575
72 TAVLADANI
manda essent perfectioni minus uicina: & quae supersus à perfectione erant
magis aliena, & ad perfectionem difficilius ducilia, iuxta hanc secundam re¬
gulam essent perfectioni propinquiora, & ad perfectionem facilius reuoca¬
ri possent. Etenim iuxta primam perfectionis considerationem Iupiter ad per¬
fectionem propinquius accedebat quàm Saturnus, hic quàm Venus, Venus
quàm Mars. At si iuxta hanc secundam considerationem horum metallorum ma¬
ior aut minor ad perfectionem accessio aestimanda esset, scilicet ex diuersis me¬
tallorum qualitatibus, profectò rem ordine praepostero se habere contingeret:
iuxta enim hanc qualitatum considerationem Venus propinquius quàm Mars
ad perfectionem accederet, & facilius ad perfectionem promoueri posset, Mars
autem facilius quàm Iupiter, & Iupiter facilius quàm Saturnus. Sed quoniam
haec nondum satis intelliguntur, ideo à nobis pluribus explananda sunt. Quod
ut ritè & decenter fiat, sciant omnes, Gebrum (eorum omnium, qui naturam
metallorum perscrutati sunt perspicacissimum) hunc ordinem in exploran¬
da huius artis ueritate tenuisse, ut primò sibi inuestigandum duxerit, quid sin¬
gulis metallis, à nobilitate auri & argenti alienis natura denegasset, persuasus
intelligi nunquam posse, quid in singulis sarciendum sit, nisi prius intelligatur,
quid singulis desit. Quod testatur cap. 38. his uerbis: Consideratio eorum, cum qui¬
bus peruenitur ad operis complementum, est consideratio principiorum corpo¬
rum secundum suum profundum, occultum, & manifestum, secundum suam natu¬
ram. Quoniam si non cognoscerentur corpora, & illorum principia, in profun¬
do suae naturę, & manifesto, cum artificio & sine artificio, nesciretur quid super¬
fluum sit in eis, & quid diminutum. Quo ignoto, impossibile esset, nos ad perfe¬
ctionem transmutationis illorum unquam peruenire. Hac itaque ratione fretus
explorauit naturam metallorum nobilium, hoc est auri & argenti. Et quoniam op¬
posita adinuicem collata magis innotescunt, contulit nobilia cum ignobilibus,
& ex ea collatione tandem assequutus est, quid singulis ignobilibus metallis de¬
sit, & per consequens quid in singulis sarciendum sit, ut auri & argenti nobilitate
potiantur. Postquàm igitur collegisset, quid singulis natura denegasset, quomi¬
nus nobilitatem auream uel argenteam obtinerent, ad conferendam eis hanc no¬
bilitatem ex duobus alterum iudicauit agendum, scilicet aut conficiendam esse
medicinam, quae ingenitam horum metallorum contagionem penitus aboleret,
& sinceram atque germanam auri uel argenti naturam eis conferret, aut saltem ela¬
borandam esse medicinam aliquam, quae si lepram eorum natiuam abolere, &
radicitus extirpare non posset, eam saltem palliaret, & splendore aureo uel argen¬
teo decoraret. Harum medicinarum prima à Gebro uocatur opus majus, & medici¬
na tertij ordinis, quae (ut ipse ait cap. 76.) quando metallis ignobilibus adhibetur,
omnem corruptionem cum proiectione sua tollit, & cum omnis complementi dif¬
ferentia perficit. Et haec eo teste unica est. Secunda autem, quae tantummodò pal¬
liat, duplex est: quarum altera à Gebro in eodem cap. opus minus, & medicina
primi ordinis uocatur, & haec remissius palliat: Altera opus medium, & secundi
ordinis medicina nuncupatur, & haec intensius decorat. Opus minus, seu primi
ordinis medicina, est, authore Gebro, omnis praeparatio mineralium, quae super
diminuta à perfectione corpora prosecta, alterationem imprimit, quae complemen¬
tum sufficiens non adducit, quin tandem contingat alteratum mutari. Opus au¬
tem medium, seu medicina secundi ordinis Gebri testimonio est, quae quando su¬
per diminuta à perfectione corpora proiecta est, asterat in differentiam aliquam
complementi, relictis nonnullis corruptionis differentijs, qualis est medicina Lu¬
nam perpetuò citrinans, aut Venerem perpetuò & indelebili candore argenteo
decorans, relictis alijs differentijs corruptionis. Proinde cum partes minoris
& medij operis, non sint intimam & inossatam metallorum ignobilitatem, & spur¬
citiem penitus abolere, sed tantummodo palliare, tegere, & aliquas in eis sarcire
qualitates,