ANIMADVERSIO
75
quòd
aurum
est
corpus
metallicum,
citrinum,
ponderosum,
mutum,
fulgidum,
ęqua¬
liter
in
uentre
terrae
digestum,
aqua
minerali
diutissimè
lauatum,
sub
malleo
exten¬
sibile,
fusibile,
examinationem
cineritij
&
cementi
tolerans.
Ex
hac
itaque
diffini¬
tione
elicias,
quòd
aliquid
non
est
aurum,
nisi
causas
diffinitionis,
&
differentias
om¬
nes
habeat
auri.
Quicunque
tamen
metallum
radicitus
citrinat,
&
ad
aequalitatem
perducit,
&
mundat,
ex
omni
genere
metallorum
aurum
facit.
Ideoque
per
opus
na¬
turae
perpendimus,
artificio
aes
in
aurum
mutari
posse.
Vidimus
nanque
in
mineris
aeris,
à
quibus
emanabat
aqua,
secum
adducens
squamas
aeris
tenuissimas,
ipsasque
diuturno
&
continuò
lapsu
lauit,
&
mundauit:
deinde
uerò
aqua
cessante
fluere,
ui¬
dimus
in
sicca
arena
has
squamas
per
triennium
Solis
calore
excoqui,
inter
quas
est
inuentum
aurum
uerissimum.
Aestimauimus
itaque,
per
aquae
beneficium
illas
mundatas
fuisse,
per
Solis
autem
calorem
in
arenae
siccitate
aequaliter
digestas
ad
ęqualitatem
peruenisse.
Imitantes
autem
naturam
cum
possumus,
similiter
alteramus,
non
tamen
in
hoc
sequi
naturam
ualemus.
Aurum
quoque
est
praeciosissimum
metal¬
lorum,
&
est
tinctura
rubedinis,
quia
tingit
ac
transformat
omne
corpus.
Calcina¬
tur
autem
&
soluitur
sine
utilitate,
&
est
medicina
laetificans,
&
in
iuuentute
corpus
conseruans.
Frangitur
facillimè
cum
Mercurio,
&
odore
plumbi
teritur.
Non
est
au¬
tem
in
actu
aliquid,
quod
magis
in
substantia
illi
conueniat,
quàm
iupiter
&
Lu¬
na.
In
pondere
autem
&
surditate
&
imputrescibilitate
Saturnus,
in
colore
autem
Venus.
In
potentia
quoque
magis
Venus,
deinde
Luna,
deinde
iupiter,
&
deinde
Saturnus,
ultimò
uerò
Mars.
Et
hoc
est
unum
de
secretis
naturae.
Cum
ipso
simi¬
liter
commiscentur
spiritus
&
figuntur
per
ipsum
maximo
ingenio,
quod
non
per¬
uenit
ad
artificem
durae
ceruicis.
TAVLADANVS.
Ex
sola
uerborum
lectione
potes
assequi,
lector,
hoc
de
Marte
minimè
dictum
esse
Aune
Braceschus
suspicari
possit,
nos
soluendo
hoc
nodo
impares
esse,
faciam
ut
omnes
intelligant,
hoc
non
de
Marte,
sed
de
auro
dictum
esse.
Hęc
igitur
est
mens
Gebri.
Geber
postquàm
tractasset
de
principijs
metallorum,
id
est,
de
Mercurio,
sulfure
&
arsenico,
acturus
de
metallis,
quę
oriunda
sunt
ab
ijs
principijs,
ab
auro
omnium
metallorum
nobilissimo
orsus
est,
&
ex
hoc
cap.
exprimendę
eius
naturę
dedicauit,
ubi
primò
adfert
diffinitionem
auri,
qua
quid
sit
aurum
innotescat,
&
quibus
proprie¬
tatibus
sit
à
natura
dotatum.
diffinitio
igitur
hęc
est.
Dicimus
quòd
aurum
est
corpus
metallicum,
citrinum,
ponderosum,
mutum,
fulgidum,
aequaliter
in
uentre
terrę
di¬
gestum,
aqua
minerali
diutissimè
lotum,
sub
malleo
extensibile,
fusibile,
exami¬
nationem
cineritij
&
cementi
sustinens.
Quae
diffinitio
num
sit
integra,
&
nume¬
ris
suis
absoluta
uideamus.
Omnis
legitimę
diffinitionis
partes
sunt,
ut
totam,
in¬
gegram,
&
propriam
rei,
quę
diffinienda
est,
naturam
complectatur,
&
exprimat.
Quod
teste
Aristotele,
ut
ritè
fiat,
oportet
diffinitionem
ex
genere,
id
est
materia,
&
diffe¬
rentia
speciei
effectrice,
hoc
est
forma
substantiali
conflatam
esse:
nisi
enim
mate¬
ria
&
forma
substantialis
alicuius
rei
cognoscerentur,
rei
illius
ex
his
duabus
parti¬
bus
conflatae
naturam,
nunquam
agnosci
contingeret.
Geber
itaque,
more
philosophi¬
co,
diffinitione
exprimendam
sibi
duxit
auri
naturam.
In
qua
primo
adfert
genus
auri
scilicet
corpus
metallicum,
quod
ex
aequo
commune
est
reliquis
metallis,
utpote
ar¬
gento,
stanno,
plumbo,
aeri
&
ferro.
Haec
enim
omnia
huius
generis,
scilicet
cor¬
poris
metallici
diffinitionem,
aequè
sibi
uendicant,
cum
metallum
Gebro
authore,
cap.
31.
nihil
aliud
sit,
quàm
corpus
minerale,
fusibile,
&
sub
malleo
ex
omni
di¬
mensione
extensibile.
Itaque
in
hac
diffinitione
metallum,
seu
corpus
metallicum,
(quod
idem
est)
generis
uim
&
conditionem
sibi
uendicat.
Nunc
quae
sit
altera
huius
diffi¬
nitionis
pars,
scilicet
forma
solius
auri
uidendum
est.
Sed
quoniam
substantiales
rerum
formae
abstrusae
latent
in
materia,
nec
se
agnoscendas
praebent,
nisi
per
accidentia
&
proprietates,
quas
pariunt
in
ipsis
rebus:
praeterea
quia
nos
ea
laboramus
infe¬
licitate,
ut
proprijs
formarum
exprimendarum
nominibus
sępissime
destituamur.
g
2