DE
ALCHEMIA
thoritate,
potentia,
immineat.
Theo.
Agnosco
crocodili
lacrimas.
χρυσ.
Quid
dicebas?
Theo
Dixi,
me
tuam
agnoscere
beneuolentiam:
attamen
ex
illo
tuo
ser
mone
intelligo
me,
(quem
tibi
ad
consulendum
elegisti,)
hac
in
re
minimè
satisfacturum.
Te
nanque
posse
fieri
uoti
compo¬
tem,
ut
uitae
atque
adeò
animi
tranquillitatem
ex
eo
quod
mente
tua
uersas,
nancisci
pos
sis,
tam
est
honestati,
imo
ipsi
rationi
consentaneum,
quàm
si
Vestales
Ithyphallica
celebrent.
Atque,
ut
haec
ipsa
luce
clarius
intelligas,
efficiam:
si
de
artis
Chymicae
ui
ac
natura
(quantum
ad
meam
quidem
cognitionem
peruenit)
quaedam
altius
repetere
liceat.
χρυσ.
Id
uero
iandudum
ex¬
peto:
refer.
Theo.
In
primis
existimes
oportet:
Artem
Chymicam,
esse
scientiarum
omnium
ut
ingeniosissimam,
sic
humano
generi
maximè
utilem,
imò
necessariam,
ita
ut
(quemadmo¬
dum
postea
intelliges)
non
sit
indigna,
ut
totam
aliquis
circa
eam
aetatem
insumat:
Ea
tamen
latius,
quàm
credebas,
patet.
Vniuersam
itaque,
tum
eam
quae
circa
metalla,
tun
eam
quae
cir¬
ca
metallica
uersatur,
duplici
constitutam
differentia
existimabimus:
Altera
Physicis
orta
prin¬
cipijs:
&
ex
ipsius
sympathiae
&
antipathiae
rationibus
emanans,
summa
cum
laude
&
admi¬
ratione
est
coniuncta.
Altera
talis
quidem
esse
uidetur.
Videri
itaque
quàm
esse
mauult,
Er¬
go
Sophistica
est:
Cuius
euentus
cum
fallax
sit,
à
nemine
sapientum
unquam,
ab
illis
uer
ò,
qui
cum
uulgo
sentiunt,
ferè
omnibus,
recepta
est.
Prior
illa,
ex
naturae
secretis
(ut
dix
i)
ad¬
mirandos,
pulcherrimos,
salutares
etiam,
ne
dicam
diuinos
effectus,
solet
proferre
ex
illa:
quae¬
dam
ab
ingeniosis
hominibus
eruta
sunt
atque
inuenta,
sed
ita
uulgata,
ut
artes,
amplius
dici
non
mereantur.
Quaedam
huius
scientiae
uires,
nondum
quidem
inuentae:
quae
maiori
in
nu¬
mero
esse
creduntur.
Et
sic
arcana
meritò
nominanda
sunt.
Tertiò:
Quaedam
inuenta
quidem
sunt,
sed
ea
paucissimis
atque
ferè
nemini
(nisi
cui
summus
naturae
moderator
id
demonstra¬
uit)
tot
seculis
constiterunt.
Ex
quibus
omnibus
unum
illud
praec
ipuum,
totius
artis
Chy¬
micae
scopus,
ac
uera
finis,
miro
certè
artificio,
altoque
silentio
semper
absconditum:
ut
inter
arcana
illa,
adhuc
connumerari
debeat.
Quo
factum
est
ut
plerique
hominum,
id
non
esse
in
re¬
rum
natura,
constanter
magis
quàm
uerè,
affirmare
audeant.
Ad
hunc
scopum
pertingendum,
cum
tot
ingenia
frustra
laborauerint,
toto
(quod
aiunt)
aberrantes
caelo,
ut
tamen
aliquid
egisse
uulgo
uideantur,
humanae
sapientiae
inhaerentes,
ad
alteram
illam
quam
Sophisticam
di¬
xi,
ut
confugerent,
consultum
esse
duxerunt:
atque
sic
aureo
hamo
(ut
postea
dicam)
piscati
sunt.
χρυσ.
Expone
haec
ex
actius.
Nescio
enim,
quae
inuenta
huius
artis,
quae
nondum
inuen¬
ta
dicas.
