575
58 TAVLADANI
non habere superfluam, uel immundiciam. Sed uanum est, quod ab eis cogitatur.
uidemus enim ipsum multae liuiditatis, & non purae albedinis. & similiter per le¬
ue artificium uidemus ex illo terram nigram, & faeculentam emanare, uidelicet
per lauationem, cuius modum narrabimus. Sed quia duplicem ex illo perfectio¬
nem elicere oportet, scilicet medicinam ex eo facere, & illud perficere, ideo ne¬
cesse est ipsum duplici mundationis gradu pręparare. Propterea duę mundatio¬
nes mercurij sunt necessariae, una per sublimationem ad medicinam, (ex eo sub
conficiendam) & haec hîc innuitur, alia per lauacrum, ad ipsius coagulationem, &
ista innuetur. Si enim uolumus medicinam ex eo creare, tunc necesse est, ipsum à
faeculentia suae terreitatis mundare, ne in proiectione creet liuidum colorem, &
ipsius fugitiuam aqueitatem delere, ne totam medicinam in proiectione fugiti¬
uam reddat, & mediocrem illius substantiam saluare pro medicina, de cuius pro¬
prietate est non aduri, & ab adustione defendere, & quae non fugit, & fixum (ub
subaudi fixata fuit) facit. Ex his Gebri locis amplissimè constat, quale sit ar¬
gentum illud uiuum, quod est causa perfectionis in hac arte, scilicet argentum ui¬
uum defaecatissimum & fixum. Quibus qualitatibus cum argentum uiuum cru¬
dum non sit praeditum, idcirco in natura sua sumptum non est causa perfectio¬
nis, nec esse potest, donec mundissima eius substantia per sublimationem à faeci¬
bus separata, & exonerata fuerit, & postea fixae, & constantis in igne conditio¬
nis euaserit. Quam ob causam Geber caput unum de Sublimatione mercurij scri¬
psit, & alterum de Fixione mercurij, per sublimationem mundati.
At quemadmodum Geber docet cap. 46, marchasitam, mercurio extincto, me¬
diocriter praeparato, & ad fixionem aliquo modo inclinante praeditam esse, cu¬
ius mercurij extincti, in marchasita existentis beneficio, immunes simus à labo¬
ribus extinctionis mercurij crudi: eadem ratione colligere possumus, nos à labo¬
ribus extinctionis, abstersionis, & fixationis argenti uiui crudi immunes fore,
mercurium non solùm extinctum, sed abstersum, mundum, defaecatissimum, &
ad plenam fixionem ab ipsa natura deductum inuenerimus. Itamque cum ipsa na¬
tura mercurium his omnibus dotibus praeditum, in Sole & Luna, nobis libera¬
lissimè offerat, non est profectò, quòd nos torqueamus in argento uiuo extin¬
guendo, abstergendo, per sublimationem defaecando, & ad fixionem deducen¬
do. Imò frustra huiusmodi laborem subiremus, cum argentum uiuum crudum me¬
deri non possit metallis ignobilitate laborantibus, quin prius metallicam for¬
mam induat, & metallum euadat, & ipsa natura metalla nobis cuiusuis generis
exhibuerit. Quod autem argentum uiuum metallis ignobilibus perfectorum
nobilitatem conferre non possit, quin prius efficiatur metallum, hinc constat.
Si à mollitie argenti uiui, non patet aditus ad duritiem metallorum (teste Ge¬
bro cap. 26. suae Summae) nisi per dispositionem, quae medium tenet inter molli¬
tiem, & duritiem illorum: eodem argumento colligendum est, argentum uiuum,
metallorum ignobilitate laborantium, medicinam euadere non posse, quin prius
formas inter formam Elixiris, & suam interiectas experiatur, & subeat. Non pa¬
tet enim accessus ab extremo ad extremum, nisi per interiecta media. Atqui inter
has duas extremas formas Elixiris, scilicet & argenti uiui, formae metallorum ia¬
cent media. Proinde argentum uiuum, nisi prius metallum euaserit, ad forma
Elixiris promoueri non poterit. Quod autem metalla medium teneant inter ar¬
genti uiui & Elixiris formam, huius rei fidelissimus testis mihi erit Arnoldus
Villauouanus cap. decimo sui Rosarij minoris, cuius haec sunt uerba:
Hic igitur est lapis noster formosus, quia non fit transitus de extremo ad ex¬
tremum, nisi per medium. Extrema autem nostri lapidis in primo latere est
argentum uiuum, in secundo uerò est Elixir completum: media autem ho¬
rum duorum extremorum sunt metalla. Huius etiam rei testis est Lullus, in
suo primo Testamento, his uerbis. Natura habet in suo opere, quatenus ad
creanda