76
TAVLADANI
idcirco
cogimur
potissima
eius
rei
adferre
accidentia,
&
singulares
eius
collige¬
re
proprietates,
ut
ex
his
omnibus
(formae
uices
sarcientibus)
in
unum
cumulum
redactis,
&
generi
eius
rei
adiectis,
germanam
rei
naturam
exprimamus,
&
familia¬
rem
reddamus.
Quocircà
cum
germana
auri
forma
nullam
habeat
uocem
pro¬
priam,
peculiarem,
&
aptam,
qua
se
prodat
agnoscendam,
idcirco
Geber
qualitates
auri
maximè
proprias
in
unum
cumulum
redegit,
ut
ex
his
cum
genere
(hoc
est
me¬
tallo)
iunctis,
auri
formam
exprimeret,
&
eam
à
forma
reliquorum
omnium
metal¬
lorum
distinctam
redderet.
Genus
igitur
est
corpus
metallicum
quod
idem
est,
ac
si
dicas
metallum:
qualitates
auri
sunt
citrinum,
ponderosum,
mutum,
fulgidum
aequaliter
in
uentre
terrę
digestum,
aqua
minerali
diutissimè
lotum,
sub
malleo
extensibile,
fu¬
sibile,
examen
cineritij
&
cementi
tolerans.
Et
quoniam
omnis
legitimę
diffinitionis
lex
est,
ut
retro
semper
meet,
&
reciprocetur
cum
ipsa
re
diffinita:
quia
hęc
diffinitio
id
praestat,
&
soli
auro,
&
omni
auro,
&
semper
quadrat,
hinc
maxime
constat,
auri
naturam
hac
Gebri
diffinitione
plenè,
integre,
&
absolute
expressam
esse.
Et
quo¬
niam
hęc
soli
auro
competit,
ideo
Geber
subdidit.
Ex
hac
diffinitione
utique
elicias
quòd
nulla
res
est
aurum,
nisi
causas
diffinitionis,
&
differentias
omnes
habeat
auri.
TAVLADANVS.
Cuius
rei
haec
est
ratio:
quia
quicquid
alicuius
rei
diffinitionem
sibi
iure
uendica¬
re
non
potest,
neque
nomen
eius
rei
obtinere
potest.
Diffinitio
enim
&
diffinitum
ita
cohaerent,
&
confoederata
sunt,
ut
aut
neutrum,
aut
ambo
de
eodem
dicantur.
Quicquid
enim
à
diffinitione
alicuius
rei
alienum
est,
id
à
diffinito
quoque
excludendum
est,
&
cuicumque
diffinitio
conuenit,
eidem
conueniat
diffinitum
necesse
est:
posteà
sequitur.
GEBER.
Quisquis
tamen
metallum
radicitus
citrinat,
&
ad
aequalitatem
perducit,
&
mun¬
dat,
ex
omni
metallorum
genere
aurum
facit.
TAVLADANVS.
Quod
idem
est,
ac
si
dicat,
quotiescunque
beneficio
Elixiris
adhibiti,
continget
aliquod
reliquorum
metallorum
intimè
citrinari,
&
ad
aequalitatem
&
temperiem
reduci,
&
penitus
mundari
(cum
hae
sint
proprietates
solius
auri)
quodcumque
me¬
tallum
has
obtinuerit
auri
conditiones,
meritò
&
iure
optimo
nomen
auri
sibi
uen¬
dicare
poterit,
&
erit
re
uera
aurum.
posteà
sequitur.
GEBER.
Ideoque
per
opus
naturę
perpendimus,
artificio
aes
in
aurum
mutari
posse.
uidimus
namque
in
mineris
aeris,
à
quibus
emanabat
aqua,
secum
adducens
aeris
squamas
tenuis¬
simas,
ipsasque
diuturno
&
continuo
lapsu
lauit
&
mundauit:
deinde
uerò
aqua
ces¬
sante
fluere:
uidimus
in
sicca
arena
has
squamas
per
triennium
Solis
calore
exco¬
qui,
inter
quas
est
inuentum
aurum
uerissimum.
Aestimauimus
itaque,
per
aquae
be¬
neficium
illas
mundatas
fuisse,
per
Solis
autem
calorem
&
arenae
siccitatem
aequa¬
liter
digestas,
ad
aequalitatem
peruenisse.
TAVLADANVS.
Id
est,
quam
rem
superius
à
nobis
dictam
ita
se
habere,
&
effici
posse,
docuit
nos
na¬
tura.
Experti
enim
sumus,
squamas
aeris
subtiles
continua
aquae
per
mineram
fluen¬
tis
alluuione
in
uallem
arenosam
ductas,
tandem
in
auream
naturam
fuisse
mutatas.
Quod
continuę
aquę
abluentis
actioni,
&
Solis
calori,
acceptum
esse
ferendum
conie¬
cimus.
Aquę
enim
proprium
est,
sordes
eluere:
caloris
autem
naturalis
partes
sunt,
tem¬
perata
decoctione
omnia
maturare,
decoquere,
&
heterogenea
ab
homogeneis
segregando,
ad
aequalitatem
perducere.
Ideoque
(inquit)
ex
naturae,
ignobilia
metalla
ad
nobilitatem
promouentis,
actione
didicimus,
&
collegimus
aes,
&
reliqua
per
consequens
metalla,
arte
naturam
imitante,
ad
auri
dignitatem
promoueri
posse.
GEBER.
Imitantes
igitur
naturam
cum
possumus,
similiter
alteramus:
in
hoc
tamen
na¬
turam
imitari
non
possumus.
TAVL