ANIMADVERSIO
55
illis
conuenientem,
&
diminutum
complentem.
Est
autem
diminutum
in
illis,
pau¬
citas
scilicet
argem.
uiui,
&
non
recta
inspissatio
eiusdem.
Igitur
complementum
in
illis
erit,
arg.
uiui
multiplicatio,
&
inspissatio
bona
&
fixio
permanens.
Hoc
au¬
tem
per
medicinam
ex
illo
(subaudi
arg.
uiuo)
creatam
efficitur.
haec
enim
quum
ex
argento
uiuo
fuerit
in
esse
deducta,
per
beneficium
luciditatis,
&
splendoris
ipsius,
illorum
fuscedinem
palliando
celabit,
teget,
splendorem
inducet,
&
in
fulgorem
conuertet.
Quum
enim
argentum
uiuum
in
medicina
per
nostrum
magisterium
praepara¬
tum,
ac
mundatum
fuerit,
&
in
substantiam
purissimam,
&
fixam
reductum,
proie¬
ctum
super
diminuta
a
perfectione,
illustrabit
ea,
&
sua
fixione
perficiet.
Haec
est
ratio
illa,
qua
Geber
contendit
argem.
uiuum
esse
causam
perfectionis
huius
artis,
quae
certè
est
ualida.
Nam
si
paucitas
arg.
uiui,
&
non
recta
inspissatio
eiusdem,
est
causa
imperfectionis
metallorum,
necessariò
colligendum
est,
causam
perfectionis
eorundem
esse
copiam
&
ubertatem
argenti
uiui
&
rectam
ipsius
inspis¬
sationem.
Quod
autem
inopia,
seu
paucitas,
arg.
uiui,
&
non
recta
inspissatio,
sit
cau¬
sa
imperfectionis
metallorum,
hinc
constat.
Oppositorum
effectuum
oppositas
ne¬
cessariò
oportet
esse
causas
effectrices.
Sed
causa
perfectionis
metallorum
(quae
perfectio
est
effectus
imperfectioni
oppositus)
est
abundans
copia
argenti
uiui
rite
inspissati.
igitur
causa
imperfectionis
eorum,
quae
imperfecta
sunt,
erit
opposita
scilicet
inopia
argenti
uiui,
&
non
recta
inspissat:
o
eiusdem.
Quòd
autem
abundans
co¬
pia
argenti
uiui,
ritem
inspissati,
sit
causa
perfectionis
metallorum,
hinc
colligitur.
Si
abundans
copia
mercurij
ritè
inspissati
non
esset
causa
effectrix
perfectionis
metallorum,
id
metallum
non
esset
reliquis
omnibus
pręferendum,
in
quo
maior
est
mercurij
ritè
inspissati
copia.
Atqui
aurum,
quod
uberius
abundat
mercurio
ritè
in¬
spissato,
(ut
testatur
solius
auri
demersio
in
mercurio)
praefertur
caeteris
omnibus
metallis,
&
solum
est
inter
metalla,
numeris
omnibus
absolutum.
Igitur
necessariò
colligendum
est,
maiorem
copiam
mercurij
ritè
inspissati,
esse
causam
effectricem
per¬
fectionis
metallorum.
Quod
si
ita
est,
igitur
inopia
mercurij
ritè
inspissati
erit
cau¬
sa
imperfectionis
metallorum.
Quòd
si
paucitas
mercurij
ritè
inspissati
est
in
cau¬
sa:
quominus
Saturnus,
Iupiter,
Mars
&
Venus
ad
perfectionem
uenerint,
ergo
multiplicatio
mercurij,
&
recta
eiusdem
inspissatio
praestabit,
ut
euadant
perfecta.
Sed
sola
medicins,
ex
purissima,
&
rite
inspissata,
mercurij
substantia
conflata,
hanc
mercurij
ritè
inspissatimultiplicationem
eis
conferre
potest.
igitur
argentum
uiuum,
ut
su¬
perius
testatus
est
Geber,
erit
causa
perfectionis
in
hac
arte,
cum
id
solum
instau¬
ret,
&
sarciat
in
metallis
imperfectis,
quod
eis
à
natura
fuerat
denegatum,
cum
ipsa
etiam
perfecta,
eam,
quam
habent
perfectionem,
illi
debeant,
&
acceptam
ferant.
Cum
itaque
arg.
uiuum
sit
causa
perfectionis
in
hac
arte,
profectò
ex
facili
uel
difficili
ipsius
cum
metallis
congressu
colligere
possumus,
quę
metalla
sint
perfectiora,
quę
minus
perfecta,
&
quę
sint
à
perfectione
aliena.
Nam
si
argentum
uiuum
est
causa
perfe¬
ctionis
metallorum,
ea
metalla
meritò
censenda
erunt
perfectiora,
quae
argento
uiuo
sunt
magis
affinia.
Ea
uerò
sunt
illi
magis
affinia,
cum
quibus
ipsum
argentum
usuum
familia¬
rius
congreditur.
Cum
ijs
autem
familiarius
congreditur,
quę
naturam
suam
magis
sapiunt.
Sed
ea
metalla
argenti
uiui
naturam
magis
sapiunt,
quae
sunt
foecundiora
argenti
uiui.
Ea
igitur
erunt
habenda
perfectiora.
Qod
Geber
cap.
64.
apertè
docuit
his
uerbis:
Ex
hoc
itaque
manifestum
est
corpora
illa
esse
maioris
perfectionis,
quę
plus
argenti
uiui
sunt
continen¬
tia,
quę
uerò
minus,
minoris
perfectionis.
probatio
uero
eius,
quod
ea,
quę
maioris
argenti
uiui
quantitatis
sunt
continentia,
maioris
sint
perfectionis,
est
facilis
susceptio
argenti
ui¬
ui.
Item
cap.
98.
his
uerbis,
iam
igitur
uobis
patuit
ueridicè,
maximam
argenti
uiui
quantitatem
continentia,
perfectionis
existere
corpora,
&
ideo
arg.
ui.
maximè
amicari.
Quamobrem
autumandum
est,
corpora
ea
perfectioni
magis
approximare,
quę
magis
amicabi¬
liter
argentum
uiuum
combibunt.
Et
huius
signum
est,
arg.
uiui
facilis
susceptio
a
Solaris
aut
Lunaris
perfectionis
corpore.
Ob
huius
igitur
rationis
causam,
quodcumque
corpus
in
sui
substantiam
argentum
uiuum
facilè
non
admiserit,
à
perfectionis
complemento
maximè
di¬
e
4