90
TAVLADANI
uel
duo
simul,
uel
tres,
uel
quatuor,
ad
placitum
artistae.
Quae
uerò
se
habent
forma¬
liter
sunt
X.
id
est
Sol,
&
Y.
id
est
Luna.
Hoc
autem
dictum
est,
ut
artista
cognoscat
S.
T.
V.
Z.
id
est,
Saturnum,
louem,
Martem
&
Venerem,
esse
substantias,
ex
qui¬
bus
extrahitur
materia,
seu
arg.
uiuum,
quod
informari
debet:
Et
X.
V.
id
est,
So¬
lem
&
Lunam
esse
substantias,
ex
quibus
extrahitur,
seu
constituitur
forma,
cum
qua,
&
per
quam
dictum
arg.
uiuum
(ex
Saturno,
loue,
Marte,
aut
Venere
extra¬
ctum
subaudi)
informetur,
ut
ex
dicto
argento
uiuo,
&
ex
dicta
forma
resultet
tertium,
quod
est
lapis.
Vide
igitur,
Bracesche,
quanta
cum
ratione
contendamus,
ilixiris
rubei
aurum,
albi
uero
argentum
formam
esse,
&
fermentum:
reliqua
uerò
metalla
loco
pastae
seu
materiae
habenda
esse.
Et
ne
forsan
existimes,
Lullum
in
hac
opinione
solum
esse,
extat
testimonium
Arnoldi,
qui
cap.
29.
sui
minoris
Rosarij
huic
nostrae
opinioni
subscribit,
his
uerbis.
Fermentum
auri,
aurum
est,
argenti
ue¬
rò,
argentum,
&
non
sunt
alia
fermenta
super
terram,
&c.
Quòd
si
ita
est,
necesse
est,
ut
reliqua
omnia
metalla
conditionem
materiae
seupastae
subeant.
Sed
quoniam
pastam
naturae
fermenti
aliqua
ex
parte
respondere
oportet,
cum
duplex
sit
fer¬
mentum,
album
scilicet,
&
rubeum:
oportet
duplicem
esse
pastam,
albam
scilicet,
&
rubeam.
Quarum
altera
scilicet
rubea,
fermento
rubeo
compulanda
est,
alba
ue¬
ro
fermento
albo
adhibenda
est.
Sed
quoniam
in
dubium
uocari
posset,
ex
quibus
metallis
alba,
&
ex
quibus
eruenda
sit
pasta
rubea:
idcirco
ut
hoc
facilè
intelligi
possit,
adferam
ego
unicam
Gebri
authoritatem:
cuius
haec
uerba
sunt
cap.
19.
libri
Fornacum.
Si
uero
utrunque
opus,
album
scilicet
&
rubeum
perficere
conaris,
u¬
trunque
fermentum
(Solem
&
Lunam
subaudi,
ut
paulo
antè
dixerat)
per
se
modo
iam
dicto,
dissolue
&
serua.
Et
hoc
(fermentum
subaudi
solutum)
est
nostrum
ar¬
gentum
uiuum,
de
argento
uiuo
extractum,
quod
uolumus
pro
fermento.
Pastam
uerò
fermentandam
extrahimus
more
solito,
ex
imperfectis
corporibus.
Et
ideo
tibi
tradimus
regulam
generalem,
quòd
pasta
alba
extrahitur
de
Ioue,
&
inter¬
dum
de
Saturno:
pasta
uerò
rubea
ex
Venere,
Saturno
&
Marte.
Vnde
in
libro
Inuestigationis,
cap.
de
Praeparatione
Iouis,
dixit.
Hancc
subaudi
Iouis)
aquam
ho¬
norare
debemus.
Ipsa
enim
est,
quam
quaerimus
ad
album,
(pro
pasta
seu
materia
subaudi).
Et
cap.
de
Praeparatione
Saturni.
Ipsa
(subaudi
aqua
Saturni)
est
aqua
Mercurij
&
sulfuris,
proportionabiliter
mistorum,
qua
utimur
in
rubei
Elixiris
compositione.
Et
cap.
de
Praeparatione
Veneris.
Hanc
aquam
honora,
quam
sul¬
furis
fixi
aquam
uocamus,
cum
qua
tingitur
Elixir
usque
ad
infinitum.
Et
cap.
de
Praeparatione
Martis.
Solutum
(subaudi
Martem)
honora,
aquam
uidelicet
sul¬
furis
fixi,
colorem
Elixiris
mirabiliter
augmentantem.
Quae
de
aqua
Martis
à
Gebro
dicta,
si
iuxta
opinionem
tuam
essent
interpretanda,
Bracesche,
hoc
est:
si
quis
inde
colligere
uellet,
Martem
solutum
pro
fermento
Elixiris
rubei
ha¬
bendum,
profectò
idem
asserendum
esset,
ex
uerbis
Gebri
de
Venere
&
Saturno
ad
Elixir
rubeum
informandum,
&
de
loue
ad
Elixir
album.
At
neque
Martem,
neque
Saturnum,
neque
Venerem,
Elixiris
rubei,
nec
louem
Elixiris
albi
formam,
aut
fer
mentum
esse
posse,
testatur
Geber
ipse,
cap.
10.
eiusdem
libri
Inuestigationis,
ubi
ait,
Aquam
auri
esse
fermentum
Elixiris
rubei
preciosum,
&
cap.11.
ubi
ait,
Aquam
argenti
esse
fermentum
ad
Elixir
album
componendum.
Quod
si
ita
est,
conse¬
quens
est,
aquas
Iouis,
Saturni,
Veneris,
&
Martis
pro
pasta,
&
materia
Elixi¬
ris
esse
habendas.
De
Via
uniuersali
&
particulari.
Cap.
II.
Hoc
autem,
scilicet
ut
metalla
ignobilia
uices
gerant
materiae,
&
beneficio
fer¬
menti
ad
nobilitatem
promoueantur,
duobus
modis
fieri
contingit,
quorum
alter
est,
ut
ambo,
pasta
scilicet
&
fermentum,
rarefiant,
&
beneficio
alicuius
medi¬
utrunque
attenuantis
coeant.
Quod
nullam
aliam
ob
causam
sit,
nisi
ut
fermenti
nobilitatem
suam
transfundere
possit
in
pastam.
Et
haec
est
uia
particularis.
Secun¬
dus
modus
est,
ut
sola
forma
attenuetur,
rarefiat,
&
ad
naturam
spiritualem
promo¬
ueatur.