ANIMADVERSIO
83
tallorum
alteratorum
integram,
aut
diminutam
mutationem
explorare
possemus,
sibi
docendas
esse
duxit,
ut
patet
ex
cap.
87.
quas
nouem
esse
scribit;
scilicet
cineritium,
cementum,
liquationem,
super
uapores
acutorum
expositionem,
sulfuris
aduren¬
tis
mistionem,
ignitionem,
ignitorum
in
aquis
salium,
aut
aluminum
extinctio¬
nem,
calcinationis,
&
reductionis
iterationem,
&
argenti
uiui
facilem,
uel
diffi¬
cilem
conceptionem.
Hae
sunt
artes,
quibus
certissime
agnoscimus,
num
metalla
ignobilia,
actione
medicinae
adhibitae,
germanam
auri,
uel
argenti
formam
obti¬
nuerint,
an
uerò
palliatam,
fucatam,
&
phaleratam
tincturam
conceperint.
Id
e¬
nim
metallum,
quod
medicina
alba
imbutum,
cineritij
examen
impunè
non
tu¬
lerit,
quod
liquationem
&
ignitionem
lunarem
non
exhibuerit,
quod
ignitum
&
submersum
in
aquis
acutis,
ex
submersione
argenteum
splendorem
illesum
non
retulerit,
quod
ad
uapores
acutorum
expositum,
florem
intens
è
caeruleum
non
pepererit,
quod
ex
sulfuris
adurentis
mistione,
ad
pristinam
formam
non
redie¬
rit,
quod
saepius
in
calcem
redactum,
pristinum
colorem,
&
pondus
non
retinue¬
rit,
&
quod
cum
argento
uiuo
libenter
non
coierit,
id,
inquam,
metallum
pro
adul¬
terino,
&
illegitimo
argento
est
habendum.
omne
autem
metallum
medicina
ru¬
bea
imbutum,
quod
praeter
dicta
examina,
à
cementi
conflictu
inuictum,
incolu¬
me,
&
illaesum
non
redierit,
pro
auro
spurio
habendum
est.
Geber
itaque
ante
om¬
nia
à
cineritio
incipit,
&
causam
reddit,
propter
quam
aurum
&
argentum
cine¬
ritij
censuram
impunè
subeant,
quam
hanc
esse
ait:
quia
horum
duorum
metallo¬
rum
prima
radix
(ut
eius
uerba
referam)
fuit
multa
argenti
uiui
compia,
&
purissi¬
ma
illius
substantia,
subtiliata
prius,
poste
à
uerò
inspissata,
donec
cum
ignitio¬
na
liquefactionem
suscipiat.
Ex
quibus
colligit
ea
metalla,
quae
minus
abundant
argento
uiuo,
aut
quae
plus
habent
substantiae
terreae,
aut
quae
sunt
tenuiora,
quàm
sint
aurum
&
argentum,
ea,
inquam,
citius
in
cineritio
perire:
quae
uerò
minus
ta¬
lia
sunt,
tardius
absumi.
Et
quoniam
Saturnus,
inquit,
multa
abundat
substantia
terrea,
&
lutosa,
&
uelocioris
est
liquationis,
quàm
reliqua,
&
quia
etiam
longius
abest
à
conditione
ignitionis
ferendae,
ideo
citius
huic
succumbit
examini,
&
ue¬
locius
absumitur,
unde
cum
in
fuga
sit
omnium
uelocissimus,
eius
opera,
inquit,
utimur,
ut
reliqua
ignobilia
secum
trahat.
Iupiter
autem,
quia
argento
uiuo
co¬
piosius
abundat
quàm
Saturnus,
aut
Venus,
&
quia
etiam
mundior
est,
&
mi¬
nus
terreus,
ac
subtilioris
substantiae,
ideò
diutius
examen
cineritij
sustinet,
quàm
Saturnus
aut
Venus.
Et
licet
Saturnus
argento
uiuo
magis
abundet,
quàm
Ve¬
nus,
tamen
quia
Venus
ignitione
praedita
est,
quam
natura
Saturno
denegauit:
hinc
fit,
ut
Venus
diutius
in
cineritio
duret,
quam
Saturnus.
Mars
uerò
licet
to¬
tus
fermè
sit
terreus,
&
inops
argenti
uiui:
quia
tamen
aegerrimè
ob
inopiam
ar¬
genti
uiui
liquescit,
idcirco
Saturno
ritè
commisceri
non
potest.
Cum
itaqu;
Satur¬
nus
obliquationis
priuationem,
Martem
amplecti
nequeat,
difficilè
eum
trahit.
Quòd
si
Martem
ignis
uiolentia
liquari
contingat,
&
adfuerit
Sol
aut
Luna,
Mars
(qui
humoris
expers
est,
&
idcirco
sitientissimus)
Solis
aut
Lunae
Mercurium
epotat,
&
sorbet.
Et
quoniam
Mercurius
horum
duorum
metallorum
fixus
est,
&
cineritium
non
timet,
hinc
fit,
ut
Mars
altero
horum
duorum
metallorum
imbutus,
in
cineritio
deleri
non
possit.
At
si
Luna
&
Sole
absentibus,
Martem
reliquis
igno¬
bilibus
metallis
commisceri
contingat,
necessariò
Mars
unà
cum
illis
perit,
&
aboletur.
Itaque
non
ratione
perfectionis
suae,
cum
sit
corruptissimus,
sed
per
acci¬
dens
sit,
ut
Mars
interdum
cineritium
sustineat.
Quod
Geber
cap.
90.
clarissimè
do¬
cet
his
uerbis:
Mars
uerò
non
per
se,
sed
per
accidens
non
comburitur.
Quando
enim
cum
multae
humiditatis
corporibus
miscetur,
combibit
illam,
propter
suę
humidi¬
tatis
carentiam,
&
ideo
coniunctus
non
inflammatur
nec
comburitur,
si
corpora
sibi
iuncta
non
fuerint
inflammabilia
(qualia
sunt
Sol
&
Luna.)
Si
uerò
combustibilia
sunt
corpora
sibi
iuncta,
secundum
naturam
suam
adustibilem,
necessariò
oportet
Martem
aduri,
&
flammis
absumi.
Postquàm
igitur
Geber
docuit
cap.
88.
quae
sit
causa
effi¬