575
78 TAVLADANI
GEBER.
Calcinatur autem, & soluitur sine utilitate.
TAVLADANVS.
Quoniam hoc loco Braceschus utitur pro septima ratione, id circo siorum uer¬
borum interpretationem adhuc differam, & lectorem relegabo ad confutationem
septimae authoritatis, ubi facillimè intelliget, quid sibi hac in parte uelit Geber.
GEBER.
Et est medicina laetificans, & in iuuentute corpus conseruans, id est, aurum hac
proprietate à natura dotatum fuit, ut laetitiam, gaudium & hilaritatem cordi indu¬
cat, & corpus humanum in robore iuuenili conseruet, & foueat: quae res quoniam
à multis in dubium uocatur, id num uerum sit, expendamus. Cum omnium philoso¬
phorum consensu hic mundus inferior superioris mundi, hoc est, coelestis, motu
regatur, oportet eorum omnium corporum, quae in hoc inferiori mundo generan¬
tur, & corrumpuntur, causam effectricem (naturaliter loquor) esse motum corpo¬
rum coelestium. Vnde Hermes ille philosophorum omnium princeps dicebat, eo¬
rum quae in terra generantur, patrem esse coelum, à quo manat uis omnis agendi &
informandi, matrem uerò terram esse, quae à coelo impręgnatur, & est omnium influ¬
xuum coelestium, ueluti matrix & receptaculum. Quod cum ita sit, colligendum
est, nullam rem esse in hac inferiori natura genitam, quae sui genitorem in coelis non
habeat, quae alicuius corporis coelestis naturam non referat, & quae singulari ali¬
qua ab eo sydere, cuius naturam sapit, dotata non sit proprietate. Itaque philoso¬
phi cum ratione expenderent, cuius syderis naturam aurum referret, tandem ip¬
sum Solis (qui totius coeli decus est, & ornamentum) filium esse intellexerunt.
Vnde, teste Hermete, aurum Solem nominauerunt: Et tot laudibus ipsum aurum
cumularunt, ut post animam ratione praeditam sub coelo nobilius auro nihil es¬
se, ausi sint affirmare, nec citra rationem. Nam si aeterna caducis, immortalia in¬
terituris, & perennia ijs, quae corruptionem sentiunt & experiuntur, iure optimo
praeferuntur, profecto ea, quae ad hanc naturam perennem, & corruptionis exper¬
tem propius accedent, meritò caeteris erunt anteponenda. Atqui secundum ani¬
mam ratione dotatam, nihil est in tota hac inferiori natura, quod aequè propè ac¬
cedat ad perennitatem, & ad conditionem corruptionis expertem, ac aurum.
Meritò igitur philosophi, reliquis omnibus naturae inferioris operibus aurum prae¬
tulerunt. Quòd aurum minus sit corruptioni obnoxium, quàm reliqua ex ele¬
mentis conflata, hinc constat. Philosophi uno consensu testantur, inter uege¬
tabilia nonnulla esse magis longaeua, & quae serius cariem sentiant, quàm omnia
corpora sensu & motu praedita. Et quemadmodum animalia à uegetabilibus hac in
parte uincuntur, ita philosophorum testimonio, uegetabilia à mineralibus lon¬
hac in parte superantur. Nullum enim est uegetabile, quod aequè illae sum, &
incorruptum duret, atque ipsae gemmae, quae inter mineralia numerantur. At inter
mineralia nihil est, quod aeque absit à corruptione, ac aurum. Nam omnia mine¬
ralia, aut sunt corpora lapidea, aut metalla, aut media inter haec duo extrema, ut
notum est his omnibus, qui naturam mineralium scrutati sunt. E quibus omni¬
bus, auro excepto, nihil potest dari, quod aut diuturna ignis asperitate, & incle¬
mentia, aut alterius elementi actione, non immutetur, consenescat, & natiua for¬
ma spolietur. Quod, exemplo ex his tribus mineralium generibus allato, illustra¬
bitur, & manifestissimum euadet. Primùm si quid esset inter lapides, quod cum au¬
ro hac in parte conferri posset, id potissimum esset carbunculus, seu rubinus, qui
cum sit reliquis omnibus gemmis magis coctus, & digestus, & temperatus, ideo om¬
nium gemmarum principatus ei defertur. Nec immeritò: habet enim se ad reliquat
gemmas, tanquam aurum ad reliqua metalla, ueluti Sol ad reliqua astra, & huic so¬
li reliquarum omnium gemmarum uires à coelo collatas esse, philosophi testantur.
At licet adeò temperatae naturę sit carbunculus, rerum tamen ignearum aduren¬
tium, & sulfurearum, hoc est, aquarum, uia chymistica ex medijs mineralibus edu¬
ctatum,