575
44 LIGNVM VITAE
ferri bellorum tempore sine latronum metu. DIS. Quando mihi concedetur
commoditas, experiar hoc opus, posteaquàm pauci est sumptus. RAI. Vide
ne erres. DIS. Si errauero, rursus incipiam. RAI. Non dico de praxi, sed circa
materiam. DIS. Capiam eam ferri calcem quàm dixisti. RAI. In ea dico te er¬
rare posse. DIS. Mihi videtur omnis eadem. RAI. Non omnis est vnius modi
& posses minus bonam capere. DIS. Doceas ergo me quae melior sit. RAI. In¬
uenies calcis speciem quae grauis est & non frangibilis, & ista est ferrum, nec
bona est. Inuenies aliam quae frangibilis est & alba in fractura, atque illa non ad¬
modum bona est, quia tenet adhuc ferri naturam, & posset reduci in corpus fer¬
reum. Sed ea quam videbis ex maxima ignis vehementia conuersam esse in vi¬
tri naturam, & coloris quasi viridis vel caerulei obscuri, illa vera est efficax sapien¬
tum petra, quae in igne generatur, & non potest amplius in corpus ferreum re¬
duci, quia terreitates & sulfureitas ex parte sunt combustae. DIS. Tibi gratias
ago tantam ob liberalitatem qua vsus es erga me: tamen (bona venia) dicam
quod sentio de hac materia vitrificata. RA. Ne te vllus respectus teneat in dicen¬
da opinione tua (vt semper fecisti) nam hoc modo veritas lucidior & manife¬
stior fit, DIS. Geb. lib. 2. cap. 13. in fine, dicit, Rem omnem sua humiditate pri¬
uatam, nullam dare fusionem, excepta vitrificatoria. Ferrum ergo ex maximo
ignis calore conuersum est in naturam vitri, & humiditate priuatum, & ex con¬
sequenti caret argento viuo alijsque spiritibus. RAI. Iuxta Alb. sententiam libro
tertio Mineral. cap. 2. & cap. 5. tract. 2. In metallis duae sunt vnctuositates, seu
humiditates vnctuosae: quarum vna est veluti extrinseca, subtilis & inflamma¬
bilis: alia intrinseca, in radicibus metalli retenta, ne euellatur vel absorbeatur
ab igne: haecque cremabilis non est aut combustibilis: sed certum est illud vitrum
esse humidum radicale ferri, ergo erit incombustibile, neque omnino ab humi¬
ditate priuatum, quanuis sit illius humiditatis quasi extrinsecę expers. Ideo Al¬
bert. lib. supradicto capite 4, loquens de hoc vitro dicit, Negamus materiam,
quae vitri substantiam intrat esse cinerem, sed potius illud humidum radicale
purissimum quod erat intrinsecum illi incineratae rei: quod humidum ex po¬
tentia vnius incinerantis ignis, extrahi non poterat: sed fluit ob fortissimum
gnem: & hoc est humidum quod maximè à sicco passum est. Haec est ergo liqua¬
bilium materia, & materia prima & remota vna & communis, id est huiusmodi
humidum. Superius etiam dixi secundum Alb. sent. lib. 4. Meteor. tract. 2. cap. 9. Ca¬
lor vehemens congregat partes homogeneas, & separat heterogeneas: nam il¬
lud soluit humidum, separatque illud à terreo. Cumque humidum prehensum fuerit à
terreo subtili, non potest omnino separari, & ideo distillare incipit cum terreo
subtili, & ab igne fortissimo funditur in vitrum: Et tunc terreum crassum quod
fortiter eum tenebat, vritur in squamas. Manifestum ergo est vitrum illud esse par¬
tem radicalem ferri: Et quia terreitates quae fusionem impediebant combustae sunt
in squamas, ideo illud humidum est fusibile, quia reuersum est ad suam liquabilem
naturam: quia verò pori sunt clausi, ideo ignis illud penetrare nequit & exter¬
minare. Alph. dicit, Ignis intrat omnia corpora, substantias, spiritus & lapides
sed lapidem illum non intrat, neque illi dominatur, nec sulfura illum corrumpunt,
DIS. Cùm Philosophi dicunt eorum lapidem ab igne non consumi, ipsi in¬
telligunt de completa medicina. RAI. Mala est ea glossa quae textum destruit:
tibi dico eos intelligere de principio & fundamentomateriali. Et hoc confir¬
mat Roger. Baccon Anglus, dicens, De omnium qualitate dico debere fixos esse
super ignem, id est, ne ab igne fugiant neque consumentur, nec ab eo cor¬
rumpantur: & tandem ne colorem mutent in igne: talia sunt igitur quae huic
operi initium dant.
Vin¬