64
TAVLADANI
causa
esse
non
possit,
profectò
liquationis
ignitionem
sustinentis
causa
esse
mi¬
nus
poterit.
Quòd
si
sulfur
fixum
liquefactionis,
ignitionem
sustinentis
causa
non
est,
id
certe
argento
uiuo
in
metallis
ignitionem
ferentibus
existenti,
acce¬
ptum
ferendum
est.
Et
si
argentum
uiuum
fixum
est
causa
liquationis
ignitio¬
nem
sustinentis,
consequens
est,
ut
argentum
uiuum
minimè
fixum
dissimilem
pariat
effectum,
&
sit
causa
liquationis
ignitionem
non
ferentis:
siquidem
op¬
positorum
effectuum
oppositae
sunt
causae,
&
oppositarum
causarum
opposi¬
ti
effectus.
Ex
his
notissimum
est,
argentum
uiuum
minimè
fixum,
esse
causam
liquationis
ignitionem
non
ferentis.
Sed
quoniam
Geber
duplicem
in
hoc
cap¬
ait
esse
causam
huiusmodi
liquationis,
argentum
scilicet
uiuum
minimè
fixum,
&
sulfur
cremabile,
atque
ab
igne
fugiens,
id
num
de
sulfure
cremabili,
&
mini¬
mè
fixo
uerum
sit,
exploremus:
Quod
hac
ratione
facilè
innotescet.
Sulfuris
fixi,
&
sulfuris
minime
fixi
natura
penitus
dissimilis
est,
&
extremè
opposita.
Igitur
horum
duorum
effectus,
erunt
penitus
dissimiles,
&
extremè
oppositi¬
Atqui
sulfuris
fixi
effectus,
est
extrema
retardatio
liquationis.
(eam
enim
quan¬
tum
in
se
est,
remoratur
&
prohibet,
ut
patet
in
ferro.)
Igitur
sulfuris
minimè
fi¬
xi
effectus,
erit
extrema
liquationis
acceleratio.
Atqui
summa,
&
immoderata
liquationis
acceleratio,
secum
adfert
liquationem,
ignitionem
non
expectan¬
tem.
Proinde
sulfur
cremabile,
&
minime
fixum
erit
altera
liquationis
sine
igni¬
tione
causa.
Ex
his
itaque
constat
&
sulfur
ab
igne
fugiens,
&
argentum
uiuum
minimè
fixum,
causam
esse
liquationis
uelocioris
quàm
par
sit,
id
est,
ignitio¬
nem
non
ferentis.
Et
quoniam
ambae
istae
causae
plus
abundant
in
Ioue
quàm
in
Saturno,
hinc
sit,
ut
hanc
immoderatam
liquationis
celeritatem,
non
aequè
citò
deponat
Iupiter,
ac
Saturnus.
GEBER.
Causa
uerò
mollificationis
est
duplex,
argentum
scilicet
uiuum
&
sulfur
com¬
bustibile.
Quia
igitur
remouetur
sulfureitas
comburens
ex
loue
facilius,
quàm
ex
Saturno,
ideo
altera
molliciei
causa
ex
eo
remota,
necesse
est
illud
indurari
calcinatum.
Saturnus
uerò,
quia
utranque
molliciei
causam
fortiter
habet
coniun¬
ctam,
non
facilè
induratur.
TAVLADANVS.
Quemadmodum
superius
docuit,
Saturnum
ioue
promptiorem
esse,
ad
depo¬
nendam
&
exuendam
nimiam
liquationis
celeritatem,
ita
hîc
docet,
Saturnum
à
Ioue
superari,
quòd
iupiter
promptius
citius,
&
facilius
calcinationis
beneficio
induretur,
quàm
Saturnus.
Et
huius
rei
affert
has
rationes.
Causa
duriciem
in
metallis
efficiens
(ut
superius
dixit)
est
partim
sulfur
fixum,
partim
argentum
uiuum
fixum,
ut
patet
in
omnibus
duris
corporibus,
&
potissimum
in
ferro
om¬
nium
metallorum
durissimo.
Itaque
cum
haec
sit
duritiei
causa
in
metallis,
&
op¬
positorum
effectuum
oppositae
sint
causae,
profectò
causa
efficiens
mollitiem
in
metallis
(quae
ex
diamerro
cum
duritie
pugnat)
erit
partim
sulfur
ab
igne
fu¬
giens,
partim
argentum
uiuum
minimè
fixum.
Et
quoniam
remissa
causa
effi¬
ciente,
illius
effectum
remitti,
&
sublata,
penitus
tolli
oportet:
Idcirco
in
quo¬
cunque
horum
duorum
metallorum
causae
mollitiei
ambae,
seu
altera
tancùm
ue¬
locius
remittetur,
aut
citius
tolletur,
in
eodem
effectum
illius
causae
citius
tolli,
aut
saltem
remitti
necesse
est.
Atqui
altera
mollitiei
causa,
sulfur
scilicet
non
fi¬
xum,
facilius,
promptius
&
citius
per
calcinationem
à
ioue
separatur,
quàm
à
Sa¬
turno
(quia
scilicet
tenacius
adhaesit,
&
arctius
foedus
inijt
cum
argento
uiuo
Sa¬
turni,
quàm
iouis.)
Itaque
sublata
promptius
à
ioue,
quàm
a
Saturno,
altera
mol¬
litiei
causa,
mollitiem
in
ioue
citius
remitti
iudicandum
est.
Quòd
si
mollities
in
Ioue
citius,
quàm
in
Saturno
supprimitur,
qualitatem
mollitiei
oppositam,
hoc
est
duritiem,
ioui
citius,
quàm
Saturno
contingere
necesse
est:
cum
haec
sit
lex
&
conditio
qualitatum
inimicarum,
&
inter
se
pugnantium,
ut
altera
repulsam
pa¬
tiente,