ANIMADVERSIO
67
si
hic
locus
de
Marte,
ut
tu
uis,
interpretandus
esset,
&
Elixir
formam
auri
uel
ar¬
genti
impertiens,
ex
Marte
conficiendum
esset,
corrueret
necessariò
hic
Gebri
lo¬
cus,
ex
quo
Geber
tandem
colligit,
Martem
omnium
metallorum
à
perfectione
tam
sibi
comparanda,
quàm
reliquis
impertienda,
alienissimum
esse.
Quòd
si
tua
locum
haberet
interpretatio,
tantum
abesset,
ut
Mars
à
perfectione
alienus
censendus
sit,
ut
etiam
colligendum
sit,
Martem
perfectioni
uicinissimum,
imò
&
omnium
metallo¬
rum
absolutissimum
esse.
Et
ita
haec
Gebri
authoritas
penitus
subuerteretur.
Nos
itaque
quis
sit
germanus
huius
loci
sensus,
fauente
diuino
numine,
fidelissimè
in¬
terpretabimur.
Geber
hoc
in
loco
apertissimè
promulgat,
quodnam
sit
illud
ar¬
canum,
quod
ex
prima
illa
authoritate,
à
nobis
superius
interpretata,
indicabat
esse
eliciendum,
scilicet
ea
metalla
esse
perfecta
(&
per
consequens
perficiendi
uim
ex
eis
promendam
esse)
quae
maxima
abundant
argenti
uiui
copia,
&
parum
sapiunt
na¬
turam
sulfuris,
ut
sunt
aurum
&
argentum:
Et
inter
caetera
metalla
ea
esse
perfectio¬
ni
uiciniora,
quę
horum
duorum
nobilium
conditionem
uiuacius
exprimunt,
&
ma
gis
imitantur,
hoc
est,
quae
maiori
praedita
sunt
argenti
uiui
quàm
sulfuris
copia:
Ea
uerò
à
perfectione
alienissima
esse,
quae
multo
maiorem
obtinent
sulfuris,
quàm
arg.
uiui
copiam:
Quod
etiam
testatur
cap.
64.
suae
Summae
his
uerbis.
Ex
hoc
itaque
manifestum
est,
corpora
illa
maioris
esse
perfectionis,
quae
plus
arg.
uiui
sunt
conti¬
nentia,
quae
uerò
minus,
minoris
perfectionis.
Studeas
igitur,
ut
in
omnibus
ope¬
ribus
tuis,
argentum
uiuum
in
commistione
superet
(subaudi
sulfur).
Item
cap.
61.
his
uerbis.
Ex
praecedentibus
igitur
patet,
quòd
multa
quantitas
argenti
uiui,
est
causa
perfectio¬
nis,
multa
uerò
sulfuris,
est
causa
corruptionis.
Ratio
autem,
propter
quam
ea
metalla
sunt
perfectioni
uiciniora,
quae
maiorem
arg.
uiui
quàm
sulfuris
obtinent
copiam,
haec
est.
Id
quod
causę
perfectionem
efficientis
magis
particeps
est,
perfectius
censendum
est.
Atqui
argentum
uiuum
est
causa
efficiens
perfectionem
in
metallis.
Igitur
ea
metalla,
quae
arg.
uiui
naturam
magis
sapient,
&
maiori
prędita
erunt
argenti
uiui
copia,
perfectiora
erunt
habenda.
Et
quemadmodum
ea
metalla
nobiliora
censentur,
quę
argenti
uiui
sunt
ditio¬
ra,
ita
ea
ignobiliora
meritò
censebuntur,
quae
argenti
uiui
magis
erunt
inopia.
Atqui
ea
metalla
quae
maiori
laborant
argenti
uiui
inopia
&
sterilitate,
sunt
foecundiora
sulfu¬
ris.
Igitur
metalla
quę
magis
abundant
sulfure,
sunt
habenda
ignobiliora.
Quod
si
ita
est,
profectò
argentum
uiuum
nobilitatis,
sulfur
uerò
ignobilitatis
metallorum
causam
esse
necessariò
colligendum
est.
Quod
ut
uerissimum
esse
constet,
ego
sic
agam.
Si
metallum
illud,
in
quo
est
maxima
quantitas
argenti
uiui,
minima
uerò
sulfuris,
esset
omnium
me¬
tallorum
nobilissimum,
&
illud,
in
quo
est
maxima
quantitas
sulfuris,
minima
uerò
argenti
uiui,
omnium
ignobilissimum
haberetur,
negari
non
posset,
quin
arg.
uiuum
sit
cau¬
sa
nobilitatis
metallorum,
sulfur
uerò
ignobilitatis.
Atqui
in
auro,
quod
sine
contro
uersia
est
nobilissimum
metallorum,
&
absolutum
opus
naturę
inter
metalla,
est
maxi¬
ma
argenti
uiui
copia,
minima
uerò
sulfuris:
&
in
ferro,
quod
est
ignobilissimum
metal¬
llorum,
est
maxima
quantitas
sulfuris,
minima
uerò
argenti
uiui.
Proinde
necessariò
col¬
digendum
est,
argentum
uiuum
esse
causam
nobilitatis
metallorum,
sulfur
uerò
ignobilitatis.
Quod
autem
in
auro
res
ita
habeat,
hac
ratione
constabit.
Quicquid
est
in
rerum
natura
libentius
propriam
&
sibi
conformem
naturam
amplectitur,
quam
alienam
&
dissimilem.
Atqui
argentum
uiuum
libentius
aurum
complectitur,
quàm
cętera
metalla.
Quocirca
neces¬
se
est,
aurum
magis
sapere
naturam
argenti
uiui,
&
per
consequens
argento
uiuo
abundantius
praeditum
esse,
quàm
cętera
metalla.
Quod
autem
argentum
uiuum
libentius
aurum
complecta¬
tur,
id
fidem
facit,
quia
nullum
metallum
praeter
aurum
in
argento
uiuo
submergitur.
Quod
mullam
aliam
ob
causam
fit,
teste
Arnoldo
Villanouano,
&
Petro
Bono,
nisi
quia
arg.
uiuum
in
se
recipit,
id
quod
naturam
suam
sapit,
alienum
autem
à
natura
sua
respuit.
Et
quoniam
reliqua
metalla
non
habent
tantam
cum
argento
uiuo
conformita¬
tem,
quantam
aurum:
hinc
fit,
ut
nullum
metallorum,
auro
excepto,
in
argento
uiuo
submergatur.
Proinde
auiditas
illa,
qua
argentum
uiuum
rapit,
uorat,
&
deglutit
aurum,
certissimum
indicium
est,
aurum
magis
sapere
naturam
argenti
uiui,
&
f
4