50
TAVLADANI
pretationem
sic
auspicatus
es.
Artus,
membrum
est,
Hominis,
id
est,
Martis,
qui
à
philosophis
homo
biliosus
nominatur.
Qui
constat
sex
elementis,
id
est,
cuius
nomen,
in
his
uersibus
inclusum,
sex
literis
absoluitur.
Cui
P.
si
addas,
Cui,
sub¬
audi,
uocabuio
artus
si
addas
P.
fiet
partus.
Et
in
M.
mutare
si
noscas,
hoc
est,
si
mutaueris
P.
in
M.
nascetur
hoc
uocabulum
Martus,
quod
sicut
Mauors
poetis,
ita
nobis
Martem
significat.
Hoc
est
aes
nostrum,
lapisque
philosophorum,
hoc,
id
est
Martus,
siue
Mars,
est
aes,
seu
metallum
nostrum,
ex
quo
formatur
lapis
phi¬
losophorum.
Quibus
interpretandis
quum
finem
fecisses,
narrasti
iterum
mihi,
te
in
uolumine
quodam
annoso
sequentem
sententiam
scriptam
legisse:
"Virgo
Paschalis
est
dicata
arti
M."
Quam
sic
interpretatus
es.
Virgo
paschalis
herba
est,
quae
per
similitudinem
lapidem
philosophorum
significat.
Si
Virgo
paschalis
herba
est,
arti
Medicae
di¬
catam
esse
interpretandum
est.
Haec
igitur
ea
ratione,
qua
hunc
lapidem
signifi¬
cat,
est
dicata
arti
M,
id
est
Marti,
quod
legetur,
si
M,
quod
obscurandae
rei
gra¬
tia
(ut
tu
ais)
praeposterè
locatum
fuit,
anteponatur.
Vnde
etiam
colligebas
la¬
pidis
philosophici
formam,
ex
Marte,
hoc
est
ex
ferro,
cui
philosophi
Martis
nomen
accommodauerunt,
mutuandam
esse.
Quibus
ut
maiorem
fidem
faceres,
citabas
nonnullas
philosophorum
authoritates,
quae
eo,
quo
abs
te
citabantur,
modo,
lippientes,
obtusos,
&
caecutientes
oculos
primo
suo
fulgore
fallere
&
perstringere
non
mediocriter
possent.
Tandem,
ut
me
unico
uerbo
beares,
in
aurem
mihi
insufurrasti,
excrementum
hoc
ferreum,
unde
forma
auri
&
argen¬
ti
effectrix
(ut
tuuis)
expiscanda
est,
duplicis
generis
inueniri,
idque
solum
eli¬
gendum,
quod
uehementi
ignis
asperitate,
forma
spoliatum
metallica,
in
natu¬
ram
uitri,
caeruleum
colorem
prae
se
ferentis
redijsset.
Postero
die
quum
ego
te
seriò
agentem,
&
extra
non
tuam,
sed
omnium
philosophorum
mentem
posi¬
tum
esse
planè
cernerem,
certandum
mihi
tecum
esse
duxi
aliquot
rationibus,
è
uiuis
philosophorum,
imò
&
ipsius
naturae
fontibus
exhaustis,
quibus
te
pre¬
merem,
formam
metallorum
in
aurum
&
argentum
uertendorum,
non
à
ferro,
cui
nihil
inest,
nisi
uilissimum,
ignobile
&
ferreum,
sed
ab
auro
&
argento,
qui¬
bus
solis
ingenita
est,
hauriendam
esse.
Quibus
quum
te
oppugnari,
urgeri,
&
uehementer
opprimi
sentires,
confugiebas
ad
sacrosanctum
hoc
asylum,
scili¬
cet
non
esse
fidendum
philosophis,
quorum
uerba
aliud
indicant,
quàm
sona¬
re
uideantur.
Quo
subterfugio,
&
sophismate,
quum
te
omnes
sapientum
au¬
thoritates
eludere
posse
animaduerterem,
abs
te
discessi.
Nunquam
tamen
poe¬
nitebit
me
Bracesche,
hoc
iter
fecisse,
cùm
ex
eo
preciosissimum
fructum
retu¬
lerim,
&
doctior
in
Galliam
redierim.
Contemplatus
enim
sum
in
te,
uelut
in
speculo,
admirabilem
&
suspiciendam
diuinae
Maiestatis
sapientiam,
quae
ab¬
solutam
huius
arcani
cognitionem,
aliquando
mediocris
doctrinae
uiris
con¬
fert,
interdum
autem
uiros,
quantunuis
profundae
eruditionis,
in
explorandis
&
inuestigandis
naturae
mysterijs
adeò
delirare,
hallucinari,
&
caecutire
facit,
ut
fascinati,
ebrij,
&
à
Circe
aliqua
dementati
esse
uideantur.
Quod
nullam
aliam
ob
causam
agit
Dominus,
nisi
ut
terrenos
istos
Argos,
qui
se,
neglecto
numine
Diuino,
ingenij
sui
acumine
non
solùm
hanc
inferiorem
naturam,
sed
ipsum
e¬
tiam
caelum
penetrare
posse
gloriantur,
eludat,
domet,
&
ex
summo
arrogan¬
tiae
suae
Olympo
ad
inferos
usque
retrudat:
ut
qui
se
aliquid
scire
nouerunt,
non
in
sua
caeca
sapientia,
sed
in
Domino
totius
sapientiae
fonte
&
authore,
id
si¬
bi
contigisse
glorientur:
ut
discant,
inquam,
omnes
Adae
posteri,
se
nihil
aliud
esse,
quam
meras
tenebras:
denique
ut
hi,
quibus
noticia
huius
arcani
continget,
intelligant,
diuinam
Maiestatem
eam
esse,
citra
cuius
liberalitatem
&
benefi¬
centiam
nemini
mortalium
ad
huius
sublimis
arcani
cognitionem
patuit
adi¬
tus,
neque
patebit
unquam.
Sed
ut
eò,
unde
digres
sa
est,
redeat
oratio,
post¬
quàm
ego
ab
Italia
in
Galliam
redij,
ij,
qui
notam
habebant
itineris
mei
causam,
àme