66
TAVLADANI
per.
Argentum
enim
uiuum,
fixione
praeditum,
(ut
proximè
docebit)
est
causa
liquatio¬
nis
ignitionem
sustinentis.
Quòd
autem
sulfur
non
fixum,
sit
causa
liquationis,
igni¬
tionem
non
ferentis,
inquit,
hincpatet.
Arsenicum
est
sulfur
non
fixum.
Atqui
arsenicum
eius
est
conditionis,
ut
metallis
non
solùm
ignitionem
sustinentibus,
sed
aegerrimè
etiam
atque
difficillimè
liquescentibus
copiosius
adhibitum,
tantam
inducat
li¬
quescendi
celeritatem,
ut
poste
à
nullo
modo
se
iniri
patiantur.
Proinde
necessariò
col¬
ligendum
est,
sulfur
fixionis
expers
causam
esse
liquationis,
ignitionem
non
ferentis.
GEBER.
Causa
uerò
fusionis
facilis
est,
similiter
argentum
uiuum:
causa
uerò
fusionis
cum
ignitione,
est
argentum
uiuum
fixum.
TAVLADANVS.
Docuit
superius
sulfur
non
fixum,
esse
causam
facilis
liquationis:
hîc
etiam
fa¬
tetur
argentum
uiuum
facilem
conferre
liquationem.
Sed
quoniam
arg.
uiuum
duplicis
est
conditionis,
scilicet
fixionis
expers,
&
fixione
praeditum,
id
argentum
uiuum,
quod
fixione
praeditum
est,
hac
ratione
differt
ab
argento
uiuo
non
fixo,
&
à
sulfure
fixionis
expertae,
quòd
argentum
uiuum
fixione
praeditum,
semper
praestat
liqua¬
tionem,
ignitioni
coniunctam,
argentum
autem
uiuum
fixionis
expers,
&
sulfur
non
fixum,
liquationem
inducunt
ignitionem
praeeuntem.
GEBER.
Causa
uerò
impedimenti
fusionis,
est
sulfur
fixum.
TAVLADANVS.
Dixerat
superius,
sulfur
fixionis
expers,
esse
causam
facillimè,
&
celerrimè
li¬
quationis,
hîc
uerò
docet,
oppositam
penitus
esse
sulfuris
fixione
praediti
natu¬
ram:
cuius
haec
est
conditio,
ut
liquationem
metalli,
in
quo
abundat,
impediat,
re¬
moretur,
&
quantum
in
se
est,
prohibeat.
Cuius
rei
amplissimam
fidem
facit
fer¬
rum,
quod
ob
multam
sulfuris
fixi
copiam
aegerrimè,
&
summa
cum
difficultate
liquatur:
Quod
Geber
apertè
testatur
cap.
63.
his
uerbis.
Si
uerò
fuerit
sulfur
fixum,
terreum,
argento
uiuo
fixo,
terreo
commistum,
&
haec
ambo
non
purae,
sed
liuidae
albe¬
dinis
fuerint,
&
longè
maior
sit
sulfuris
fixi,
quàm
mercurij
quantitas,
fit
ex
his
ferrum:
quoniam
superans
copia
sulfuris
fixi
fusionem
prohibet.
Ideoque
ex
hoc
relinquitur
sulfur
uelocius
liquefactionis
festinantiam
per
opus
fixionis
perde¬
re,
quàm
argentum
uiuum:
sulfur
uerò
non
fixum,
uidemus
citius
quàm
argem.
uiuum
li¬
quescere.
Ex
his
uerò
manifestatur
causa
uelocitatis
fusionis,
&
tarditatis
in
uno
quoque
metallorum.
Nam
quod
de
fixo
plus
habet
sulfure,
tardius,
quod
uerò
plus
de¬
adurente,
facilius
&
citius
fusionem
suscipit.
Quod
satis
apertè
relinquitur
à
nobis
demonstrandum.
Quòd
uerò
ipsum
fixum
tardiorem
faciat
fusionem,
manifestatur
per
hoc,
quòd
ipsum
nunquam,
nisi
calcinetur,
figitur,
&
calcinatum
nullam
dat
fu¬
sionem.
Ergo
in
omnibus
illam
impedire
debet.
Cum
itaque
sulfur
fixum
sit
causa
liqua¬
tionem
impediens,
&
prohibens,
meritò
Geber
sulfure
fixionis
expertae,
ad
facilitatem
liquescendi
ferro
conferendam
utitur:
&
cum
sulfur
fixionis
expers
nimis
liquationem
acceleret,
ut
patet
in
Ioue,
&
Saturno,
meritò
Geber,
ad
retardandam
in
ioue
&
Sa¬
turno
nimiam
liquescendi
celeritatem,
talcho,
quod
sulfuris
fixi
species
est,
utitur.
Contraria
enim,
contrarijs
curantur,
&
oppositarum
causarum,
oppositi
sunt
effectus.
GEBER.
Per
hoc
itaque
maximum
poteris
elicere
secretum,
quod
cum
plurimae
argenti
uiui
quantitatis
corpora
maximae
perfectionis
sint
inuenta,
pluris
utique
argenti
uiui
quan¬
titatis
corpora
a
perfectione
diminuta,
perfecto
magis
approximare
necesse
est.
Itaque
&
multae
sulfureitatis
corpora,
plurimae
corruptionis
esse
contingit.
TAVLADANVS.
Quod
tu
sic
interpretaris,
Bracesche,
per
hoc,
id
est,
ex
hoc
sulfure
fixo,
subau¬
di
(per
quod
tu
uis
a
Gebro
ferrum
intelligi,
eo
quòd
maior
pars
ferri
sulfur
fixum
sit)
poteris
elicere
maximum
secretum,
hoc
est
Elixir.
Quae
interpretatio
quàm
sit
insulsa,
Bracesche,
non
meum,
sed
periti
cuius
libet
lectoris
sit
iudicium.
Nam
si
hic