ANIMADVERSIO
7
TAVLADANVS.
Id
est,
si
naturam
(in
ijs
subaudi
operibus,
in
quibus
arti
datum
est,
eam
imitari)
no¬
bis
imitandam
proposuerimus,
profectò
arte
natur
simitante
metalla
ignobilia
ad
auream
&
argenteam
nobilitatem
prouehemus.
in
hac
tamen
parte,
(inquit)
ars
naturae
re¬
spondere
non
potest.
Cuius
rei
(licet
eam
Geber
hîc
subticuerit)
haec
est
ratio.
Na¬
tura
solo
aquę
abluentis,
&
caloris
concoquentis
beneficio
utitur,
ad
ignobilia
me¬
talla
in
aurum
uel
argentum
mutanda,
nihilque
ab
auro
uel
argento
mutuatur,
ut
igno¬
bilibus
metallis
auri
uel
argenti
nobilitatem
conferat.
Ars
uerò
nisi
formam
auri
effe¬
ctricem
ab
auro,
&
argenteam
ab
argento
mutuetur,
&
reliquis
eam
metallis
adhi¬
beat,
nunquam
ignobilia
metalla
(quantumuis
abluat,
quantumuis
decoquat)
nobili¬
tare
poterit.
Quod
Geber
cap.
proximè
antecedenti,
apertissimè
testatur
his
uer¬
bis.
Secundum
nostrum
magisterium
perfectum
iuuat,
&
perficit
imperfectum,
&
per
Deum
se
inuicem
alterant,
&
alterantur,
&
se
inuicemperficiunt,
&
perficiuntur.
Non
tamen
per
se
tantùm
unumquodque
(imperfectorum
subaudi)
perficitur,
sine
alterius
(subaudi
perfecti)
adminiculo.
Proinde
non
citra
rationem
dixit
Geber,
nos
ea
in
parte
naturam
sequi
omnino
non
posse.
posteà
sequitur
ex
Gebro.
Aurum
quoque
est
preciosissimum
metallorum,
&
est
tinctura
rubedinis,
quia
tingit,
ac
transformat
omne
corpus.
TAVLAD.
Hoc
est,
solum
aurum
est
metallum
nobile
&
numeris
omnibus
abso¬
lutum.
Argentum
enim,
licet
collatione
plumbi,
stanni,
ęris
&
ferri
nobile
habeatur,
cum
auro
tamen
collatum
ignobile
uidetur,
ut
testatur
Geber
cap.
33.
&
62.
suę
Sum¬
mae.
Quemadmodum
enim
reliqui
planetae
ad
Solem,
totius
luminis
&
splendoris
fontem,
comparati,
tenebrosissimi
uidentur,
eadem
ratione,
cum
aurum
se
habeat
ad
reliqua
metalla,
sicut
Sol
ad
reliquos
planetas,
eius
collatione
omnia
alia
metalla
habenda
sunt
ignobilia.
Nam
si
argentum
ad
aurum
comparatum
ignobile
cense¬
tur,
quanto
magis
reliqua
metalla,
argento
inferiora,
si
cum
auro
conferantur,
cen¬
enda
sunt
uilia
&
abiecta?
Et
quemadmodum
Sol
est
fons
ille
luminis,
à
quo
&
Lu¬
na,
&
reliqui
omnes
planetae,
lucem
&
splendorem
suum
hauriunt,
mutuantur,
&
ac¬
ceptum
ferunt:
ita
aurum
est
illud,
à
quo
necesse
est,
ut
Luna
nostra,
hoc
est
argen¬
tum,
&
reliqua
metalla,
nobilissimam
auri
naturam
hauriant,
mutuentur
&
accipiant.
Quod
si
ab
auro,
ut
hîc
Geber
palàm
testatur,
igitur
non
à
Marte,
nec
ab
aliquo
aliorum
metallorum:
cum
eorum
nullum
sit,
quod
auri
diffinitionem,
nec
per
consequens
eius
naturam,
sed
naturae
aureę
proprietates
sibi
uendicare
queat.
Nam
si
aliquod
re¬
liquorum
metallorum
hanc
auri
proprietatem
sibi
uendicare
iure
posset,
meritò
&
iu¬
re
optimo
auri
naturam
&
diffinitionem
sibi
arrogare
posset.
Quaecunque
enim
sunt
eadem
proprio,
sunt
eadem
specie,
natura,
forma
&
diffinitione.
Atqui
nullum
re¬
liquorum
metallorum,
auri
diffinitionem
iure
sibi
uendicare
potest,
igitur
nec
proprie¬
tatem:
nam
si
aliquod
reliquorum
auri
diffinitionem
sibi
uendicare
posset,
id
aurum
esse
necessariò
oporteret.
Cuicunque
enim
conuenit
diffinitio,
eidem
quadret
diffini¬
tum
necesse
est.
At
cum
reliqua
omnia
metalla
à
forma
auri
sint
aliena,
&
distin¬
ctam
ab
auro
speciem
singula
constituant,
auri
nomine
potiri
non
possunt.
Quòd
si
auri
nomen
obtinere
non
possunt,
igitur
nec
diffinitionem,
si
diffinitionem
obtinere
non
possunt,
igitur
nec
naturam
auri
sibi
uendicare
poterunt.
Quare
cum
à
diffini¬
tione
&
natura
auri
sint
aliena,
igitur
&
à
proprietate
auri
censenda
sunt
alienas
proprium
enim
alicuius
infimę
speciei,
alterius
species
proprium
esse
non
potest:
alio¬
qui
proprium
non
esset
cum
sua
specie
reciprocum.
Proinde
cum
speciei
auri
maximè
proprium
sit,
teste
Gebro,
reliqua
metalla
in
aurum
uertere,
id
certè
nullius
metalli
à
forma
auri
alieni,
proprium
esse
poterit.
Meritò
igitur
primi
illi
Chrysopoeiae
au¬
thores,
auro
nome
Solis
per
similitudinem,
&
reliquis
metallis
reliquorum
planetarum
nomina
accommodauerunt,
cum
reliqua
omnia
metalla
per
se
tenebrosa
&
obscura
sint,
nisi
radijs
auri
illustrentur,
ignobilia,
nisi
ab
eo
nobilitentur,
&
egena,
nisi
ab
eo
ditentur.
Solum
igitur
aurum
est
illud,
à
quo
mutuanda
est
tinctura
aurea,
cum
ipsum
solum
hoc
priuilegio
à
natura
sit
dotatum,
ut
reliqua
omnia
metalla
possit
mutare
in
aurum.
g
3