575
ANIMADVERSIO 91
ueatur. Postremò cum aliqua portione materiae informandae, prius tamen praepa¬
ratae compuletur, & confoederetur, ut huius foederis beneficio, simul atque simili ma¬
teriae conflatae obuiam facta fuerit, intimas eius partes subire, & penetrando trans¬
mutare possit. Et haec est uia uniuersalis, quae ut facilius intelligi possit, sic ha¬
beto. Via particularis ad nobilitanda uilia metalla, est, in qua fermentum aquae
siccae, id est Mercurij crudi, actione attenuatur, rarefit, & in aquam siccam resol¬
uitur: & ubi ad naturam illam spiritualem peruenit, cum pasta metalli transfor¬
mandi, actione Mercurij prius attenuati compulatur. Et tandiu ambo coquuntur
donec fermentum pristinam metalli immutandi formam aboleuerit, & suam illi
insculpserit. Hanc uiam particularem docet Geber in lib. Fornacum. Cuius etiam
meminit Richardus Anglicus in suo Correctorio his uerbis. Nota, quòd duplex
est solutio corporum, quarum altera est in Mercurium, per Mercurium: altera in
aquam Mercurialem. Prima solutio, inquit, requiritur ad particularia: secunda uerò
ad uniuersalia. Prima solutio corporum in Mercurium, inquit, nihil aliud est, quàm
congelati resolutio, id est, quod per solutionem serratum aperitur, propter ingres¬
sum unius naturae in aliam, (hoc est, ut perfectum metallum possit transmittere uim
suam in imperfectum). Et ista resolutio est in particularibus. Secunda solutio est
in aquam Mercurialem, inquit, & haec est in uniuersalibus. Nouit igitur hanc uiam
particularem Richardus Anglicus. Sed unum est, in quo sibi imponit hic uir bo¬
nus, scilicet quòd solum Mercurium crudum hac uia in aurum & argentum mu¬
tari posse existimat, Mercurium autem ignobilium metallorum minimè. Sed falli¬
tur uir bonus. Nam si Mercurius crudus, hac uia in metallum nobile mutari po¬
test, nulla est ratio, quae prohibeat idem fieri, in Mercurio ignobilium metallo¬
rum ritè mundato, & ad concipiendam formam illam affabre disposito. Imò suis
ipsius uerbis reuinci posset Richardus, si nobis id agere nunc liceret. Sed de his
aliquando copiosius, nunc hanc rem, aliud agentes delibasse, seu indicasse, sit sa¬
tis. Hactenus igitur de uia particulari: modò agamus de uniuersali.
Via uniuersalis est illa, in qua primò anima, fermentum, seu forma, (quae idem
sunt) artis naturae famulantis beneficio, de potentia in actum promouetur: &
cum peruenit, tunc artificis industria confoederatur cum aliqua portione me¬
talli immutandi, prius tamen iuxta praecepta artis in naturam spiritualem reuo¬
cati. Cuius foederis beneficio fermentum, seu forma, metallo immutando in pro¬
iectione conciliatur, & metallum transmutandum sentiens sibi amicam familia¬
rem, & confoederatam esse formam, libentissimè eam excipit, & arctissimè eam
amplectitur. Et haec substantia spiritualis à metallo transmutando orta, & for¬
mae de potentia in actum deductae, ante proiectionem compulata est materia Eli¬
xiris, quae à philosophis interdum corpus mortuum & animandum, interdum
terra foliata, in qua semen aureum uel argenteum seminandum est, nominatur,
Horum autem duorum extremorum, id est corporis & animae, seu materiae & for¬
mae, compulandorum mediator est, spiritus menstrui philosophici, id est, aqua
trumque attenuans, soluens, & rarificans. Et quoniam metallum imperfectum, &
fermentandum, est altera pars lapidis, scilicet materia, id circo interdum à philo¬
sophis lapis eorum nominatur. Haec autem materia ex metallo transformando or¬
ta, quando cum fermento seu forma, id est cum anima metalli nobilis, & perfecti
coniungitur, tunc fermenti naturam induit, & per fermentationem in medicinam uer¬
titur: & tunc habet uim tingendi, informandi, & nobilitandi. Vnde Geber cap. 5.
libri Inuestigationis, inquit. Haec aqua (metalli transmutandi subaudi) est lapis
noster, & argentum uiuum de argento uiuo, & sulfur de sulfure, ex corpore spiri¬
tuali abstractum, & subtiliatum, siue attenuatum, quod meliorari potest (per fermen¬
tationem subaudi) confortando in ea uirtutes elementares, cum alijs pręparatis, quę
sunt ex genere sui generis, (id est cum aqua fermenti argentei uel aurei subaudi) au¬
gmentando in ea colorem, fixionem, pondus, puritatem, fusionem, & alia omnia, quae
h 4