74
TAVLADANI
laboris.
Excusamur
itaque
in
ea
à
laboribus
indurationis
&
ignitionis.
Assumas,
igitur
eam
prae
caeteris
corporibus
imperfectis
in
opere
minori
&
medio.
Vide
quaeso
lector,
quàm
fidelissimè
se
ubique
Geber
interpretetur,
hic
enim
apertissi¬
mè
confirmat,
quae
hactenus
à
nobis
dicta
sunt,
scilicet
inter
metalla
ignobilia
Ve¬
neri
primatum
in
opere
minori
&
medio
deferendum
esse,
eam
scilicet
ob
causam,
quòd
Venus
in
utroque
isto
opere
minori
cum
difficultate
immutetur,
quàm
alia
metalla
ignobilia.
Itaque
si
maior,
aut
minor
ignobilium
metallorum,
à
perfectione
distantia,
ex
consideratione
minoris,
&
medij
operis
aestimanda
esset,
profectò
Iu¬
piter
&
Saturnus,
quae
superius
ratione
arg.
uiui,
non
solùm
Marti,
sed
etiam
Ve¬
neri
praeferebantur,
hic
essent
postponenda,
&
ea,
quae
superius
postponebantur,
id
est,
Mars
&
Venus,
hoc
in
loco
essent
reliquis
duobus
anteponenda.
At
cum
perfectionis
metallorum
causa
non
sint
hae
qualitates,
sed
maior
arg.
uiui
copia,
minor
uerò
sulfuris,
ut
superius
Geber
docuit,
idcirco
ex
maiori
Mercurij,
mino¬
re
uerò
sulfuris
quantitate
pendenda,
&
libranda
est
horum
metallorum
maior,
aut
minor
ad
perfectionem
accessio.
Proinde
ea
metalla,
necesse
est,
ut
censeantur,
perfectioni
uiciniora,
quae
arg.
uiui
sunt
fertiliora,
&
infoecundiora
sulfuris:
ea
uerò
habenda
sunt
à
perfectione
magis
aliena,
quae
sterilissima
sunt
arg.
uiui,
&
sulfuris
feracissima.
Atqui
Iupiter
(ut
superius
docuit
Geber)
arg.
uiui
copia
Sa¬
turnum
superat,
Saturnus
Venerem,
Venus
Martem,
Mars
autem
sulfuris
ubertate
uincit
Venerem,
Venus
Saturnum,
&
Saturnus
iouem.
Igitur
Mars
est
omnium
ignobilium
metallorum
à
perfectione
alienissimus,
minus
autem
Venus,
minus
adhuc
Saturnus,
&
his
omnibus
minus
iupiter.
Quocirca
inter
metalla
ignobilia
Iupiter
principatum
iure
optimo
sibi
uendicat,
&
propinquius
ad
perfectionem
no¬
bilium
metallorum
accedit,
quàm
Saturnus,
Saturnus
quàm
Venus,
Venus
autem
quàm
Mars
propinquius.
Quod
Geber
etiam
confirmat
cap.
35.
suae
Summae
his
uerbis:
Est
ergo
iupiter
inter
diminuta
à
perfectione
corpora,
in
radice
suae
natu¬
rae
perfecto
magis
affinis,
Soli
scilicet
&
Lunę.
Proinde
Bracesche
cum
Gebri
aper¬
tissimo
testimonio
iupiter
sit
nobilius
metallum
Saturno,
&
Saturnus
Venere,
&
Venus
Marte,
&
Mars
sit
omnium
ignobilissimus
(habita
ratione
arg.
uiui
ex
quo
metallorum
nobilitas
pendet,
&
ponderanda
est)
profectò
uis
nobilitandi
igno¬
bilia,
maiori
cum
ratione
mutuanda
esset,
non
solum
à
ioue,
sed
etiam
à
Saturno,
&
Venere,
quàm
à
Marte.
Atqui
tuipse
fassus
es
in
Dialogo
tuo,
eam
uim
nobili¬
tandi,
nec
ioui
inesse,
nec
Saturno,
nec
Veneri,
ideoque
ab
eis
mutuandam
non
esse.
Necesse
est
igitur,
ut
eam
Marti,
omnium
ignobilissimo,
minus
inesse
fatearis,
&
eam
ex
Marte
minus
depromi
posse
concedas.
Nam
si
ea,
quae
magis
talia
esse
ui¬
dentur,
talia
non
sunt,
neque
id,
quod
minus.
Arcanum
igitur
nobis
à
Gebro,
in
hoc
66.
cap.
traditum,
nihil
aliud
est,
Bracesche,
quam
ea
metalla
esse
nobilissima,
quę
ma¬
xima
copia
arg.
uniui,
minima
uerò
sulfuris,
praedita
sunt,
qualia
sunt
aurum
&
ar¬
gentum:
Inter
alia
uerò
metalla,
ea
ad
nobilitatem
auri
&
argenti
propinquius
ac¬
cedere,
quae
magis
sapiunt
naturam
argenti
uiui,
quàm
sulfuris.
Quocirca
cum
hae
duae
authoritates,
quas
tu
ex
hoc
cap.
deprompseras,
nihil
aliud
adferant
quam
interpre¬
tationem
à
me
in
authoritatem
30:
cap.
allatam,
intelligere
nunc
saltem
potes,
Bracesche,
quàm
uerè
à
me
superius
dictum
sit,
ex
primae
authoritatis
germana
expositione,
reliquas
omnes
authoritates
tibi
è
manibus
extorqueri,
&
abs
te
penitus
deficere.
CAPVT
IIII.
Hactenus
igitur
de
secunda
&
quarta,
nunc
ad
tertiam
(quae
inter
eas
media
Lest)
excutiendam
accedamus.
Quae
quoniam
ex
;
a.
cap.
sumpta
fuit,
ego
cap.
integrum
adferam,
ut
lectores
facilius
intelligant,
eam
authoritatem
de
Marte
nullo
modo
interpretandam
esse.
Demum
quid
Geber
eo
loco
sibi
uelit,
omnibus
fami¬
liarissimum
reddam.
Sequitur
32.
cap.
Summae
Gebri,
de
Sole
siue
auro
inscriptum.
Attulimus
tibi
in
generali
cap.
summam
de
intentionibus
metallorum,
speci
alem
tibi
tamen
faciemus
de
unoquoque
sermonem.
Et
primò
de
Auro.
Dicimus
ergo
quod