ANIMADVERSIO
81
lentes
respuunt,
&
exibilant:
sed
quum
aliquando
uox
aliqua
ex
authore
alio
Latino
mutuata
adfertur,
non
est,
quòd
in
ea
admittenda
adeò
tetrici,
difficiles
&
supersti¬
ciosi
sint.
Sed
nos
his
missis
ad
rem
nostram
redeamus.
Sequitur
in
textu
Gebri.
Frangitur
facillimè
cum
Mercurio,
&
odore
plumbi
teritur.
TAVLADANVS.
Quòd
Mercurius
auro
coniunctus
aurum
frangat,
attenuet,
&
comminuat,
huius
rei
fidelissimi
testes
esse
possunt
aurifabri,
qui
hoc
quotidie
ex¬
periuntur,
ut
reliqua
metalla
inaurare
possint,
quam
non
solum
actionem,
sed
maxi¬
mam
artis
suae
partem
chymisticis
philosophis
acceptam
ferre
debent.
Quòd
autem
uapore
plumbi
aurum
imbutum
teratur,
&
in
pulueren
tenuissimum
redigatur,
id
ue¬
rissimum
esse
experientur
omnes,
qui
ori
fictilis,
in
quo
plumbum
tenetur
liqua¬
tum,
aurum
in
bracteas
ductum
appenderint,
ad
uaporem
plumbi
excipiendum
postea
sequitur
in
Gebro.
Non
est
autem
aliquid
actu,
quod
magis
in
substan¬
tia
illi
conueniat,
quàm
Iupiter
&
Luna.
TAVLAD.
Id
est,
inter
metalla
nullum
est
quod
actu,
hoc
est
re
ipsa,
habeat
sub¬
stantiam
auri
substantiae
aequè
uicinam,
aut
quod
ratione
substantiae
sit
auro
magis
mile,
quàm
Luna
&
Iupiter.
cuius
rei
haec
est
ratio:
quia
cum
maxima
substantię
auri
portio
sit
arg.
uiuum,
ea
metalla
censenda
sunt
ratione
substantiae,
auro
magis
affinia
&
magis
similia,
quae
maiori
abundant
argenti
uiui
copia.
Proinde
cum
Luna
&
Iupiter
magis
abundent
arg.
uiuo
quàm
reliqua
metalla,
non
immeritò
dicentur
actu
esse
auro
ratione
substantiae
uiciniora,
&
magis
similia.
postea
sequitur
in
Gebro.
In
pondere
autem
&
surditate
&
imputrescibilitate
Saturnus.
TAVLAD.
Hoc
est,
si
autem
spectes
pondus,
surditatem,
&
conditionem
putredinis
expertem,
&
ex
his
uicinitatem
&
conformitatem
metallorum
cum
auro
metiaris:
profectò
cum
solum
plumbum
sit
mutum,
id
est
soni
expers,
reliqua
uerò
sint
sono¬
ra,
cum
inquam,
plumbum
reliqua
pondere
&
grauitate
longè
uincat,
&
rubiginem
nunquam
sentiat,
aut
putrescat,
meritò
plumbum,
habita
harum
trium
qualitatum
atione,
auro
uicinius
censendum
erit.
posteà
sequitur
in
Gebro¬
In
colore
autem
Venus,
&
in
potentia
quidem
magis
Venus:
deinde
Luna,
deinde
Iupiter,
deinde
Saturnus,
ultimò
uero
Mars.
TAVLAD.
Id
est,
at
si
nec
substantiam,
nec
pondus,
necnon
tinniendi
aut
rubigi¬
nis
non
contrahendae
conditionem
spectes,
sed
solum
colorem,
profectò
Venus
erit
auro
uicinior,
cum
teste
Gebro
cap.
36.
Venus
in
sui
profundo
colorem
auri
praetendat,
eo
quòd
sulfur
eius
actu
rubeum
est.
&
cum
omnis
rubor
facillimè
re¬
mitti
possit,
&
remissus
in
citrinum
commutetur,
&
citrinitas
sit
germanus
auri
co¬
lor,
idcirco
si
hanc
rationem
spectes,
scilicet
propinquam
aurei
coloris
obtinendi
potentiam,
profectò
Venus
censenda
erit
auro
uicinior,
quàm
Luna,
cùm
sulfur
Lunae,
sit
adhuc
penitus
album,
sulfur
autem
Veneris
iam
sit
rubeum.
Sed
quoniam
sulfur
Lunae
magis
coctum
est,
&
ad
maiorem
peruenit
maturitatem,
quàm
sulfui
inouis,
quod
adhuc
crudum
est
&
immaturum,
profectò
cum
sulfur
album
per
inten¬
siorem
decoctionem
uertatur
in
rubeum,
sulfur
Lunae
longè
facilius
ruborem
con¬
cipiet,
quàm
sulfur
iouis,
&
per
consequens
Luna
facilius
&
citius
uertetur
in
au¬
rum
quàm
Iupiter:
unde
fit,
ut
Luna
coloris
aurei
acquirendi
potentia
auro
si
propinqua
magis
quàm
lupiter.
Quòd
si
hanc
ipsam
rationem
spectes,
Iupiter
uicinior
erit
auro,
quàm
sit
Mars
aut
Saturnus.
Nam
cum
citrinus
color,
teste
Ge¬
bro
cap.
60.
&
Arnoldo
cap.
5.
sui
Rosarij,
oriundus
sit
ex
multo
albo,
&
modico
rubeo,
&
ex
liuido
aut
fusco
(ut
ibidem
testis
est
Arnoldus)
non
fiat
transitus
ad
citrinum,
nisi
per
candorem
interiectum,
profectò
necesse
est,
ut
Saturnus
&
Mars
candidiora
efficiantur,
priusquàm
citrinitatem
attingere
ualeant.
Itaque
cum
can¬
dore
ad
argenteum
uergente,
Iupiter
haec
duo
praecellat,
facilius
quàm
illa
ad
ci¬
trinitatem
peruenire
poterit,
&
hac
potentia
erit
auro
uicinior
quàm
sint
Mars
&
Saturnus.
At
cum
citrinitas,
ut
superius
diximus,
filia
sit
multi
candoris
&
pauci
ruboris,
&
in
Saturno
sit
magna
Mercurij
(cuius
natura
est
dealbare)
co¬