94
TAVLADAN
His
adde
Seniorem,
&
dicet
tibi.
Qui
colligit
coloquintidam,
&
sperat
se
ex
ea
mel
expressurum,
is
profectò
demens
est.
Num
oues,
inquit,
pariunt
homines?
num
gra¬
na
tritici
producunt
galbanum?
num
palma
profert
mala
granata?
num
uolatilia
parturiunt
pisces?
Tandem
consule
omnes
philosophos,
Bracesche,
&
eos
omne
uno
ore
audies
pronuntiantes,
formam
auri
effectricem
ex
solo
auro,
argenti
ex
solo
argento
effodiendam
&
depromendam
esse:
Ideoque
Elixir
aureum
ex
auro,
argen¬
teum
ex
solo
argento
esse
formandum.
Scio
te
responsurum,
Bracesche,
aurum
&
argentum
apud
philosophos
non
esse
ea,
quibus
nos
utimur,
sed
à
philosophis
metapho¬
ricos
ita
nominari.
At
ne
hoc
sophismate
euadere,
elabi,
&
sapientum
authorita¬
tes
eludere
in
posterum
queas,
obstat
Lullus,
qui
hac
unica
ratiocinatione
omnem
tergiuersandi
uiam
tibi
praecludet.
Ratio
autem
Lulli,
in
suo
libello,
de
Quęstionibus
huius
artis
inscripto,
haec
est.
Cùm
finis
alchymiae,
inquit,
sit
aurificare,
&
argen¬
tificare,
necesse
est
in
alchymia
esse
aurum
&
argentum
(ut
ex
eis
subaudi
forma
auri
&
arg.
effectrix
depromatur.)
Quod
autem
necessario
rem
ita
habere
oporteat,
inquit,
id
nos
uel
inuitos
fateri
cogit
principij
diffinitio.
Nam
quemadmodum
ignis
est
prin¬
cipium
calefaciendi
&
igniendi,
ita
aurum
est
principium
in
ratione
aurificandi,
&
arg.
in
ratione
argentificandi.
Quòd
si
aliterres
haberet,
inquit,
id
est
si
alchymia
posset
aurificare
sine
auro,
&
argentificare
sine
argentum
(ut
tu
uis
fieri
posse
cum
ferro,
aut
eius
excremento)
diffinitio
principij
esset
falsa:
Quia
nullum
principium,
in¬
quit,
ante
aliud
se
haberet
in
ratione
alicuius
prioritatis,
&
omnia
haberent
unicam
proprietatem,
&
sic
unum
esset
plura
numero,
&
plura
specie
distincta,
essent
eadem
proprio,
quod
est
impossibile.
Atqui
aurum,
ut
superius
dixit,
est
principium
in
ra¬
tione
aurificandi,
quemadmodum
ignis
in
ratione
igniendi.
Igitur
quemadmodum
ignificatio
est
singularis
ignis
proprietas,
ita
aurificatio
est
proprijssimum
auri
pri¬
uilegium.
Quòd
si
aurificatio
est
germana
auri
proprietas,
igitur
nec
ferro,
nec
alię
cuipiam
rei
sub
caelo
existenti
uendicari
poterit.
Sin
secus,
diffinitionem
maximè
pro¬
prij
mendosam
esse
oporteret.
Siquidem
maximè
proprium
illud
est,
quod
uni
soli
speciei,
&
omni
illius
indiuiduo,
&
semper
conuenit.
Atqui
hęc
proprietas,
ut
Lul¬
lus
testatur,
soli
auri
speciei
conuenit.
Igitur
nulla
res,
ab
auri
specie
aliena,
eam
sibi
uendicare
poterit.
Sed
ferrum,
&
reliqua
omnia
metalla,
nec
solùm
metalla,
sed
om¬
nia
mineralia,
uegetabilia,
&
animalia,
ab
auri
specie
sunt
aliena.
Igitur
&
à
substan¬
tiali
forma
auri
erunt
aliena.
Quorumcunque
enim
species
sunt
diuersę,
&
formę
sub¬
stantiales
sunt
diuersae,
teste
Aristotele.
Sed
quaecunque
forma
substantiali
distin¬
guuntur,
ea
etiam
proprietate
differunt.
Nam
diuersis
formis
diuersę
sunt
à
natura
collatae
proprietates.
Igitur
quaecunque
à
forma
auri
sunt
aliena,
eadem
ab
aurificatio¬
ne,
utpotè
germana
auri
proprietate,
aliena
necessariò
sunt
habenda.
Nam
cum
hu¬
iusmodi
proprium
sit
cum
sua
specie
reciprocum,
&
haec
sit
auri
germani
proprie¬
tas,
oportet
eam
omni
auro
inesse,
&
omne
illud,
cui
illa
inerit,
reuera
aurum
esse.
Proinde
cum
aurum
sit
unicum
aurificandi
principium,
&
aurificatio
sit
genuina
for¬
mae
auri
proprietas,
hinc
uel
inuiti
fateri
cogimur,
Elixir
aurificum
ex
auro,
argen¬
tificum
ex
argento
solo
conflandum
esse,
neque
id
metaphoricòs
interpretandum,
Bra¬
cesche,
nisi
simul
uelis
philosophos
per
metaphoram
loquutos,
cum
ignem
dicunt
prin¬
cipium
ignificationis.
Quòd
si
consequens
ridiculum
est,
iudica,
quaeso,
tu
ipse,
quale
sit
antecedens.
Sed
urget
adhuc
Lullus
in
tertia
Distinctione
de
quinta
Essentia,
cap.
de
Tinctura,
ubi
adeò
apertè
eludit
omnes
metaphoricos
auri
&
arg.
inter¬
pretes,
ut
nulla
alia
conuincendo
huic
errori
opus
sit
authoritatee,
cuius
haec
sunt
uerba.
Tinctura
est
alterum
principium
huius
artis
significatum
per
N.
&
est
compositio
ignis
&
aëris,
auri
&
argenti,
uel
sic,
Est
quoddam
compositum
ex
igne
&
aëre
auri
&
argenti,
uel
sic:
Est
corpus
tingens,
ortum
&
compositum
ex
duo¬
bus
elementis,
scilicet
ex
igne
&
aëre
auri
ad
rubeum,
&
argenti
ad
album.
Istae
diffinitiones
sunt,
inquit,
prout
tinctura
consideratur
in
hac
arte:
Secundum
quas
fili
poteris
notare,
quòd
necesse
est,
ut
omnis
tinctura
alchymica
sit
ex
iam
dictis