunt,
hi
sunt:
Arnoldus
de
Villanoua.
Auicenna
ad
Assem
Philosophum.
Blemidas
περὶ
χρυσοποιίας,
liber
Graecus,
manuscriptus
in
regia
Galliae
bibliotheca.
Geberus
Arabs,
cuius
expositor
Ioannes
Braceschus
Vrceanus.
Ioan.
Augustinus
Pantherus
(uel
Panthęus)
scripsit
Arsetheoriam
transmutationum
me¬
tallicarum
cum
Voarchadumia.
Isaac
monachus
scripsit
ἀργύρου
μέθοδον
ὅπως
δεῖ
ἐυρίσκειν
τὰς
πλευρὰς
τῶν
μὴ
ῥητῶν,
in
regia
Galliae
bibliotheca,
manuscriptus,
Graecè.
Morieni
cuiusdam
Alchymisticus
liber
circumfertur,
non
impressus.
Philippus
Vlstadius
edidit
Caelum
Philosophorum:
qui
tamen
ad
rem
medicam
spectat.
Raymundus
Lullius
scripsit
(praeter
caetera
multa)
de
Secretis
naturae,
siue
quinta
essen¬
tia.
Hunc
ego
inquirendo
comperio,
apud
Anglos
re
quidem
uera
praestitisse,
quod
suis
libris
pollicetur,
&
in
arce
Londini,
iussu
Regis
probatissimum
aurum
confecisse,
mihique
genus
numi
ostensum
est,
quod
adhuc
appellant
Nobile
Raymundi,
auri
uidelicet
puri,
&
obrizi,
summęque
indicaturae.
Ipse
in
libro,
quod
Testamentum
uocat,
fatetur
se
hanc
artem
ex
Arnoldo
de
Vil¬
lanoua
coaeuo
suo
didicisse.
Quem
Ioan.
And.
in
tit.
de
Crimine
falsi
attestatur,
laminas
aureas
excudisse,
quae
ex
auro
ex
arrugia
quaesito,
aurifodinisque
extracto,
bonitate
non
cederent.
Scri¬
pserunt
etiam
alij
multi
de
hac
arte,
quorum
libri
nondum
impressi
sunt:
inter
quos
est
Ro¬
sinus
Philosophus,
&
Rogerius
Bacho,
cuius
legi
Alchymiae
speculum.
Zosimus
author
Graecus
asseruatur
in
bibliotheca
Regia:
scripsit
de
Sacra
arte,
de
Compo¬
sitione
aquarum
ad
χρυσοποιίαν,
de
instrumentis
&
caminis.
Sunt
&
alij
huius
artis
praecepto¬
res,
ut
Christianus,
Heliodorus,
Theophrastus,
Archelaus,
Pelagius,
Ostanes,
Olympiodo¬
rus,
Democritus,
Dioscurus,
Synesius,
&
Stephanus,
cuius
est
liber
de
Magna
&
sacra
scien¬
tia.
Omnes
hi
Graeci
sub
nominibus
antiquis,
mihi
tamen
recentes
uidentur.
Est
etiam
liber
Chymisticus,
comitis
Treuisini.
Hactenus
Robertus.
Caeteros
qui
nosse
cupit,
legat
in
fine
Geberi
ultimò
à
Ioan.
Petreo
editi,
uel
Bernae
impressae
eius
sumptu:
item
Euonymum
Philia¬
trum,
Tigurinum:
loannis
Langij
epistolam
53.
&
ultimum
folium
capitis
18.
libri
secundi
de
Abditis
rerum
causis
loannis
Fernelij,
medici
&
philosophi
doctissimi
&
prae¬
stantissimi:
atque
alios
recentiores,
ut
lanum
Lacinium
nulli
spernendum.
*
5