Theo.
Chymica
inuenta
(ut
praecipua
persequar)
sunt
partim
circa
metalla
ipsa
partim
circa
metallica.
Circa
metalla
haec
ferè
possunt
constitui.
Quaedam
ex
metallis
per¬
miscere
simul
ut
aliquid
aliud
esse
appareant,
exempla
cuius
satis
sunt
uulgata.
Quaedam
etiam
immutare,
solidiora
reddere,
colore
in
plerisque
mutare,
ponderi
adijcere,
aut
(quod
facilius,
detrahere,
molliora
quaedam,
alia
duriora
efficere:
Omnia
tamen
haec
absque
ullo
fallendi
stu¬
stio.
Alia
circa
metallica
uersantur,
cum
metallis
nih
ilominus
connectenda:
ut
sunt
deaura¬
tiones,
deargentationes,
(lubet
enim
nunc
uerbis
uti
insolentioribus)
ipsae
separationes,
in
quem
usum
aquae
illae
potentissimae
paratae
sunt.
Ex
quibus
indagatae
sunt
metallicorum
ui¬
res
admirandae.
Illinc
deprehensae
metallicorum
cum
metallis
amicitiae
atque
odium,
quod
sym¬
pathiam
rectè
dicimus:
Vt
antimonij,
hydrargyrij,
sulphuris,
caphurae,
chrysocollae,
plumbi
ci¬
nerij,
plumbi
candidioris,
&
si
qua
sunt
alia,
cum
auro,
argento,
orichalco.
His
succedit
pulue¬
ris
pyrici
inuentum,
admiranda
sua
ui,
tonitrus
imitans
ac
fulgetra,
eousque
nunc
progressum,
ut
absque
strepitu
eundem
ferè
impetum
retineat.
Huc
pertinet
scientia,
qua
uitrum
in
longissi¬
mas
lineas
deducitur.
Item
conficiendi
specula,
in
primis
uerò
quae
ex
electro
exquisitissima
fiunt:
Quanuis
alia
quę
comburentia
nominantur,
ex
optica
disciplina,
ab
Archimede
primum
inuenta,
prodierint.
Bractearum
itidem,
quae
gemmis
supponuntur,
compositio.
Omitto,
ut
ea,
quae
ad
uaria
remedia
pertinent
commemorem:
cum
nullum
ferè
medicamentum
ab
his
im¬
mune
sit.
Nónne
exhalationes
uniuersae,
quas
distillationes
nominant,
(quarum
extremum,
Quinta
essentia
à
recentioribus
dicta)
arti
Chymicae
sunt
obnoxiae?
Nónne
colorum
pręci¬
puae
compositiones?
Nónne
nobilissimi
illi
ac
saluberrimi
suffitus,
&
odores
admodum
pre¬
ciosi?
Ne
de
reductionibus
omnium
ferè
simplicium,
in
tenuissimos
spiritus
dicam.
Neque
silentio
pręterire
decet
fusiones
metallicas,
quibus
uix
quidquam
est
ingeniosius,
accura¬
tius.
Postremò
&
illud
inuentum
meritò
referendum,
quo
mappae
&
mantilia,
item
&
men¬
sae
fiunt,
quae
non
aqua
sed
ignibus
eluuntur
nec
tamen
uitiantur.
Quae
omnia
praeclarissi¬
mae
Chymicae
artis
beneficio,
ad
nostram
cognitionem,
iandudum
peruenerunt.
χρυσ.
In¬
telligo
quae
dicis
adamussim
omnia.
Quae
autem
ea
sunt
quae
nondum
inuenta
dicis?
Theo.
Quasi
uerò
de
ijs
uerba
facere
liceat,
quae
in
rerum
natura
nondum
sunt.
Inueniri
tamen
multo
plura
posse,
non
dubito:
ueluti
uitrorum
absque
igne
mollities,
electri
com¬
positio,
lapidum
durissimorum
fabrefactio,
aquarum
tenuissimarum,
quibus
miranda
per¬
agi
possent,
excoctio:
&
quae
huius
generis
adhuc
latent.
χρυσ.
Superest
ut
iam
ea,
quae
inuenta
quidem
artis
Chymicae
dixisti,
sed
paucissimis
constare,
nunc
nobis
recenseas.