56
TAVLADANI
stare
necesse
est.
Quae
omnia
hactenus
à
nobis
in
huius
primae
authorstatis
inter¬
pretationem
dicta,
ut
familiarius
intelligantur,
ego
ea
in
pauca
hîc
reducam.
Ea
metalla
argenti
uiui
naturam
magis
sapiunt,
&
sunt
ipsi
affiniora,
cum
qui¬
bus
ipsum
argentum
uiuum
libentius
commiscetur.
Atqui
argentum
uiuum
mi¬
scetur
libentius
cum
metallis,
quae
maiorem
continent
copiam
argenti
uiui.
Ergo
metalla,
quae
maiorem
continent
compiam
argenti
uiui,
magis
sapiunt
naturam
ar¬
genti
uiui,
&
sunt
illi
affiniora.
Sed
metalla
argento
uiuo
magis
affinia,
sunt
per¬
fectiora.
Igitur
metalla,
quę
maiorem
continent
copiam
argenti
uiui,
erunt
per¬
fectiora:
siquidem
haec
sunt
argento
uiuo
uiciniora.
Quod
autem
ea
sint
per¬
fectiora,
quę
argento
uiuo
sunt
magis
affinia,
sic
colligitur.
Id
quod
causae
perfe¬
ctionem
efficientis
magis
particeps
est,
iure
optimo
perfectius
iudicandum
est.
Sed
argentum
uiuum
(ut
superius
docuimus)
est
causa
perfectionis
metallo¬
rum
tam
eorum,
quae
perfecta
sunt,
quàm
eorum,
quae
ad
perfectionem
sunt
pro¬
mouenda.
Proinde
metalla.
quae
magis
sapiunt,
&
obtinent
naturam
argenti
uiui,
erunt
caeteris
perfectiora.
Atqui
ea
metallamagis
obtinent
naturam
argen¬
ti
uiui,
quae
maiori
abundant
copia
argenti
uiui.
Igitur
ipsa
erunt
perfectiora.
Quòd
si
ea
metalla
sunt
perfectiora,
quae
maiori
abundant
argenti
uiui
copia,
profectò
(cum
contrariorum
contraria
sit
ratio
habenda)
ea
metalla
erunt
à
perfectione
alienissima,
quae
maxima
laborant
argenti
uiui
paucitate
&
inopia.
Atqui
in
Marte
est
maior
penuria
argenti
uiui,
quam
in
aliquo
alio
metallo,
ut
testatur
illibentissimus
&
difficillimus
argenti
uiui
cum
eo
congressus.
Colle¬
ctio
igitur
haec
erit,
Bracesche,
Martem
tuum,
(quem
tu
uis
non
solùm
perfectio¬
ni
finitimum,
sed
esse
ipsam
perfectionis
effectricem
causam)
omnium
metallo¬
rum
à
perfectione
remotissimum
&
alienissimum
esse.
Quòd
si
Mars
eo
no¬
mine
a
perfectione
alienissimus
esse
censetur,
quòd
inops
sit
argenti
uiui,
iudi¬
ca
tu
ipse
Bracesche,
qui
fieri
possit,
ut
faex
illa
ferrea,
in
naturam
uitream
re¬
dacta,
sit
causa
perfectionis
in
hac
arte
effectrix,
cum
in
ea
nihil
sit
penitus
ar¬
genti
uiui,
imò
tota,
quanta
est,
sit
sulfur
terreum,
nimia
ignis
inclementia
ar¬
gento
uiuo
natiuo
spoliatum.
Nam
si
ignis
argentum
uiuum
ei
non
extorsisset,
posset
beneficio
argenti
uiui
(utpote
liquationem
metallicam
efficientis)
ite¬
rum
in
metallum
scilicet
in
ferrum
redire,
&
reuocari.
At
cum
experientia
te¬
stetur,
faecem
illam
ferream
in
uitrum
cęruleum
redactam,
(quam
tu
scripsisti
e¬
ligendam)
liquatione
metallica
exhaustam,
&
priuatam
omnino
esse,
profectò
absentia
effectus,
hoc
est
liquationis
metallicae,
fidem
indubitatam
facit
sub
la¬
tae,
&
absentis
causae,
liquationem
metallicam
efficientis,
id
est,
argenti
uiui.
Qua
sublata
factum
est,
ut
metallica
esse
desierit,
&
in
naturam
uitream,
à
metallica
alienam
abierit.
Quòd
si
hoc
Martis
excrementum
argento
uiuo
penitus
ex¬
haustum
est,
quomodo
uis,
Bracesche,
metallorum
ignobilium
in
melius
mutan¬
dorum
medicinam
ex
eo
confici,
cum
eam
testetur
Geber
ex
argento
uiuo
(utpo¬
te
inopiam
metallorum
sarciente)
conficiendam
esse?
Hoc
igitur
erat
arca¬
num
ex
hac
Gebri
authoritate
eruendum,
Bracesche,
scilicet
(cum
argentum
ui¬
uum
sit
causa
perfectionis
metallorum)
ea
metalla
esse
perfectiora,
cum
quibus
argentum
uiuum
libentius
coit,
&
familiarius
congreditur,
&
per
consequens
Mar¬
tem
esse
omnium
metallorum
à
perfectione
remotissimum,
&
alienissimum,
cum
ar¬
gentum
uiuum,
adeò
exosum
habeat
eius
coitum,
&
illibentissimè
atque
aegerrime
cum
eo
copuletur.
Et
cum
solius
perfecti
proprium
sit,
perfectionem
nondum
perfe¬
ctis
conferre,
imperfectorum
autem,
eam
à
perfectis
mutuari
&
accipere,
profectò
uis
conferendę
perfectionis,
reliquis
omnibus
metallis
prius
inerit,
quàmtuo
Mar¬
ti,
à
perfectione
adeò
distracto.
Et
inter
metalla
perfectionis
integrè
expertia,
ma¬
ximè
&
primò
conueniret
loui,
utpote
ad
naturam
causę
perficientis
propinquius
accedenti.
Hanc
tamen
perfectionis
conferendae
facultatem,
neque
Ioui,
neque
Satur¬
no,
neque
Veneri,
neque
Marti
ingenitam
essedocuit
nos
Geber
cap.
69.
his
uerbis.
Redeuntes